Συμβούλιο Ειρήνης: Οκτώ κράτη της Μέσης Ανατολής και της Ασίας προσχωρούν στην πρωτοβουλία Τραμπ

Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τη διεθνή διπλωματική αρχιτεκτονική, οκτώ ισχυρά κράτη, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και η Αίγυπτος, αποδέχθηκαν την πρόσκληση να συμμετάσχουν στο «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace). Όπως μεταδίδει το Reuters, η πρωτοβουλία που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποκτά πλέον κρίσιμη μάζα, προκαλώντας ταυτόχρονα έντονες συζητήσεις για το μέλλον των πολυμερών οργανισμών.

Αυτή η μαζική προσχώρηση έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής που χαράσσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού πόλου επίλυσης διεθνών κρίσεων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την πρόσφατη διπλωματική κινητοποίηση αραβικών κρατών, η οποία είχε ως στόχο την αποτροπή περιφερειακών συγκρούσεων μέσω απευθείας συνεννόησης με την Ουάσιγκτον.

Η διεύρυνση του Συμβουλίου Ειρήνης

Η κοινή δήλωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας επισημοποιεί τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, της Ινδονησίας, του Πακιστάν, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται γεωπολιτικό ορόσημο, καθώς ενώνει μερικές από τις πολυπληθέστερες μουσουλμανικές χώρες υπό την ομπρέλα μιας αμερικανικής πρωτοβουλίας.

Κάθε κράτος-μέλος αναμένεται να υπογράψει τα έγγραφα προσχώρησης σύμφωνα με τις εσωτερικές νομικές του διαδικασίες. Η κίνηση αυτή ενισχύει το ρήγμα στη Δύση, καθώς πολλοί παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ παραμένουν σκεπτικοί απέναντι στη νέα αυτή δομή.

Γεωπολιτικές ισορροπίες και εθνικά συμφέροντα

Η συμμετοχή χωρών όπως το Πακιστάν και η Ινδονησία υποδηλώνει ότι το γεωπολιτικό αποτύπωμα του Συμβουλίου εκτείνεται πλέον πέρα από τα στενά όρια της Μέσης Ανατολής. Για το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι, η κίνηση αυτή αποτελεί εργαλείο διπλωματικής ισχύος, επιτρέποντάς τους να διαπραγματεύονται απευθείας με τον Λευκό Οίκο.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής, η αποδοχή της πρόσκλησης συνδέεται και με τις οικονομικές πιέσεις που ασκεί η Ουάσιγκτον. Υπενθυμίζεται ότι η συμμετοχή στο Συμβούλιο έχει συνδεθεί στο παρελθόν με το κόστος των 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για τα μόνιμα μέλη, γεγονός που υπογραμμίζει τον συναλλακτικό χαρακτήρα της νέας διεθνούς τάξης.

Η αμφισβήτηση του ρόλου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών

Διπλωματικοί κύκλοι εκφράζουν την ανησυχία ότι η ενίσχυση του Board of Peace θα μπορούσε να υπονομεύσει καίρια το έργο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η μετατόπιση της επίλυσης συγκρούσεων σε ένα κλειστό σχήμα ηγετών ενδέχεται να οδηγήσει σε αποδυνάμωση του διεθνούς δικαίου, όπως αυτό ορίζεται από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η στρατηγική αυτονομία που επιδιώκουν αυτές οι χώρες εξισορροπείται από την ανάγκη τους για ασφάλεια. Η συμμετοχή τους στο Συμβούλιο λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα απέναντι σε πιθανές κυρώσεις ή δασμούς που έχει απειλήσει να επιβάλει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Η επόμενη μέρα της διεθνούς διπλωματίας

Εν αναμονή των επίσημων υπογραφών, οι διμερείς σχέσεις μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών αναμένεται να εισέλθουν σε μια νέα φάση συντονισμού. Η παρουσία της Τουρκίας και της Αιγύπτου στο ίδιο τραπέζι, παρά τις ιστορικές τους διαφορές, καταδεικνύει την ελκτική δύναμη της αμερικανικής πρωτοβουλίας στην παρούσα συγκυρία.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι το Συμβούλιο Ειρήνης δεν είναι απλώς ένα φόρουμ συζήτησης, αλλά ένας μηχανισμός επιβολής αποφάσεων. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί πλέον με κομμένη την ανάσα αν αυτή η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας θα φέρει τη σταθερότητα ή θα βαθύνει τις υπάρχουσες διαιρέσεις.