Ολλανδία: «Εκβιασμός» οι απειλές του προέδρου των ΗΠΑ για δασμούς με αντάλλαγμα τη Γροιλανδία

Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών, Ντέιβιντ βαν Βέελ, χαρακτήρισε ως «εκβιασμό» την απειλή που εξαπέλυσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για επιβολή πρόσθετων εισαγωγικών δασμών 10% σε ευρωπαϊκές χώρες, εάν δεν συμφωνήσουν στην πώληση της Γροιλανδίας. Η κίνηση αυτή, η οποία στοχεύει άμεσα σε στρατηγικούς συμμάχους του ΝΑΤΟ, προκαλεί πρωτοφανή διπλωματική κρίση και οδηγεί σε έκτακτη συνεδρίαση των Βρυξελλών σήμερα Κυριακή.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου γεωπολιτικής έντασης στην Αρκτική, όπου η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται με την επιμονή της Ουάσινγκτον να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού, συνδέοντας για πρώτη φορά διμερείς εμπορικές σχέσεις με εδαφικές διεκδικήσεις έναντι κυρίαρχων κρατών.

Η ολλανδική αντίδραση και η ρήξη στη συμμαχία

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Ντέιβιντ βαν Βέελ τόνισε σε τηλεοπτική του συνέντευξη ότι οι ενέργειες του προέδρου των ΗΠΑ δεν βοηθούν τη συμμαχία του ΝΑΤΟ ούτε την ίδια τη Γροιλανδία. Ο υπουργός εξέφρασε την πλήρη αντίθεσή του στη σύνδεση της διπλωματίας της Αρκτικής με το διεθνές εμπόριο.

Η απειλή αφορά την επιβολή δασμών από την 1η Φεβρουαρίου σε προϊόντα από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Μεγάλη Βρετανία. Πρόκειται για τις χώρες που συμμετέχουν σε νατοϊκή άσκηση στη Γροιλανδία, μια κίνηση που ο βαν Βέελ χαρακτήρισε ως ένδειξη προθυμίας για κοινή άμυνα της περιοχής.

Η κλιμάκωση αυτή επιβεβαιώνει τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί κατά τις διαδηλώσεις στη Δανία, όπου χιλιάδες πολίτες απαίτησαν τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Γροιλανδίας. Η σύνδεση της στρατιωτικής συνεργασίας με οικονομικές κυρώσεις θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως μια επικίνδυνη παρέκκλιση από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Το στρατηγικό διακύβευμα και οι ορυκτοί πόροι

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει ότι η πλήρης ιδιοκτησία της Γροιλανδίας είναι ζωτικής σημασίας για την αμερικανική ασφάλεια. Η επιχειρηματολογία του βασίζεται στη στρατηγική τοποθεσία του νησιού και στα πλούσια κοιτάσματα ορυκτών, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την τεχνολογική κυριαρχία στον 21ο αιώνα.

Ωστόσο, οι ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας έχουν καταστήσει σαφές ότι το νησί δεν πωλείται. Η στάση αυτή φέρνει την Κοπεγχάγη σε ένα γεωπολιτικό δίλημμα, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις της Ουάσινγκτον και την ανάγκη προστασίας της αυτονομίας του Νουούκ.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η χρήση των δασμών ως εργαλείο εδαφικής επέκτασης υπονομεύει τη σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών. Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ φαίνεται να αγνοούν τις επίσημες απορρίψεις των προτάσεών τους από τους Ευρωπαίους εταίρους.

Έκτακτη κινητοποίηση στις Βρυξέλλες

Εν αναμονή των εξελίξεων, οι πρεσβευτές των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαλούν σήμερα έκτακτη συνεδρίαση για να καθορίσουν μια κοινή γραμμή άμυνας. Η ΕΕ αναμένεται να εξετάσει αντίμετρα σε περίπτωση που οι δασμοί τεθούν πράγματι σε ισχύ τον επόμενο μήνα.

Η κατάσταση αυτή ενισχύει το επιχείρημα ότι μια ενδεχόμενη αμερικανική παρέμβαση στη Γροιλανδία θα μπορούσε να αποτελέσει δώρο για τη Ρωσία, καθώς θα διέλυε τη συνοχή της Δύσης. Η Ευρώπη καλείται τώρα να αποδείξει αν μπορεί να προστατεύσει τα μέλη της από οικονομικούς εξαναγκασμούς που προέρχονται από τον ίδιο της τον σύμμαχο.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ στο Truth Social, οι οποίες πλέον μετατρέπονται σε επίσημη κρατική πολιτική. Η Ολλανδία, ως ένας από τους παραδοσιακούς συμμάχους της Ουάσινγκτον, ηγείται πλέον της ρητορικής αντεπίθεσης, ζητώντας τον διαχωρισμό της άμυνας από το εμπόριο.

Τις επόμενες ημέρες, η διπλωματική δραστηριότητα αναμένεται να κορυφωθεί, με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αναζητούν τρόπους αποκλιμάκωσης χωρίς όμως να υποχωρήσουν στο ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας. Η 1η Φεβρουαρίου παραμένει η κρίσιμη ημερομηνία που θα κρίνει το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.