- Η Αλβανία ενέκρινε τη συμμετοχή της στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του προέδρου των ΗΠΑ.
- Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία είναι τα μόνα κράτη-μέλη της ΕΕ που προσχωρούν στην πρωτοβουλία.
- Ο Νικολάι Μλαντένοφ αναλαμβάνει κρίσιμο ρόλο για τη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα.
- Η κίνηση αυτή προκαλεί ρήγμα στην κοινή εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Αλβανία και η Βουλγαρία αποτελούν τις τελευταίες προσθήκες στην πρωτοβουλία «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace) του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μια κίνηση που αναδιαμορφώνει τις διπλωματικές ισορροπίες στα Βαλκάνια. Το κοινοβούλιο στα Τίρανα ενέκρινε την Πέμπτη τη συμμετοχή της χώρας, την ώρα που η Σόφια προχωρά σε αντίστοιχη επικύρωση, ενισχύοντας έναν νέο άξονα επιρροής που λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τους παραδοσιακούς διεθνείς οργανισμούς.
| Χώρα | Καθεστώς | Σημειώσεις |
|---|---|---|
Χώρα Αλβανία | Καθεστώς Εγκρίθηκε | Σημειώσεις 110 ψήφοι υπέρ στο κοινοβούλιο |
Χώρα Βουλγαρία | Καθεστώς Υπό επικύρωση | Σημειώσεις Εκλογή Μλαντένοφ ως Ύπατου Εκπροσώπου |
Χώρα Κόσοβο | Καθεστώς Μέλος | Σημειώσεις Ιδρυτικό μέλος της πρωτοβουλίας |
Χώρα Ουγγαρία | Καθεστώς Μέλος | Σημειώσεις Πρώτο κράτος-μέλος της ΕΕ που προσχώρησε |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της έντονης κινητικότητας που καταγράφεται στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, όπου η νέα αμερικανική πρωτοβουλία κυριαρχεί στην ατζέντα. Το «Συμβούλιο Ειρήνης» προβάλλεται από την Ουάσιγκτον ως ένας ευέλικτος μηχανισμός επίλυσης διεθνών κρίσεων, ο οποίος επιδιώκει να παρακάμψει τη γραφειοκρατία του ΟΗΕ και να προσφέρει άμεσες λύσεις μέσω διμερών και πολυμερών συμφωνιών.
Η συμμετοχή μας είναι μια πράξη καλής θέλησης και μια ιδιαίτερη τιμή που μας επιτρέπει να παραμείνουμε στο τραπέζι των διεθνών αποφάσεων.
Έντι Ράμα, Πρωθυπουργός της Αλβανίας
Η στρατηγική επιλογή του Έντι Ράμα
Στα Τίρανα, η υπερψήφιση της απόφασης από 110 βουλευτές (σε σύνολο 140) σηματοδοτεί μια σαφή στροφή της Αλβανίας προς την αμερικανική σφαίρα επιρροής. Ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα χαρακτήρισε τη συμμετοχή ως «πράξη καλής θέλησης» και μια «ιδιαίτερη τιμή» που αναβαθμίζει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας.
Ο Αλβανός ηγέτης υπογράμμισε την ανάγκη η χώρα του να παραμείνει «στο τραπέζι» των διεθνών αποφάσεων, υιοθετώντας τη ρητορική που αναπτύχθηκε πρόσφατα από τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από αναλυτές ως προσπάθεια της Αλβανίας να εξασφαλίσει διπλωματικό έρεισμα εν μέσω των ανακατατάξεων που φέρνει η νέα διακυβέρνηση στις ΗΠΑ.
Το βαλκανικό «τόξο» και η περίπτωση του Κοσόβου
Η Αλβανία δεν είναι η μόνη χώρα της περιοχής που σπεύδει να ευθυγραμμιστεί με το Board of Peace. Το γειτονικό Κόσοβο έχει ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως ο πλέον πιστός σύμμαχος της Ουάσιγκτον στα Βαλκάνια από την εποχή της ανεξαρτησίας του το 2008.
Προτεινόμενο Ζελένσκι από το Νταβός: Η Ευρώπη πρέπει να βρει το θάρρος να δράσει απέναντι σε ΗΠΑ και Ρωσία
Η ταυτόχρονη προσχώρηση Τιράνων και Πρίστινας δημιουργεί ένα συμπαγές μέτωπο υποστήριξης των αμερικανικών πρωτοβουλιών στην περιοχή. Αυτή η δυναμική ενδέχεται να ασκήσει πιέσεις και σε άλλα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, τα οποία καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στην παραδοσιακή ευρωπαϊκή προοπτική και τη νέα αμερικανική εναλλακτική.
Η ευρωπαϊκή εξαίρεση: Βουλγαρία και Ουγγαρία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Βουλγαρίας, η οποία, μαζί με την Ουγγαρία, αποτελούν τα μοναδικά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν προσχωρήσει μέχρι στιγμής στο Συμβούλιο. Η απερχόμενη κυβέρνηση της Σόφιας έλαβε την απόφαση, η οποία αναμένεται να επικυρωθεί από το κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων διπλωματών, η κίνηση αυτή προκαλεί τριγμούς στις Βρυξέλλες, καθώς υπονομεύει την κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η συμμετοχή στο Συμβούλιο μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» απέναντι στις απειλές για εμπορικούς δασμούς που έχει εξαπολύσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Ο Νικολάι Μλαντένοφ και η αποστολή στη Γάζα
Κομβικό ρόλο στη νέα δομή αναλαμβάνει ο Βούλγαρος διπλωμάτης Νικολάι Μλαντένοφ, ο οποίος εξελέγη Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα. Ο Μλαντένοφ, με θητεία ως απεσταλμένος του ΟΗΕ, θεωρείται πρόσωπο κλειδί για την υλοποίηση του αμερικανικού σχεδίου για τη Μέση Ανατολή.
Η τοποθέτησή του σηματοδοτεί την πρόθεση του Board of Peace να αναλάβει ενεργό ρόλο στη διαχείριση της μεταπολεμικής περιόδου στον θύλακα. Η εμπειρία του Μλαντένοφ στο πεδίο αναμένεται να αποτελέσει τον καταλύτη για τη μετάβαση σε ένα νέο καθεστώς διοίκησης, υπό την άμεση εποπτεία της Ουάσιγκτον.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η διεύρυνση του Συμβουλίου Ειρήνης στα Βαλκάνια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης. Η συμμετοχή χωρών με στρατηγική σημασία ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ του προέδρου των ΗΠΑ έναντι της Κίνας και της Ρωσίας.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η πρωτοβουλία αυτή θα καταφέρει να αντικαταστήσει τους υφιστάμενους θεσμούς ή αν θα οδηγήσει σε έναν μόνιμο διπλωματικό δυϊσμό. Οι εξελίξεις στη Σόφια την ερχόμενη εβδομάδα θα αποτελέσουν το επόμενο κρίσιμο ορόσημο για τη σταθερότητα της βαλκανικής χερσονήσου.
