- Ειδικοί απεσταλμένοι των ΗΠΑ συναντήθηκαν με τον Πούτιν στη Μόσχα για ειρηνευτικές συνομιλίες.
- Οι συνομιλίες αφορούν τον τερματισμό της φονικότερης ευρωπαϊκής σύγκρουσης από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Διαρροή αμερικανικών προτάσεων ειρήνης προκάλεσε ανησυχία σε Ουκρανία και Ευρώπη.
- Η Ρωσία συνεχίζει τις στρατιωτικές προελάσεις, ελέγχοντας πάνω από το 19% της Ουκρανίας.
- Οι βασικές ρωσικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν τη μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και εδαφικές παραχωρήσεις.
Ο ειδικός απεσταλμένος του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, συναντήθηκαν την περασμένη Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, σε μια κρίσιμη προσπάθεια να βρεθεί λύση για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι συνομιλίες, όπως μεταδίδει το Reuters, επικεντρώθηκαν σε πιθανούς τρόπους τερματισμού της φονικότερης ευρωπαϊκής σύγκρουσης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εν μέσω ανησυχιών για τις ρωσικές εδαφικές απαιτήσεις.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των επανειλημμένων δηλώσεων του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει την επιθυμία του να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς τον «λουτρό αίματος» και «πόλεμο δι’ αντιπροσώπων». Παρά τις προηγούμενες προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης μιας συνόδου κορυφής με τον Πούτιν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο, η ειρήνη δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, καθιστώντας τις τρέχουσες συνομιλίες ιδιαίτερα κρίσιμες για την αποκλιμάκωση της έντασης.
Οι κρίσιμες συναντήσεις και οι προτάσεις ειρήνης
Οι συνομιλίες μεταξύ του Στιβ Γουίτκοφ, του Τζάρεντ Κούσνερ και του Βλαντίμιρ Πούτιν πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα την περασμένη Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, να επιβεβαιώνει τη συνάντηση στο δεύτερο μισό της ημέρας, αρνούμενος ωστόσο να σχολιάσει τις «κόκκινες γραμμές» της Ρωσίας. Το ρεπορτάζ για την επίσκεψη του Γουίτκοφ στη Μόσχα υπογραμμίζει ότι ο Πούτιν έχει δηλώσει επανειλημμένα την ετοιμότητά του για ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά και την πρόθεσή του να προχωρήσουν περαιτέρω οι ρωσικές δυνάμεις εάν η Ουκρανία αρνηθεί μια συμφωνία. Η επίσκεψη αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής κινητικότητας, η οποία περιλαμβάνει και την συνάντηση του Γουίτκοφ και του Κούσνερ με τον Ρουστέμ Ουμέροφ, γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Ουκρανίας, χθες, Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, στο κλαμπ Shell Bay κοντά στο Μαϊάμι.
Οι ρωσικές απαιτήσεις και οι ουκρανικές αντιδράσεις
Ένα προσχέδιο 28 ειρηνευτικών προτάσεων των ΗΠΑ, το οποίο διέρρευσε στα τέλη του περασμένου μήνα, προκάλεσε ανησυχία σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, καθώς θεώρησαν ότι ικανοποιούσε βασικές απαιτήσεις της Μόσχας, όπως ο έλεγχος του ενός πέμπτου της Ουκρανίας, περιορισμοί στον ουκρανικό στρατό και θέματα σχετικά με το ΝΑΤΟ. Ως απάντηση, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παρουσίασαν τη δική τους αντιπρόταση, ενώ σε συνομιλίες στη Γενεύη, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία δήλωσαν ότι δημιούργησαν ένα «ενημερωμένο και βελτιωμένο πλαίσιο ειρήνης». Ο Πούτιν, από την πλευρά του, έχει δηλώσει ότι οι συζητήσεις μέχρι στιγμής δεν αφορούν ένα σχέδιο συμφωνίας, αλλά ένα σύνολο προτάσεων που «θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μελλοντικές συμφωνίες». Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά από συνομιλίες στο Παρίσι, δήλωσε στο X ότι «μοιραζόμαστε την άποψη ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί δίκαια».
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές της διεθνούς πολιτικής σκηνής είναι η συνεχιζόμενη ρωσική στρατιωτική προέλαση, η οποία, σύμφωνα με φιλοουκρανικούς χάρτες, έχει καταλάβει περισσότερο από το 19% της Ουκρανίας, ήτοι 115.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι ρωσικές δυνάμες έχουν προχωρήσει το 2025 με τον ταχύτερο ρυθμό από το 2022, ενώ χθες, Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου, στρατιωτικοί διοικητές ενημέρωσαν τον Πούτιν ότι έχουν καταλάβει τις πόλεις Ποκρόφσκ και Βοβτσάνσκ. Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι πάνω από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί στον πόλεμο, αν και ούτε η Ουκρανία ούτε η Ρωσία αποκαλύπτουν τις απώλειές τους.
Η επόμενη μέρα και οι προοπτικές ειρήνης
Οι βασικές ρωσικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν την δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, ανώτατα όρια στον ουκρανικό στρατό, τον ρωσικό έλεγχο ολόκληρου του Ντονμπάς, την αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου της Κριμαίας, του Ντονμπάς, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, καθώς και την προστασία των ρωσόφωνων και των Ρώσων Ορθοδόξων στην Ουκρανία. Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι αυτές οι απαιτήσεις ισοδυναμούν με συνθηκολόγηση και θα την καθιστούσαν ευάλωτη σε μελλοντική κατάκτηση από τη Ρωσία, παρόλο που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προτείνει και μια 10ετή εγγύηση ασφαλείας για το Κίεβο. Οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να προσπαθούν να ενισχύσουν την Ουκρανία έναντι μιας «τιμωρητικής φιλορωσικής ειρήνης» που θα μπορούσε να ανοίξει τη Ρωσία σε αμερικανικές επενδύσεις σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και σπάνιες γαίες, και να την επαναφέρει στην G8.
