ΗΠΑ: Αποχώρηση από διεθνείς οργανισμούς κατά του βίαιου εξτρεμισμού

Σε μια κίνηση που ανατρέπει τις διεθνείς ισορροπίες στον τομέα της ασφάλειας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε την αποχώρηση της χώρας από τον Παγκόσμιο Ταμείο Δέσμευσης και Ανθεκτικότητας της Κοινότητας (GCERF). Η απόφαση αυτή, η οποία περιλαμβάνεται σε υπόμνημα του Λευκού Οίκου, σηματοδοτεί την απομάκρυνση της Ουάσιγκτον από 35 διεθνείς οργανισμούς και 31 οντότητες του ΟΗΕ, προκαλώντας έντονες ανησυχίες για την αναζωπύρωση της τρομοκρατίας στη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής “Πρώτα η Αμερική” (America First), η οποία επαναπροσδιορίζει το γεωπολιτικό αποτύπωμα των Ηνωμένων Πολιτειών σε παγκόσμιο επίπεδο. Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει πλέον να απομακρυνθεί από τα πολυμερή προγράμματα πρόληψης, εστιάζοντας σχεδόν αποκλειστικά σε μέτρα αντιτρομοκρατίας που βασίζονται στην ασφάλεια και την καταστολή.

Η ιδεολογική στροφή προς την καταστολή

Ο Δρ. Khalid Koser, επικεφαλής του GCERF με έδρα τη Γενεύη, εξέφρασε την έκπληξή του για την απόφαση, τονίζοντας ότι αυτή ελήφθη χωρίς προηγούμενη εξήγηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κίνηση αντανακλά μια βαθιά ιδεολογική μετατόπιση της κυβέρνησης υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ, η οποία φαίνεται να μην πιστεύει πλέον στην αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πρόληψης.

Η αποχώρηση δεν περιορίζεται μόνο στον GCERF, καθώς οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν και το Παγκόσμιο Φόρουμ Αντιτρομοκρατίας (GCTF), έναν οργανισμό 30 εθνών. Η κίνηση αυτή εντείνει την ανησυχία για το μέλλον της διεθνούς συνεργασίας, ειδικά σε περιοχές όπως το Σαχέλ της Αφρικής, όπου η δράση εξτρεμιστικών οργανώσεων παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση.

Αυξημένοι κίνδυνοι σε Μέση Ανατολή και Συρία

Οι κίνδυνοι βίαιου εξτρεμισμού βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο σημείο τους από την εποχή της Αραβικής Άνοιξης του 2011. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα στρατόπεδα της βορειοανατολικής Συρίας, όπου κρατούνται χιλιάδες μέλη οικογενειών του Ισλαμικού Κράτους, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για μια νέα γενιά ριζοσπαστικοποίησης.

Ο GCERF διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην επανένταξη αυτών των οικογενειών, μια ατζέντα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν συμβατή με τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση για κυρώσεις σε διεθνείς υπηρεσίες και η περικοπή της εξωτερικής βοήθειας αφήνουν ένα τεράστιο χρηματοδοτικό κενό στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Τα δεδομένα του Παγκόσμιου Δείκτη Τρομοκρατίας

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Τρομοκρατίας 2025, η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία. Ο αριθμός των χωρών που κατέγραψαν τρομοκρατική επίθεση αυξήθηκε από 58 σε 66 μέσα σε ένα έτος, ανατρέποντας μια δεκαετία συνεχούς βελτίωσης. Η έλλειψη επενδύσεων στην πρόληψη ενδέχεται να οδηγήσει σε πολλαπλασιασμό των τρομοκρατών τα επόμενα χρόνια.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επικρατεί η άποψη ότι η μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ θα αναγκάσει άλλους διεθνείς παίκτες να επωμιστούν το βάρος. Παρά το γεγονός ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός του GCERF ανέρχεται σε 50 εκατομμύρια δολάρια, το ποσό αυτό δεν επαρκεί για να καλύψει τα κενά που αφήνει η αμερικανική υποχώρηση από τη διεθνή σκηνή.

Η επόμενη μέρα για τη διεθνή ασφάλεια

Η αποχώρηση της Ουάσιγκτον δημιουργεί ένα κενό ισχύος που ενδέχεται να εκμεταλλευτούν τοπικές εξτρεμιστικές ομάδες. Χωρίς τα προγράμματα που στοχεύουν στις ευάλωτες κοινότητες, η διεθνής κοινότητα θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της ριζοσπαστικοποίησης με αποκλειστικά στρατιωτικά μέσα, τα οποία συχνά αποδεικνύονται ανεπαρκή μακροπρόθεσμα.

Η στρατηγική επιλογή του προέδρου των ΗΠΑ να αποσύρει τη στήριξη από πολυμερείς οργανισμούς αναμένεται να δοκιμάσει τις αντοχές των συμμάχων της Ουάσιγκτον. Η εστίαση στην εσωτερική ασφάλεια και η απόρριψη των διεθνών δεσμεύσεων διαμορφώνουν ένα νέο, πιο αβέβαιο τοπίο για την παγκόσμια σταθερότητα και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.