- Το Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου απέρριψε το αίτημα της BHP για έφεση στην υπόθεση του φράγματος Fundao.
- Η εταιρεία κρίθηκε νομικά υπεύθυνη για την περιβαλλοντική καταστροφή του 2015 στη Βραζιλία.
- Οι αποζημιώσεις που διεκδικούν οι ενάγοντες ενδέχεται να αγγίξουν τα 36 δισεκατομμύρια λίρες.
- Η δίκη για τον καθορισμό των αποζημιώσεων αναμένεται να ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2026.
- Η BHP διατηρεί το δικαίωμα να προσφύγει απευθείας στο βρετανικό Εφετείο.
Η BHP υπέστη μια κρίσιμη δικαστική ήττα τη Δευτέρα, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου απέρριψε το αίτημά της για έφεση κατά της απόφασης που την καθιστά νομικά υπεύθυνη για την κατάρρευση του φράγματος Fundao το 2015. Η υπόθεση, η οποία αφορά τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική καταστροφή στην ιστορία της Βραζιλίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε αποζημιώσεις-μαμούθ ύψους 36 δισεκατομμυρίων λιρών.
| Κατηγορία | Λεπτομέρειες / Ποσά |
|---|---|
| Εμπλεκόμενη Εταιρεία | BHP (Κοινοπραξία Samarco) |
| Τοποθεσία Καταστροφής | Μαριάνα, Βραζιλία (Φράγμα Fundao) |
| Εκτιμώμενο Ύψος Αγωγής | 36 δισεκατομμύρια λίρες |
| Αριθμός Εναγόντων | ~700.000 άτομα, 2.000 επιχειρήσεις |
| Ανθρώπινες Απώλειες | 19 νεκροί |
| Έναρξη Δίκης Αποζημιώσεων | Οκτώβριος 2026 |
| Αναμενόμενη Απόφαση | Μέσα 2027 |
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί κομβικό σημείο στη νομική μάχη για την καταστροφή στη Μαριάνα, καθώς επιβεβαιώνει τη δικαιοδοσία των βρετανικών δικαστηρίων να εκδικάζουν υποθέσεις που αφορούν εταιρική ευθύνη πολυεθνικών ομίλων για συμβάντα στο εξωτερικό. Η κατάρρευση του φράγματος Fundao, το οποίο ανήκε στην κοινοπραξία Samarco (BHP και Vale), απελευθέρωσε εκατομμύρια τόνους τοξικής λάσπης, προκαλώντας ανυπολόγιστη οικολογική και ανθρωπιστική ζημιά.
Η BHP δεν θα έπρεπε να συνεχίσει να αυξάνει το ύψος του φράγματος, γεγονός που τελικά προκάλεσε την κατάρρευσή του.
Finola O'Farrell, Δικαστής Ανωτάτου Δικαστηρίου
Η νομική ευθύνη και το “μπλόκο” στην έφεση
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε τον περασμένο Νοέμβριο ότι η BHP φέρει την ευθύνη για την τραγωδία, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της εταιρείας περί έλλειψης δικαιοδοσίας. Η σημερινή άρνηση παροχής άδειας για άσκηση έφεσης στενεύει δραματικά τα περιθώρια ελιγμών για τον μεταλλευτικό κολοσσό, ο οποίος πλέον στρέφεται στο Εφετείο ως τελευταία ελπίδα.
Η δικαστής Finola O’Farrell είχε επισημάνει στην αρχική της απόφαση ότι η εταιρεία δεν θα έπρεπε να συνεχίσει την αύξηση του ύψους του φράγματος, μια πρακτική που αποδείχθηκε μοιραία για τη σταθερότητα της δομής. Η απόφαση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη διεθνή τάση αυστηροποίησης του ελέγχου στις εξορυκτικές δραστηριότητες, όπως φάνηκε και από παρόμοιες ανησυχίες για κίνδυνο σε φράγμα σε άλλες περιοχές της Λατινικής Αμερικής.
Οικονομικές επιπτώσεις και το χρονοδιάγραμμα των αποζημιώσεων
Η αγωγή, η οποία εκπροσωπεί εκατοντάδες χιλιάδες Βραζιλιάνους, δεκάδες τοπικές κυβερνήσεις και περίπου 2.000 επιχειρήσεις, θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία της βρετανικής δικαιοσύνης. Οι δικηγόροι των εναγόντων αποτιμούν τις αξιώσεις έως και στα 36 δισεκατομμύρια λίρες (περίπου 48,26 δισεκατομμύρια δολάρια), ποσό που ξεπερνά κατά πολύ άλλες αγωγές δισεκατομμυρίων που έχουν εκδικαστεί στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η επόμενη φάση της δίκης, η οποία θα καθορίσει το ακριβές ύψος των αποζημιώσεων, αναμένεται να ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2026. Η τελική απόφαση για τα ποσά που θα κληθεί να καταβάλει η BHP δεν αναμένεται πριν από τα μέσα του 2027, παρατείνοντας την αγωνία των θυμάτων για πάνω από μία δεκαετία από την ημέρα της καταστροφής.
Το ιστορικό της καταστροφής και οι ανθρώπινες απώλειες
Η κατάρρευση του 2015 δεν ήταν απλώς ένα τεχνικό σφάλμα, αλλά μια ανθρωπιστική τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 19 ανθρώπους και άφησε χιλιάδες άστεγους. Το κύμα τοξικής λάσπης που απελευθερώθηκε μόλυνε ολόκληρο το μήκος του ποταμού Doce, καταστρέφοντας δάση και εξαλείφοντας την τοπική αλιεία, σε μια περιοχή που ακόμη πασχίζει να ανακάμψει.
Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, νομικοί κύκλοι τονίζουν ότι η υπόθεση αυτή λειτουργεί ως προειδοποίηση για όλες τις πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικά ευαίσθητους τομείς. Η επιμονή των εναγόντων να προσφύγουν στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου αποδείχθηκε στρατηγική κίνηση, καθώς τα βρετανικά δικαστήρια δείχνουν πλέον διατεθειμένα να επιβάλλουν λογοδοσία ανεξαρτήτως γεωγραφικών συνόρων.
Η επόμενη μέρα για την BHP
Παρά τη σημερινή απόρριψη, η BHP διατηρεί το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση απευθείας στο Εφετείο, μια κίνηση που θεωρείται βέβαιη δεδομένου του τεράστιου οικονομικού διακυβεύματος. Ωστόσο, η νομική πίεση εντείνεται, καθώς οι ενάγοντες διεκδικούν ήδη σχεδόν 200 εκατομμύρια λίρες μόνο για τα δικαστικά έξοδα της αρχικής τους νίκης.
Η υπόθεση Mariana θα παραμείνει στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, αποτελώντας ένα δικαστικό προηγούμενο για το πώς οι μεγάλες εταιρείες θα διαχειρίζονται στο μέλλον τις περιβαλλοντικές τους ευθύνες. Η έκβαση της δίκης του 2026 θα κρίνει αν η δικαιοσύνη μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση σε θύματα περιβαλλοντικών εγκλημάτων παγκόσμιας κλίμακας.
