Skip to content
Αρκτική: Η στρατιωτική ακτινογραφία των υπερδυνάμεων και το σχέδιο «Golden Dome» των ΗΠΑ

Αρκτική: Η στρατιωτική ακτινογραφία των υπερδυνάμεων και το σχέδιο «Golden Dome» των ΗΠΑ


Πέτρος Ανδριόπουλος
Τι πρέπει να ξέρετε…
  • Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προωθεί το σύστημα Golden Dome με επίκεντρο τη Γροιλανδία.
  • Η Ρωσία ελέγχει το 50% της Αρκτικής με εκσυγχρονισμένες σοβιετικές βάσεις.
  • Η χερσόνησος Κόλα φιλοξενεί το 60% των ρωσικών πυρηνικών δυνάμεων αποτροπής.
  • ΗΠΑ και Καναδάς εκσυγχρονίζουν τη NORAD με νέα συστήματα ραντάρ.
  • Φινλανδία και Σουηδία ενσωματώνουν πλήρως τις δυνάμεις τους στο ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει στην αγορά της Γροιλανδίας ως τον μοναδικό τρόπο για τη θωράκιση της αμερικανικής άμυνας, προτείνοντας το σύστημα Golden Dome. Η περιοχή της Αρκτικής μετατρέπεται σε ένα πεδίο έντονου στρατιωτικού ανταγωνισμού, με οκτώ έθνη να ενισχύουν τις πυρηνικές και συμβατικές τους δυνάμεις στον παγωμένο Βορρά.

Data snapshot
Στρατιωτική Ακτινογραφία της Αρκτικής
Στοιχεία από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) 2025.
ΧώραΚύριες Στρατιωτικές Υποδομές & Δυνάμεις
ΡωσίαΒόρειος Στόλος (6 πυρηνικά υποβρύχια), Βάση Novaya Zemlya, Χερσόνησος Κόλα
ΗΠΑΒάση Pituffik (Γροιλανδία), 8 βάσεις στην Αλάσκα, 22.000 στρατιώτες
Καναδάς5 βάσεις (Alert, Yellowknife), Σύστημα ραντάρ NORAD, Σταθμός ανεφοδιασμού Baffin
ΔανίαΚοινή Αρκτική Διοίκηση (Nuuk), Βάση Kangerlussuaq, Περίπολος Sirius
Νορβηγία4 αεροπορικές βάσεις (F-35), 2 ναυτικές βάσεις, Κέντρο υποδοχής ΝΑΤΟ
ΦινλανδίαΑεροπορική βάση Rovaniemi, Ταξιαρχία Jaeger (Λαπωνία)
ΣουηδίαΑεροπορική βάση Lulea, Στρατιωτική βάση Boden (2 συντάγματα)
ΙσλανδίαΒάση Keflavik (Φιλοξενία P-8A Poseidon & μαχητικών ΝΑΤΟ)

Η τρέχουσα γεωπολιτική κινητικότητα στην Αρκτική αποτελεί συνέχεια μιας μακροχρόνιας στρατιωτικής κλιμάκωσης που ξεκίνησε με τη ρωσική εκσυγχρονιστική προσπάθεια το 2005. Η επιμονή που δείχνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την απόκτηση της Γροιλανδίας δεν είναι τυχαία, καθώς το νησί αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για τον έλεγχο των πολικών προσβάσεων προς τη Βόρεια Αμερική.

Η Γροιλανδία είναι ο μόνος τρόπος για να διασφαλίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες την άμυνά τους.

Πρόεδρος των ΗΠΑ, Επίσημη Δήλωση

Η Ρωσία και η κυριαρχία στον παγωμένο Βορρά

Η Ρωσία κατέχει το ήμισυ της χερσαίας έκτασης της Αρκτικής και έχει προχωρήσει στην επαναλειτουργία δεκάδων στρατιωτικών βάσεων της σοβιετικής εποχής. Στην χερσόνησο Κόλα φιλοξενείται περίπου το 60% των πυρηνικών δυνατοτήτων δεύτερου πλήγματος της χώρας, καθιστώντας την περιοχή ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική αποτροπή της Μόσχας.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Βόρειος Στόλος που εδρεύει στο Σεβερομόρσκ διαθέτει έξι πυρηνικά υποβρύχια εξοπλισμένα με βαλλιστικούς πυραύλους. Η πρόσβαση στον Βόρειο Ατλαντικό μέσω της Θάλασσας Μπάρεντς παραμένει η κύρια προτεραιότητα για το ρωσικό ναυτικό, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελευθερία ναυσιπλοΐας των στρατηγικών του μονάδων.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η έννοια της δυνατότητας δεύτερου πλήγματοςη ικανότητα ενός κράτους να απαντήσει σε πυρηνική επίθεση με δικά του μέσα — αποτελεί τον πυρήνα της ρωσικής στρατηγικής στην περιοχή. Η πρόσφατη δοκιμή του πυρηνοκίνητου πυραύλου Burevestnik στη Νόβαγια Ζέμλια επιβεβαιώνει την υψηλή ετοιμότητα των ρωσικών δυνάμεων.

Προτεινόμενο Ιταλία: Όχι στο Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ λόγω συνταγματικού κωλύματος Ιταλία: Όχι στο Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ λόγω συνταγματικού κωλύματος

Η στρατηγική των ΗΠΑ και το σχέδιο Golden Dome

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προωθεί την ανάπτυξη ενός νέου συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας με την ονομασία Golden Dome, για το οποίο η Γροιλανδία θεωρείται απαραίτητη. Η Ουάσινγκτον διατηρεί ήδη τη διαστημική βάση Pituffik στο βόρειο τμήμα του νησιού, ενώ η πλειονότητα των δυνάμεών της στην Αρκτική βρίσκεται στην Αλάσκα, με περίπου 22.000 στρατιωτικό προσωπικό.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς εκσυγχρονίζουν τη NORAD, τη διοίκηση αεράμυνας της Βόρειας Αμερικής, ενσωματώνοντας νέα συστήματα ραντάρ πέραν του ορίζοντα. Ο Καναδάς, από την πλευρά του, διαθέτει πέντε βάσεις στην Αρκτική, συμπεριλαμβανομένης της βάσης Alert, η οποία αποτελεί τον βορειότερο μόνιμα κατοικημένο οικισμό στον κόσμο.

Η θωράκιση της Βόρειας Ευρώπης και του ΝΑΤΟ

Η Δανία, μέσω της Κοινής Αρκτικής Διοίκησης στο Νουούκ, διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, παρά τις πιέσεις για την σχέδιο θωράκισης της Αρκτικής από τις ΗΠΑ. Η Νορβηγία λειτουργεί ως ο βασικός παρατηρητής του ΝΑΤΟ σε μια θαλάσσια έκταση 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, διαθέτοντας βάσεις για τα νέα μαχητικά F-35 πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο.

Η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Συμμαχία έχει οδηγήσει στην πλήρη ενσωμάτωση των στρατιωτικών τους δυνάμεων. Η Φινλανδία διατηρεί αεροπορική βάση στο Ροβανιέμι, ενώ η Σουηδία ενισχύει τις δυνάμεις της στο Λούλεο και το Μπόντεν, θωρακίζοντας τα βόρεια σύνορά της έναντι της ρωσικής δραστηριότητας.

Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η Νορβηγία αποτελεί τον κεντρικό κόμβο υποδοχής των συμμάχων του ΝΑΤΟ σε περίπτωση επίθεσης, ενισχύοντας συνεχώς τις αμυντικών της δυνατοτήτων. Αντίθετα, η Ισλανδία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ, δεν διαθέτει δικό της στρατό, αλλά φιλοξενεί αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας P-8A Poseidon των ΗΠΑ σε κυκλική βάση.

Η επόμενη μέρα της Αρκτικής ασφάλειας

Η Αρκτική παύει να είναι μια περιοχή χαμηλής έντασης και μετατρέπεται σε ένα θέατρο στρατηγικής αντιπαράθεσης. Η άρνηση της Δανίας και της Γροιλανδίας να αποδεχθούν την πρόταση αγοράς από τον πρόεδρο των ΗΠΑ δεν σταματά τις διμερείς διαβουλεύσεις για την ενίσχυση των υφιστάμενων αμυντικών συμφωνιών.

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της περιοχής θα καθοριστεί από την ικανότητα των δυτικών συμμάχων να εξισορροπήσουν τη ρωσική στρατιωτική υπεροχή, διατηρώντας ταυτόχρονα την περιφερειακή σταθερότητα. Η εξέλιξη των εξοπλιστικών προγραμμάτων και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών επιτήρησης θα αποτελέσουν τα κλειδιά για τον έλεγχο του παγωμένου Βορρά τα επόμενα έτη.

Συχνές Ερωτήσεις Όσα πρέπει να ξέρετε για τη στρατιωτική παρουσία στην Αρκτική

Τι είναι το σύστημα Golden Dome που προτείνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ;

Πρόκειται για ένα νέο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ, για το οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί τη Γροιλανδία ως στρατηγικό σημείο κλειδί για την εγκατάσταση υποδομών έγκαιρης προειδοποίησης.

Ποια είναι η στρατιωτική ισχύς της Ρωσίας στην Αρκτική;

Η Ρωσία κατέχει το 50% της Αρκτικής και διαθέτει τον Βόρειο Στόλο με 6 πυρηνικά υποβρύχια, ενώ στη χερσόνησο Κόλα βρίσκεται το 60% των πυρηνικών της δυνατοτήτων δεύτερου πλήγματος.

Ποιος είναι ο ρόλος της βάσης Pituffik στη Γροιλανδία;

Η διαστημική βάση Pituffik (πρώην Thule) ανήκει στις ΗΠΑ και λειτουργεί υπό αμυντική συμφωνία με τη Δανία, αποτελώντας κρίσιμο κόμβο για την επιτήρηση του εναέριου χώρου και την αντιπυραυλική άμυνα.

Υπάρχουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Σβάλμπαρντ;

Όχι, το αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ της Νορβηγίας παραμένει αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, παρά τη στρατηγική του θέση κοντά στις θαλάσσιες οδούς του ρωσικού Βόρειου Στόλου.
Η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή του παρόντος άρθρου επιτρέπεται αποκλειστικά με την τοποθέτηση ενεργού συνδέσμου (link) προς την πηγή.

Προτεινόμενα

  1. 1
    Μαρίν Λε Πεν: Η υπερασπιστική γραμμή στην έφεση για την υπεξαίρεση κονδυλίων της ΕΕ
  2. 2
    Κόσοβο: Ιδρυτικό μέλος στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του προέδρου των ΗΠΑ
  3. 3
    Ουγγαρία: Πακέτο στήριξης 304 εκατ. δολαρίων στην εστίαση «κλειδώνει» ο Όρμπαν

Προτεινόμενα

Ροή Ειδήσεων