- Ο Αντόνιο Γκουτέρες καταγγέλλει την προσπάθεια επιβολής αποφάσεων από μία μόνο δύναμη.
- Το διεθνές δίκαιο και η συνεργασία βρίσκονται υπό κατάρρευση σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
- Το Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ θεωρείται απειλή για την πολυμέρεια.
- Ανησυχία για τη μετατροπή της διπλωματίας σε εργαλείο επιβολής ισχύος.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε την Πέμπτη ότι η διάβρωση της διεθνούς συνεργασίας και η παραβίαση του διεθνούς δικαίου απειλούν την παγκόσμια σταθερότητα. Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια στιγμή έντασης, καθώς η πρωτοβουλία του προέδρου των ΗΠΑ για το «Συμβούλιο Ειρήνης» προκαλεί ανησυχία για την υπερσυγκέντρωση εξουσιών και την παράκαμψη των θεσμικών οργάνων.
| Φορέας / Πρωτοβουλία | Θέση / Στάση | Κύριο Επιχείρημα |
|---|---|---|
Φορέας / Πρωτοβουλία Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών | Θέση / Στάση Πολυμέρεια | Κύριο Επιχείρημα Επιστροφή στο Διεθνές Δίκαιο και συλλογικές αποφάσεις. |
Φορέας / Πρωτοβουλία Συμβούλιο Ειρήνης (ΗΠΑ) | Θέση / Στάση Διευρυμένος Ρόλος | Κύριο Επιχείρημα Αποτελεσματική επίλυση συγκρούσεων μέσω νέας δομής. |
Φορέας / Πρωτοβουλία Ευρωπαϊκή Ένωση | Θέση / Στάση Επιφυλακτική | Κύριο Επιχείρημα Ανησυχία για την υπερσυγκέντρωση εξουσιών στην Ουάσιγκτον. |
Αυτή η παρέμβαση του Αντόνιο Γκουτέρες έρχεται ως συνέχεια μιας βαθιάς κρίσης στο διεθνές σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο δέχεται πιέσεις από νέες, εναλλακτικές δομές ισχύος. Η ανάδυση πρωτοβουλιών που παρακάμπτουν τις παραδοσιακές οδούς του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας στις διμερείς σχέσεις και το γεωπολιτικό αποτύπωμα των μεγάλων δυνάμεων.
Τα παγκόσμια προβλήματα δεν θα λυθούν από μία δύναμη που θα δίνει τις εντολές.
Αντόνιο Γκουτέρες, Γενικός Γραμματέας ΟΗΕ
Η κριτική του Αντόνιο Γκουτέρες στη μονομέρεια
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026, ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι τα παγκόσμια προβλήματα δεν μπορούν να επιλυθούν από μία μόνο δύναμη που «δίνει τις εντολές». Η αναφορά αυτή θεωρείται από πολλούς ως μια έμμεση αλλά σαφής απάντηση στις πρόσφατες κινήσεις της Ουάσιγκτον.
Ο Γκουτέρες εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το γεγονός ότι το διεθνές δίκαιο «ποδοπατείται», ενώ οι μηχανισμοί συνεργασίας που χτίστηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποδυναμώνονται επικίνδυνα. Η έλλειψη συντονισμού, σύμφωνα με τον ίδιο, οδηγεί σε γεωπολιτική αστάθεια.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» και ο ρόλος του προέδρου των ΗΠΑ
Οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα συμπίπτουν με την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας του Συμβουλίου Ειρήνης (Board of Peace), μιας πρωτοβουλίας που ίδρυσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Αν και αρχικά ο στόχος ήταν η διατήρηση της εκεχειρίας στη Γάζα, ο Λευκός Οίκος επιδιώκει πλέον έναν διευρυμένο ρόλο για το σώμα αυτό.
Η στρατηγική αυτή έχει προκαλέσει σοβαρές επιφυλάξεις στην ΕΕ, καθώς το νέο σώμα φαίνεται να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η συγκέντρωση εξουσιών και η απαίτηση για οικονομική συμμετοχή κρατών-μελών έχουν δημιουργήσει τριγμούς στη διεθνή διπλωματία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η κλιμάκωση της ρητορικής από την πλευρά της Γραμματείας του ΟΗΕ αντανακλά τον φόβο για μια μόνιμη αποδυνάμωση του οργανισμού. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η «πολιτική της ισχύος» τείνει να αντικαταστήσει τη συλλογική ασφάλεια.
Η επόμενη μέρα για τη διεθνή συνεργασία
Το κλίμα στο Νταβός και σε άλλα διεθνή φόρουμ δείχνει ότι οι παγκόσμιοι ηγέτες βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα. Η ανάγκη για αποτελεσματικές λύσεις στις συγκρούσεις συγκρούεται με την ανάγκη διατήρησης των πολυμερών θεσμών.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τα κράτη να επιστρέψουν στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη, προειδοποιώντας ότι η απομόνωση και ο μονομερής έλεγχος θα επιδεινώσουν τις παγκόσμιες κρίσεις. Η διεθνής κοινότητα αναμένει τώρα την αντίδραση της Ουάσιγκτον στις προειδοποιήσεις αυτές.
