- Η Ρωσία παύει να θεωρείται «άμεση απειλή» στη νέα στρατηγική των ΗΠΑ.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επαναφέρει το Δόγμα Μονρόε του 19ου αιώνα.
- Το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η νέα προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με το δικό του όραμα.
- Η Ουάσιγκτον θέτει ως προτεραιότητα τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
- Υπάρχουν επιφυλάξεις από τη Μόσχα για τον ρόλο του αμερικανικού «βαθέος κράτους».
Το Κρεμλίνο εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία παύει να χαρακτηρίζει τη Ρωσία ως «άμεση απειλή» και υιοθετεί τη λογική του «ευέλικτου ρεαλισμού». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Μόσχα θεωρεί ότι η προσέγγιση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τις ρωσικές γεωπολιτικές αντιλήψεις, σηματοδοτώντας μια ιστορική στροφή στις διμερείς σχέσεις.
| Πυλώνας Στρατηγικής | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ | Αντίδραση Κρεμλίνου |
|---|---|---|
Πυλώνας Στρατηγικής Χαρακτηρισμός Ρωσίας | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ Παύει να αποτελεί «άμεση απειλή» | Αντίδραση Κρεμλίνου Θετικό βήμα προς τη σταθερότητα |
Πυλώνας Στρατηγικής Δόγμα Εξωτερικής Πολιτικής | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ Επαναφορά Δόγματος Μονρόε | Αντίδραση Κρεμλίνου Αναγνώριση ζωνών επιρροής |
Πυλώνας Στρατηγικής Επέκταση ΝΑΤΟ | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ Δέσμευση για τερματισμό της επέκτασης | Αντίδραση Κρεμλίνου Ενθαρρυντική εξέλιξη |
Πυλώνας Στρατηγικής Πόλεμος στην Ουκρανία | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ Διαπραγμάτευση για άμεσο τερματισμό | Αντίδραση Κρεμλίνου Κεντρικό σημείο σύγκλισης |
Πυλώνας Στρατηγικής Σχέση με Ευρώπη | Περιγραφή / Θέση ΗΠΑ Προειδοποίηση για «πολιτισμική εξαφάνιση» | Αντίδραση Κρεμλίνου Αποδοχή της ευρωπαϊκής παρακμής |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου έντασης, όπου από το 2014 και την προσάρτηση της Κριμαίας, οι αμερικανικές στρατηγικές αντιμετώπιζαν σταθερά τη Μόσχα ως επιτιθέμενο μέρος που προσπαθεί να αποσταθεροποιήσει τη μεταψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων. Η νέα στροφή προς τον «ευέλικτο ρεαλισμό» υποδηλώνει μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των ζωνών επιρροής, γεγονός που η ρωσική ηγεσία ερμηνεύει ως αναγνώριση της πολυπολικής πραγματικότητας του σύγχρονου κόσμου.
Οι προσαρμογές που βλέπουμε στη νέα στρατηγική των ΗΠΑ αντιστοιχούν σε πολλούς τομείς στο δικό μας όραμα για τη διεθνή ασφάλεια.
Ντμίτρι Πεσκόφ, Εκπρόσωπος Κρεμλίνου
Η στροφή στον «ευέλικτο ρεαλισμό» και το Δόγμα Μονρόε
Η νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που υπέγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ εισάγει την έννοια του Δόγματος Μονρόε — μιας πολιτικής του 19ου αιώνα που ορίζει το δυτικό ημισφαίριο ως αποκλειστική ζώνη επιρροής της Ουάσιγκτον — στην τρέχουσα γεωπολιτική σκακιέρα. Το έγγραφο υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να επικεντρωθούν στα εθνικά τους συμφέροντα, αποφεύγοντας την αέναη επέκταση συμμαχιών όπως το ΝΑΤΟ, μια θέση που το Κρεμλίνο χαρακτήρισε «ενθαρρυντική».
Παράλληλα, η στρατηγική περιλαμβάνει μια σκληρή προειδοποίηση για την Ευρώπη, κάνοντας λόγο για «πολιτισμική εξαφάνιση» (civilisational erasure) και υποβαθμίζοντας τον ρόλο των παραδοσιακών δυνάμεων της ηπείρου. Αυτή η προσέγγιση φαίνεται να επαναφέρει το Δόγμα Μονρόε ως κεντρικό πυλώνα, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που εξαρτώνται από την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη.
Η αποδοχή από τη Μόσχα και η στρατηγική σταθερότητα
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι οι προσαρμογές που παρατηρούνται στο αμερικανικό έγγραφο «αντιστοιχούν σε πολλούς τομείς στο δικό μας όραμα». Η Μόσχα χαιρετίζει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να αποκαταστήσει τη στρατηγική σταθερότητα και να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, θέτοντας το ζήτημα ως «κεντρικό συμφέρον» των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η αλλαγή της ορολογίας από «άμεση απειλή» σε «εταίρο για στρατηγική σταθερότητα» αποτελεί ένα θετικό βήμα για τη μείωση της έντασης. Ωστόσο, ο Πεσκόφ έσπευσε να προσθέσει μια επιφύλαξη, αναφερόμενος στο λεγόμενο «βαθύ κράτος» των ΗΠΑ, το οποίο, κατά την άποψή του, ενδέχεται να προσπαθήσει να υπονομεύσει τις πρωτοβουλίες του προέδρου των ΗΠΑ.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Ενώ η Μόσχα βλέπει με θετικό μάτι τη νέα κατεύθυνση, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν φόβους για γεωπολιτική απομόνωση. Η περιγραφή της Ευρώπης ως μιας δύναμης σε παρακμή ενισχύει την αίσθηση ότι η Ουάσιγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να στρέψει την πλάτη της στις παραδοσιακές δεσμεύσεις της. Το Κρεμλίνο, από την πλευρά του, παραμένει επιφυλακτικό ως προς την υλοποίηση της στρατηγικής, καθώς οι εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις στις ΗΠΑ παραμένουν έντονες.
Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η διεθνής σκηνή εισέρχεται σε μια φάση ανακατανομής ισχύος, όπου οι διμερείς συμφωνίες μεταξύ μεγάλων δυνάμεων θα υπερισχύουν των πολυμερών θεσμών. Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα των δύο πλευρών να μετατρέψουν τις δηλώσεις προθέσεων σε απτά αποτελέσματα στο πεδίο της διπλωματίας, με την Ουκρανία να παραμένει το πρώτο και κρισιμότερο τεστ αυτής της νέας στρατηγικής σχέσης.
