- Το Άμστερνταμ απαγορεύει τα fatbikes από το Vondelpark λόγω σοβαρών ατυχημάτων.
- Τα οχήματα αυτά αναπτύσσουν παράνομα ταχύτητες έως και 60 χλμ/ώρα.
- Το 50% των ατυχημάτων με fatbikes αφορά εφήβους ηλικίας 12-15 ετών.
- Ιατρικοί κύκλοι ζητούν υποχρεωτικό κράνος και όριο ηλικίας τα 16 έτη.
- Η απαγόρευση στοχεύει στην προστασία των πεζών και των ηλικιωμένων.
Η δημοτική αρχή στο Άμστερνταμ, την παγκόσμια πρωτεύουσα του ποδηλάτου, ανακοίνωσε τον αποκλεισμό των ηλεκτρικών fatbikes από το κεντρικό πάρκο Vondelpark. Η απόφαση ελήφθη ως απάντηση στην κατακόρυφη αύξηση των συγκρούσεων υψηλής ταχύτητας και των τραυματισμών, με τις αρχές να καταγράφουν οχήματα που αναπτύσσουν ταχύτητες έως και 60 χλμ/ώρα σε ζώνες πεζών.
| Χαρακτηριστικό | Δεδομένα / Στατιστικά |
|---|---|
| Ποσοστό πωλήσεων e-bikes (2024) | 48% |
| Ποσοστό πωλήσεων fatbikes (2024) | 13% |
| Νόμιμο όριο ταχύτητας | 25 χλμ/ώρα |
| Καταγεγραμμένες ταχύτητες | Έως 60 χλμ/ώρα |
| Κύρια ηλικιακή ομάδα ατυχημάτων | 12-15 ετών |
| Πιθανότητα σοβαρού τραυματισμού | +70% έναντι συμβατικών |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως φυσική συνέχεια της έντονης συζήτησης για την ασφάλεια των πεζών σε μια πόλη που παραδοσιακά προωθεί την ελεύθερη μετακίνηση με δίκυκλα. Το Άμστερνταμ, το οποίο πρόσφατα αντιμετώπισε προκλήσεις με την ασφάλεια σε δημόσιους χώρους, προσπαθεί τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στην κουλτούρα του ποδηλάτου και την ανάγκη για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο στη μικροκινητικότητα.
Βλέπουμε πολλά fatbikes να κινούνται με πάνω από 50 ή 60 χιλιόμετρα την ώρα. Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.
Melanie van der Horst, Αντιδήμαρχος Άμστερνταμ
Η «επιδημία» των fatbikes και οι κίνδυνοι
Τα fatbikes, τα οποία ξεχωρίζουν από τα συμβατικά ηλεκτρικά ποδήλατα λόγω των πολύ φαρδιών ελαστικών και των βαριών πλαισίων τους, έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή στους εφήβους και τους διανομείς. Ωστόσο, η ικανότητά τους να τροποποιούνται παράνομα ώστε να ξεπερνούν κατά πολύ το νόμιμο όριο των 25 χλμ/ώρα έχει προκαλέσει σωρεία καταγγελιών.
Η αρμόδια αντιδήμαρχος, Melanie van der Horst, τόνισε ότι δέχεται καταιγισμό παραπόνων από πολίτες που φοβούνται για τη σωματική τους ακεραιότητα. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζουν οι ηλικιωμένοι και οι γονείς, καθώς τα οχήματα αυτά κινούνται αθόρυβα αλλά με ορμή μοτοσικλέτας μέσα στα στενά μονοπάτια του πάρκου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η κατάσταση στο Vondelpark είχε φτάσει σε οριακό σημείο, καθιστώντας την απαγόρευση αναπόφευκτη. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η έλλειψη αστυνόμευσης στις προδιαγραφές των εισαγόμενων μοντέλων επέτρεψε την εξάπλωση οχημάτων που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες ασφαλείας.
Τα ιατρικά δεδομένα που σήμαναν συναγερμό
Τα στοιχεία από τα ολλανδικά νοσοκομεία είναι αποκαλυπτικά για την επικινδυνότητα της κατάστασης. Οι τραυματίες από ατυχήματα με fatbikes έχουν 70% περισσότερες πιθανότητες να χρειαστούν εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούν κλασικά ποδήλατα.
Σχεδόν τα μισά ατυχήματα αφορούν παιδιά ηλικίας 12 έως 15 ετών, γεγονός που έχει κινητοποιήσει την ιατρική κοινότητα. Οι γιατροί αναφέρουν αύξηση στα κατάγματα άκρων και τις διασείσεις, ζητώντας την άμεση καθιέρωση υποχρεωτικής χρήσης κράνους και την απαγόρευση χρήσης για άτομα κάτω των 16 ετών.
Η έννοια της μικροκινητικότητας — η χρήση ελαφρών οχημάτων για σύντομες αστικές μετακινήσεις — δοκιμάζεται πλέον στην πράξη. Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την απομάκρυνση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης, η περίπτωση του Άμστερνταμ δείχνει ότι η άναρχη ηλεκτροκίνηση μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα ασφάλειας.
Αντιδράσεις και η επόμενη μέρα
Παρά την ικανοποίηση των οργανώσεων για την ασφάλεια των πεζών, ορισμένοι χρήστες fatbikes κάνουν λόγο για υπερβολική αντίδραση. Υποστηρίζουν ότι οι αρχές θα έπρεπε να επικεντρωθούν στον έλεγχο των παράνομων μετατροπών και όχι στην οριζόντια απαγόρευση ενός μέσου που βοηθά πολλές οικογένειες να εγκαταλείψουν το αυτοκίνητο.
Προς το παρόν, το δημοτικό συμβούλιο δεν έχει ορίσει την ακριβή ημερομηνία εφαρμογής του μέτρου, καθώς εκκρεμούν οι τεχνικές λεπτομέρειες για την επιτήρηση της απαγόρευσης. Η απόφαση αυτή αναμένεται να αποτελέσει πιλότο και για άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που αντιμετωπίζουν παρόμοια ζητήματα με την κυκλοφορία των βαρέων ηλεκτρικών ποδηλάτων.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών συζητείται ήδη η επέκταση των περιορισμών και σε άλλους δημόσιους κήπους της πόλης. Η ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ασφάλειας παραμένει το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον της μετακίνησης στην ολλανδική πρωτεύουσα, η οποία συνεχίζει να πρωτοπορεί στις διεθνείς τάσεις.
Οδηγίες ασφαλούς χρήσης ηλεκτρικού ποδηλάτου
- Μην τροποποιείτε το λογισμικό του κινητήρα για να ξεπεράσετε το όριο των 25 χλμ/ώρα.
- Φοράτε πάντα εγκεκριμένο προστατευτικό κράνος, ανεξάρτητα από την απόσταση.
- Μειώνετε ταχύτητα σε περιοχές με έντονη κίνηση πεζών και παιδιά.
- Ελέγχετε τακτικά το σύστημα πέδησης, καθώς τα βαριά fatbikes απαιτούν μεγαλύτερη απόσταση φρεναρίσματος.
- Αποφεύγετε τη χρήση ακουστικών που εμποδίζουν την αντίληψη των ήχων του περιβάλλοντος.