- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ίδρυσε το Συμβούλιο Ειρήνης για την επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων.
- Η μόνιμη συμμετοχή στο όργανο απαιτεί χρηματοδότηση ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
- Χώρες όπως η Τουρκία και η Λευκορωσία έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση ένταξης.
- Γαλλία και Ιταλία αρνούνται να συμμετάσχουν, προκαλώντας απειλές για δασμούς από την Ουάσιγκτον.
- Υπάρχουν έντονες ανησυχίες για την υποκατάσταση του ρόλου του ΟΗΕ από τη νέα πρωτοβουλία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απηύθυνε πρόσκληση σε δεκάδες παγκόσμιους ηγέτες για τη συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace), μια πρωτοβουλία με στόχο τον τερματισμό των διεθνών συγκρούσεων. Ενώ παραδοσιακοί σύμμαχοι εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις για την υπονόμευση του ΟΗΕ, χώρες όπως η Λευκορωσία και η Τουρκία έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόταση, την ώρα που η Ουάσιγκτον απειλεί με εξοντωτικούς δασμούς όσους αρνούνται να συμπλεύσουν.
| Χώρα / Οργανισμός | Καθεστώς Συμμετοχής | Σημειώσεις |
|---|---|---|
Χώρα / Οργανισμός Ισραήλ | Καθεστώς Συμμετοχής Αποδοχή | Σημειώσεις Συμμετοχή μέσω του Μπενιαμίν Νετανιάχου |
Χώρα / Οργανισμός Τουρκία | Καθεστώς Συμμετοχής Αποδοχή | Σημειώσεις Εκπροσώπηση από τον Χακάν Φιντάν |
Χώρα / Οργανισμός Λευκορωσία | Καθεστώς Συμμετοχής Αποδοχή | Σημειώσεις Σηματοδοτεί διπλωματική προσέγγιση με ΗΠΑ |
Χώρα / Οργανισμός Γαλλία | Καθεστώς Συμμετοχής Άρνηση | Σημειώσεις Απειλή για δασμούς 200% στο κρασί |
Χώρα / Οργανισμός Ιταλία | Καθεστώς Συμμετοχής Άρνηση | Σημειώσεις Συνταγματικό κώλυμα λόγω δομής οργάνου |
Χώρα / Οργανισμός Καναδάς | Καθεστώς Συμμετοχής Αποδοχή επί της αρχής | Σημειώσεις Εκκρεμούν οι λεπτομέρειες συμμετοχής |
Χώρα / Οργανισμός Ρωσία / Κίνα | Καθεστώς Συμμετοχής Αδιευκρίνιστο | Σημειώσεις Στάση αναμονής λόγω ΟΗΕ |
Πιστεύω ότι πρέπει να αφήσουμε τον ΟΗΕ να συνεχίσει, γιατί οι προοπτικές του είναι πολύ μεγάλες.
Πρόεδρος των ΗΠΑ, Δήλωση για το Συμβούλιο Ειρήνης
Η γεωπολιτική στρατηγική πίσω από το Συμβούλιο Ειρήνης
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ως συνέχεια του σχεδίου που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ τον περασμένο Σεπτέμβριο, με αρχικό στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην επέκταση της δικαιοδοσίας του συμβουλίου σε παγκόσμιο επίπεδο, επιδιώκοντας να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή σε πολλαπλές εστίες έντασης.
Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να δημιουργήσει ένα νέο διπλωματικό πλαίσιο, το οποίο θα λειτουργεί υπό την άμεση εποπτεία του Λευκού Οίκου. Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Αμερικανός ηγέτης θα είναι ο ισόβιος πρόεδρος του οργάνου, διατηρώντας εκτελεστικές εξουσίες και δικαίωμα βέτο.
Η δομή και το «εισιτήριο» του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων
Σύμφωνα με το προσχέδιο του καταστατικού, τα μέλη του συμβουλίου θα έχουν τριετή θητεία, εκτός εάν καταβάλουν το ποσό του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Η οικονομική αυτή συνεισφορά θα εξασφαλίζει τη μόνιμη συμμετοχή τους και θα χρηματοδοτεί τις δραστηριότητες της πρωτοβουλίας παγκοσμίως.
Στην ηγεσία του εκτελεστικού συμβουλίου έχουν ήδη τοποθετηθεί πρόσωπα εμπιστοσύνης του προέδρου, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Η συμμετοχή του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, προσδίδει έναν τόνο διεθνούς εμπειρίας στο σχήμα, παρά τις αντιδράσεις που προκαλεί η σύνθεση αυτή.
Προτεινόμενο Πακιστάν: Συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ για τη Γάζα
Ποιοι ηγέτες είπαν το «ναι» και οι αμφιλεγόμενες συμμετοχές
Μέχρι στιγμής, περίπου 25 χώρες έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση, ανάμεσα στις οποίες το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμμετοχή της Τουρκίας και της Ουγγαρίας, οι ηγέτες των οποίων διατηρούν στενούς δεσμούς με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Η πλέον αμφιλεγόμενη κίνηση είναι η ένταξη της Λευκορωσίας, με τον Αλεξάντερ Λουκασένκο να βγαίνει από τη διεθνή απομόνωση. Παράλληλα, η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, που πρόσφατα κατέληξαν σε συμφωνία με αμερικανική διαμεσολάβηση, επιβεβαίωσαν επίσης τη συμμετοχή τους στο συμβούλιο.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή ενισχύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ουάσιγκτον, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί έναν παράλληλο μηχανισμό που ανταγωνίζεται τον ΟΗΕ. Η απουσία της Ρωσίας και της Κίνας από τη λίστα των συμμετεχόντων προς το παρόν, υποδηλώνει μια στάση αναμονής και καχυποψίας από τις μεγάλες δυνάμεις.
Το ευρωπαϊκό «μέτωπο» και οι απειλές για δασμούς
Στην Ευρώπη, η ανταπόκριση είναι από παγωμένη έως εχθρική. Η Γαλλία και οι σκανδιναβικές χώρες έχουν ήδη απορρίψει την πρόσκληση, ενώ η Ιταλία επικαλείται συνταγματικά κωλύματα για τη συμμετοχή σε έναν οργανισμό που διοικείται από έναν μόνο ηγέτη.
Η αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ ήταν άμεση και επιθετική, απειλώντας το Παρίσι με δασμούς 200% στα γαλλικά κρασιά και τις σαμπάνιες. Η τακτική αυτή του «διπλωματικού εξαναγκασμού» προκαλεί ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις, την ώρα που ο Καναδάς εμφανίζεται πιο διαλλακτικός, αποδεχόμενος την πρόταση «επί της αρχής».
Η επόμενη μέρα για τη διεθνή διπλωματία
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι το Συμβούλιο Ειρήνης δεν αποσκοπεί στην αντικατάσταση του ΟΗΕ, οι ανησυχίες παραμένουν έντονες. Η Ουκρανία παραμένει διστακτική, με τον πρόεδρο Ζελένσκι να δηλώνει πως είναι αδύνατο να συνυπάρξει στο ίδιο συμβούλιο με τη Ρωσία μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου.
Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι ποια νομική ισχύ θα έχουν οι αποφάσεις αυτού του οργάνου. Εν αναμονή των διευκρινίσεων, διπλωματικοί κύκλοι τονίζουν ότι η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί από την ικανότητά της να παράγει απτά αποτελέσματα στις εμπόλεμες ζώνες, πέρα από τις οικονομικές συμφωνίες και τις προσωπικές συμμαχίες.
