- Τραμπ και Ζελένσκι δηλώνουν κοντά σε συμφωνία, αλλά το εδαφικό παραμένει το κύριο εμπόδιο.
- Η Ρωσία ελέγχει το 19,2% της Ουκρανίας και απαιτεί περαιτέρω αποχωρήσεις στρατευμάτων από το Ντονμπάς.
- Το Κίεβο ζητά εγγυήσεις ασφαλείας τύπου Άρθρου 5 από τις ΗΠΑ για 15 έως 50 έτη.
- Το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει την επανένταξη της Ρωσίας στο G8 και άρση των κυρώσεων.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Ουκρανός ομόλογός του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσαν ότι βρίσκονται «πολύ κοντά» σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Παρά την αισιοδοξία, οι εδαφικές παραχωρήσεις και οι εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν τα βασικά σημεία τριβής που θα κρίνουν τη βιωσιμότητα της ειρήνης.
| Ζήτημα Διαπραγμάτευσης | Στοιχεία & Απαιτήσεις |
|---|---|
| Εδαφικός Έλεγχος Ρωσίας | 19,2% της Ουκρανίας (116.000 τ.χλμ.) |
| Διάρκεια Εγγυήσεων Ασφαλείας | 15 έως 50 έτη (Αίτημα Κιέβου) |
| Στρατιωτική Ισχύς Ουκρανίας | 800.000 προσωπικό (Πρόταση 20 σημείων) |
| Οικονομική Βοήθεια ΕΕ | 90 δισ. ευρώ (Δάνειο για 2 έτη) |
| Προϋπόθεση Ειρήνης Ρωσίας | Αποχώρηση Ουκρανίας από 5.000 τ.χλμ. στο Ντονέτσκ |
Η πρόσφατη συνάντηση στη Φλόριντα μεταξύ των δύο ηγετών έρχεται σε μια στιγμή που το γεωπολιτικό αποτύπωμα της σύγκρουσης αλλάζει ραγδαία, με τη ρωσική πλευρά να επιταχύνει την προέλασή της στο μέτωπο κατά το 2025. Η διπλωματική κινητικότητα των τελευταίων εβδομάδων έχει δημιουργήσει προσδοκίες, ωστόσο η απόσταση μεταξύ των «κόκκινων γραμμών» του Κιέβου και της Μόσχας παραμένει σημαντική, ειδικά όσον αφορά το καθεστώς των κατεχομένων εδαφών και τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Οι συζητήσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, αν και το μέλλον του Ντονμπάς δεν έχει ακόμα διευθετηθεί οριστικά.
Ντόναλντ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ
Το εδαφικό ζήτημα και η «μάχη» του Ντονμπάς
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 19,2% της ουκρανικής επικράτειας, έκταση που αντιστοιχεί σε 116.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το Κρεμλίνο επιμένει ότι οι περιοχές του Ντονμπάς, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας αποτελούν πλέον νομικά τμήμα της ρωσικής επικράτειας, απαιτώντας μάλιστα την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τα εδάφη του Ντονέτσκ που ακόμα ελέγχει το Κίεβο. Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι απορρίπτει κατηγορηματικά την εκχώρηση εδαφών, προτείνοντας το «πάγωμα» των εχθροπραξιών στις τρέχουσες γραμμές του μετώπου.
Στο πλαίσιο των αμερικανικών προτάσεων, έχει πέσει στο τραπέζι η ιδέα για μια ελεύθερη οικονομική ζώνη στο Ντονμπάς, ως ένας συμβιβαστικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την οικονομική δραστηριότητα χωρίς να επιλύει άμεσα το ζήτημα της κυριαρχίας. Ωστόσο, οι απαιτήσεις του Κρεμλίνου παραμένουν αμετακίνητες, με τη Μόσχα να προειδοποιεί ότι η άρνηση συμφωνίας θα οδηγήσει σε περαιτέρω εδαφικές απώλειες για την Ουκρανία.
Προτεινόμενο Ο Μερτς: Η Ουκρανία χρειάζεται ισχυρό στρατό και εγγυήσεις ασφαλείας μετά από ειρηνευτική συμφωνία
Εγγυήσεις ασφαλείας και η ρήτρα του ΝΑΤΟ
Το δεύτερο μεγάλο «αγκάθι» αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας που ζητά το Κίεβο για να αποτρέψει μια μελλοντική ρωσική επίθεση. Ο Ζελένσκι ζήτησε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ εγγυήσεις διάρκειας έως και 50 ετών, οι οποίες θα προσομοιάζουν στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Ο Τραμπ, αν και υποστηρίζει την παροχή εγγυήσεων, επιδιώκει η Ευρώπη να αναλάβει το κύριο βάρος της χρηματοδότησης και της υλοποίησής τους, μια θέση που προκαλεί σκεπτικισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ουδετερότητα της Ουκρανίας αποτελεί κεντρικό πυλώνα των ρωσικών απαιτήσεων. Το αμερικανικό σχέδιο φαίνεται να περιλαμβάνει δέσμευση για μη επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και την εγγραφή της ουδετερότητας στο ουκρανικό σύνταγμα. Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία θα μπορούσε να λάβει προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά κατά τη διάρκεια της ενταξιακής της πορείας στην ΕΕ.
Η οικονομική διάσταση και η επόμενη μέρα
Η ειρηνευτική διαδικασία δεν περιορίζεται στο στρατιωτικό σκέλος, αλλά επεκτείνεται στην παγκόσμια οικονομική αρχιτεκτονική. Οι προτάσεις των ΗΠΑ προβλέπουν την επανένταξη της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία και την επιστροφή της στο G8, με παράλληλη άρση των κυρώσεων. Επιπλέον, εξετάζεται η σύναψη μακροχρόνιων συμφωνιών για την εκμετάλλευση φυσικών πόρων και την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης στην Αρκτική, γεγονός που υποδηλώνει μια προσπάθεια οικονομικής επαναπροσέγγισης Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, διπλωματικοί κύκλοι τονίζουν ότι η νομιμότητα της ουκρανικής ηγεσίας και η διεξαγωγή εκλογών αποτελούν νέα σημεία τριβής, με τον Πούτιν να αμφισβητεί τη θητεία του Ζελένσκι. Η επόμενη μέρα της συμφωνίας θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των μερών να βρουν μια ισορροπία ισχύος που θα ικανοποιεί τις εγγυήσεις ασφαλείας του Κιέβου χωρίς να παραβιάζει τις στρατηγικές «κόκκινες γραμμές» της Μόσχας.
