- Έναρξη της ιστορικής δίκης στο ICJ για τη γενοκτονία των Ροχίνγκια.
- Η Γκάμπια ηγείται της νομικής προσπάθειας κατά της στρατιωτικής χούντας.
- Πρώτη κατάθεση θυμάτων ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου για την υπόθεση.
- Η απόφαση θα δημιουργήσει κρίσιμα νομικά προηγούμενα για παγκόσμιες συγκρούσεις.
- Η Μιανμάρ παραμένει σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου και διεθνούς απομόνωσης.
Στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) ανοίγει σήμερα, Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026, η ιστορική υπόθεση γενοκτονίας κατά της Μιανμάρ, σηματοδοτώντας την πρώτη πλήρη εκδίκαση τέτοιας φύσης εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Η διαδικασία, η οποία στρέφεται γύρω από τις βιαιοπραγίες κατά της μουσουλμανικής μειονότητας των Ροχίνγκια, αναμένεται να θέσει κρίσιμα νομικά προηγούμενα που θα επηρεάσουν και άλλες διεθνείς υποθέσεις, όπως αυτή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ.
| Ορόσημο | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Ημερομηνία Έναρξης | 12 Ιανουαρίου 2026 |
| Δικαστήριο | Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) |
| Ενάγουσα Χώρα | Γκάμπια |
| Αριθμός Εκτοπισμένων | 730.000+ Ροχίνγκια |
| Διάρκεια Ακροάσεων | 3 Εβδομάδες |
| Κύρια Κατηγορία | Γενοκτονία (Σύμβαση 1948) |
Η έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας στη Χάγη αποτελεί το αποκορύφωμα μιας μακράς νομικής διαδρομής που ξεκίνησε το 2019, όταν η Γκάμπια κατέθεσε την προσφυγή εκ μέρους του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας. Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της δίκης είναι τεράστιο, καθώς το δικαστήριο καλείται να αποφανθεί αν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του 2017 στη Μιανμάρ συνιστούν γενοκτονία βάσει της Σύμβασης του 1948.
Η υπόθεση αυτή θα θέσει κρίσιμα προηγούμενα για τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η γενοκτονία και πώς μπορούν να αποκατασταθούν οι παραβιάσεις.
Νίκολας Κούμτζιαν, Ερευνητής του ΟΗΕ
Το νομικό διακύβευμα και οι διεθνείς προεκτάσεις
Η υπόθεση αυτή θεωρείται ορόσημο για το διεθνές δίκαιο, καθώς είναι η πρώτη φορά που το ICJ εξετάζει σε βάθος κατηγορίες για γενοκτονία μετά από δέκα και πλέον χρόνια. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η απόφαση θα επηρεάσει άμεσα τον νομικό ορισμό της γενοκτονίας και τον τρόπο με τον οποίο αποδεικνύεται η πρόθεση εξόντωσης μιας ομάδας.
Ο Νίκολας Κούμτζιαν, επικεφαλής του Ανεξάρτητου Ερευνητικού Μηχανισμού του ΟΗΕ για τη Μιανμάρ, τόνισε ότι η δίκη θα καθορίσει πώς μπορούν να αποκατασταθούν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι νομικοί αναλυτές παρακολουθούν στενά τη διαδικασία, καθώς τα νομικά προηγούμενα που θα δημιουργηθούν ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν και στη δίκη της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ για τον πόλεμο στη Γάζα.
Το χρονικό της κρίσης και η στάση της Μιανμάρ
Η ρίζα της υπόθεσης βρίσκεται στην αιματηρή επίθεση του στρατού της Μιανμάρ το 2017 στην πολιτεία Ραχίν, η οποία ανάγκασε τουλάχιστον 730.000 Ροχίνγκια να καταφύγουν στο γειτονικό Μπανγκλαντές. Οι επιζώντες περιέγραψαν μαζικές δολοφονίες, ομαδικούς βιασμούς και εμπρησμούς, στοιχεία που οδήγησαν τον ΟΗΕ στο συμπέρασμα ότι υπήρξαν «πράξεις γενοκτονίας».
Προτεινόμενο Πάνω από 12 εκατομμύρια άνθρωποι στη Μιανμάρ θα αντιμετωπίσουν οξεία πείνα το 2026, λέει το WFP
Από την πλευρά της, η στρατιωτική ηγεσία της Μιανμάρ αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια νόμιμη αντιτρομοκρατική επιχείρηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είχε ήδη ορίσει την ημερομηνία έναρξης από τα τέλη του περασμένου έτους, εν μέσω έντονων διεθνών πιέσεων.
Σε παλαιότερες ακροάσεις, η Αούνγκ Σαν Σου Κι, η οποία παραμένει υπό κράτηση μετά το πραξικόπημα του 2021, είχε χαρακτηρίσει τις κατηγορίες «παραπλανητικές». Η κατάσταση της υγείας της πρώην ηγέτιδας της Μιανμάρ συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία, την ώρα που η χώρα βυθίζεται στον εμφύλιο πόλεμο.
Η Μιανμάρ σε κλοιό εμφυλίου και αμφισβητούμενων εκλογών
Η δίκη ξεκινά σε μια περίοδο που η Μιανμάρ βρίσκεται σε πλήρη αποσταθεροποίηση. Μετά το πραξικόπημα του 2021, η χώρα σπαράσσεται από ένοπλη εξέγερση, ενώ η χούντα επιχειρεί να νομιμοποιηθεί μέσω αμφισβητούμενων εκλογών που έχουν χαρακτηριστεί από τη διεθνή κοινότητα ως προσχηματικές.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων διεθνολόγων και αναλυτών στρατηγικής, η στρατιωτική κυβέρνηση χρησιμοποιεί τη δικαστική μάχη στη Χάγη ως μέσο εσωτερικής συσπείρωσης, παρά την απομόνωση από τη διεθνή κοινότητα. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και της διπλωματίας ότι η έκβαση της δίκης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες αυστηρότερες κυρώσεις κατά του καθεστώτος.
Η επόμενη μέρα της ακροαματικής διαδικασίας
Οι ακροάσεις θα διαρκέσουν τρεις εβδομάδες και θα διεξαχθούν κεκλεισμένων των θυρών για λόγους προστασίας των θυμάτων. Είναι η πρώτη φορά που θύματα των Ροχίνγκια θα καταθέσουν ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου, γεγονός που προσδίδει τεράστια ηθική βαρύτητα στη διαδικασία.
Η διεθνής κοινότητα αναμένει με ενδιαφέρον τις πρώτες τοποθετήσεις, καθώς η απόφαση δεν θα κρίνει μόνο την τύχη μιας μειονότητας, αλλά και την αξιοπιστία των διεθνών θεσμών στην απονομή δικαιοσύνης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Οι εξελίξεις στη Χάγη θα αποτελέσουν τον πυλώνα των διεθνών σχέσεων για τους επόμενους μήνες.
