Ταϊλάνδη: Το ιστορικό δημοψήφισμα για το νέο Σύνταγμα και η μάχη με το στρατιωτικό κατεστημένο

Στις 8 Φεβρουαρίου 2026, οι πολίτες της Ταϊλάνδης καλούνται να αποφασίσουν αν θα αντικατασταθεί το Σύνταγμα του 2017, το οποίο συντάχθηκε υπό την εποπτεία του στρατού. Η αναμέτρηση αυτή αποτελεί το αποτέλεσμα μιας δεκαετούς σύγκρουσης ανάμεσα στο φιλοστρατιωτικό κατεστημένο και τα δημοκρατικά κινήματα που επιδιώκουν τον περιορισμό των μη εκλεγμένων θεσμών.

Το παρασκήνιο της συνταγματικής κρίσης στην Ταϊλάνδη

Η επερχόμενη ψηφοφορία δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία, αλλά η κορύφωση μιας μακράς περιόδου πολιτικής αστάθειας. Από το τέλος της απόλυτης μοναρχίας το 1932, η χώρα έχει αλλάξει 20 συντάγματα, τα περισσότερα εκ των οποίων επιβλήθηκαν μετά από στρατιωτικά πραξικοπήματα.

Όπως μεταδίδει το Reuters, το τρέχον νομικό πλαίσιο θεωρείται από τους επικριτές του ως ένα εργαλείο που θωρακίζει την εξουσία μη εκλεγμένων αξιωματούχων. Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που οι πρόωρες εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου αναμένεται να αναδιατάξουν το πολιτικό σκηνικό.

Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι το Σύνταγμα του 2017 περιόρισε σημαντικά τις πολιτικές ελευθερίες. Οι δημοκρατικές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι η αποδυνάμωση των εκλεγμένων οργάνων έχει οδηγήσει σε θεσμική παράλυση και έλλειψη λογοδοσίας.

Η δομή της Γερουσίας και ο έλεγχος της εξουσίας

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η Γερουσία των 200 μελών, η οποία επιλέγεται μέσω μιας εξαιρετικά σύνθετης έμμεσης διαδικασίας. Το σώμα αυτό διατηρεί το δικαίωμα να διορίζει δικαστές στο Συνταγματικό Δικαστήριο, επηρεάζοντας άμεσα τις πολιτικές εξελίξεις.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η δυνατότητα αυτών των οργάνων να διαλύουν πολιτικά κόμματα αποτελεί το ισχυρότερο όπλο του συντηρητικού κατεστημένου. Αυτή η δομή έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τους εκλεγμένους ηγέτες, οι οποίοι βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με πολιτικές απαγορεύσεις.

Η προοδευτική αντιπολίτευση, η οποία προηγείται στις δημοσκοπήσεις, έχει θέσει την αναθεώρηση του χάρτη ως κορυφαία προτεραιότητα. Η στρατηγική τους στοχεύει στην αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας και την ενίσχυση της αποκέντρωσης των εξουσιών.

Οι πολιτικές ισορροπίες και η στάση των κομμάτων

Τα περισσότερα μεγάλα κόμματα, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνώντος Bhumjaithai και του People’s Party, υποστηρίζουν το «Ναι» στο δημοψήφισμα. Ωστόσο, υπάρχουν κόκκινες γραμμές, καθώς ορισμένοι εταίροι επιμένουν ότι οι αλλαγές δεν πρέπει να αγγίξουν τις διατάξεις που αφορούν τη μοναρχία.

Στον αντίποδα, οι υπερσυντηρητικές δυνάμεις και τα φιλοστρατιωτικά κόμματα αντιτίθενται σθεναρά σε οποιαδήποτε αλλαγή. Υποστηρίζουν ότι το τρέχον πλαίσιο διασφαλίζει την εθνική ασφάλεια και την κοινωνική σταθερότητα απέναντι σε λαϊκιστικές κινήσεις.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες τονίζουν ότι η διαδικασία υιοθέτησης ενός νέου χάρτη θα είναι χρονοβόρα και επίπονη. Ακόμη και αν επικρατήσει το «Ναι», θα απαιτηθούν δύο επιπλέον δημοψηφίσματα για την τελική έγκριση του νέου κειμένου.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις

Εάν οι ψηφοφόροι εγκρίνουν την πρόταση, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να ορίσει το πλαίσιο της σύνταξης και τους υπεύθυνους για το κείμενο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συνολική διαδικασία μπορεί να διαρκέσει τουλάχιστον δύο χρόνια μέχρι την οριστική εφαρμογή.

Σε περίπτωση που το δημοψήφισμα αποτύχει, το Σύνταγμα του 2017 θα παραμείνει σε ισχύ, διατηρώντας το status quo. Ωστόσο, το κοινοβούλιο θα εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να προτείνει μεμονωμένες τροποποιήσεις σε συγκεκριμένα άρθρα.

Η έκβαση της 8ης Φεβρουαρίου θα αποτελέσει βαρόμετρο για τις διαθέσεις της κοινωνίας της Ταϊλάνδης. Η επιθυμία για δημοκρατική επανεκκίνηση συγκρούεται με την ανάγκη του κατεστημένου για έλεγχο, διαμορφώνοντας ένα εκρηκτικό πολιτικό σκηνικό.