- Εκλογή του Μπαρχάμ Σαλίχ ως νέου Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ.
- Η θητεία του ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2026 και θα διαρκέσει πέντε έτη.
- Ο Σαλίχ υπήρξε πρόσφυγας, γεγονός που προσδίδει συμβολισμό στην εκλογή του.
- Διαδέχεται τον Φιλίππο Γκράντι που ηγείτο της UNHCR από το 2016.
Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών εξέλεξε την Πέμπτη τον Μπαρχάμ Σαλίχ, πρώην πρόεδρο του Ιράκ, ως τον επόμενο Ύπατο Αρμοστή για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Ο Σαλίχ, ο οποίος είχε βιώσει ο ίδιος τον διωγμό υπό το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, θα αναλάβει την ηγεσία της υπηρεσίας την 1η Ιανουαρίου 2026 για πενταετή θητεία.
Η εκλογή του Μπαρχάμ Σαλίχ δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική αλλαγή, αλλά φέρει έναν ισχυρό συμβολισμό, καθώς για πρώτη φορά τίθεται επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας ένας άνθρωπος που έχει προσωπική εμπειρία εκτοπισμού. Η πορεία του από την εξορία και την πολιτική προσφυγιά μέχρι την προεδρία του Ιράκ και τώρα στο τιμόνι ενός από τους σημαντικότερους ανθρωπιστικούς οργανισμούς του πλανήτη, προσδίδει μια νέα διάσταση στην προσέγγιση της παγκόσμιας προσφυγικής κρίσης.
Η διαδικασία εκλογής και η διαδοχή του Φιλίππο Γκράντι
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Σαλίχ εξελέγη χωρίς ψηφοφορία από τη Γενική Συνέλευση των 193 μελών, μετά από σχετική πρόταση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης περιόδου όπου ο Σαλίχ ορίστηκε Ύπατος Αρμοστής ως ο επικρατέστερος υποψήφιος για τη θέση.
Ο Ιρακινός πολιτικός θα διαδεχθεί τον Ιταλό Φιλίππο Γκράντι, ο οποίος ηγείται της UNHCR από το 2016. Ο Γκράντι κατά τη διάρκεια της θητείας του κλήθηκε να διαχειριστεί πρωτοφανή κύματα εκτοπισμού, ενώ πρόσφατα προειδοποίησε για νέες προσφυγικές ροές λόγω των συγκρούσεων στο Σουδάν, υπογραμμίζοντας την εύθραυστη κατάσταση σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Το προφίλ του Μπαρχάμ Σαλίχ και η ιστορική σημασία
Ο Μπαρχάμ Σαλίχ υπηρέτησε ως πρόεδρος του Ιράκ από το 2018 έως το 2022, έχοντας διαγράψει μια μακρά πορεία στην πολιτική σκηνή της χώρας του. Ωστόσο, η προσωπική του ιστορία είναι αυτή που τον συνδέει άρρηκτα με την αποστολή της Ύπατης Αρμοστείας. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, διέφυγε από το Ιράκ για να γλιτώσει από τις διώξεις του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν, ζώντας για χρόνια ως πολιτικός πρόσφυγας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτή η βιωματική γνώση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί θεωρείται από πολλούς ως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του. Η ικανότητά του να συνδυάζει τη διπλωματική εμπειρία με την ανθρωπιστική ευαισθησία αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των κρίσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Οι προκλήσεις και το οικονομικό περιβάλλον
Αναλυτές στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών επισημαίνουν ότι ο Σαλίχ αναλαμβάνει τα ηνία σε μια περίοδο όπου η χρηματοδότηση για ανθρωπιστικούς σκοπούς δέχεται ισχυρές πιέσεις. Η αγορά και οι δωρητές φαίνεται να επηρεάζονται από τις ευρύτερες περικοπές στον προϋπολογισμό του ΟΗΕ, γεγονός που καθιστά τη διαχείριση των πόρων μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη νέα ηγεσία.
Η επόμενη μέρα για την UNHCR
Η πενταετής θητεία του Σαλίχ, που ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2026, συμπίπτει με μια εποχή όπου ο αριθμός των βίαια εκτοπισμένων ανθρώπων παγκοσμίως έχει φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ. Από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Συρία μέχρι τις κρίσεις στην υποσαχάρια Αφρική, η ανάγκη για συντονισμένη διεθνή δράση είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Ο νέος Ύπατος Αρμοστής θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις πολιτικές πιέσεις των κρατών-μελών και την επιτακτική ανάγκη για προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων. Η διεθνής κοινότητα αναμένει πλέον να δει αν η προσωπική του διαδρομή θα μεταφραστεί σε πιο αποτελεσματικές πολιτικές για την ανακούφιση των εκατομμυρίων ανθρώπων που παραμένουν μακριά από τις εστίες τους.
