Μπανγκλαντές: Η δυναμική επάνοδος του ισλαμιστικού Jamaat-e-Islami ανατρέπει τις ισορροπίες

Το μεγαλύτερο ισλαμιστικό κόμμα του Μπανγκλαντές, το Jamaat-e-Islami, επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο ενόψει των κρίσιμων εκλογών της 12ης Φεβρουαρίου, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους μετριοπαθείς κύκλους. Μετά από μια δεκαετία αποκλεισμού, η οργάνωση επενδύει σε μια στρατηγική «πολιτικής πρόνοιας» και στην καταπολέμηση της διαφθοράς, διεκδικώντας πλέον την πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις.

Η τρέχουσα πολιτική αναδιάταξη στο Μπανγκλαντές αποτελεί άμεση συνέπεια της εξέγερσης του Αυγούστου 2024, η οποία οδήγησε στην πτώση της Σέιχ Χασίνα. Το κενό εξουσίας που άφησε η απαγόρευση του Awami League επέτρεψε σε δυνάμεις που βρίσκονταν στο περιθώριο να ανασυνταχθούν ταχύτατα.

Η στρατηγική της «πολιτικής πρόνοιας» και η δημοσκοπική άνοδος

Το Jamaat-e-Islami, το οποίο για χρόνια κατηγορείτο για την αντίθεσή του στην ανεξαρτησία της χώρας, επιχειρεί τώρα μια ολική επικοινωνιακή επανεκκίνηση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το κόμμα εστιάζει πλέον σε κοινωνικές πρωτοβουλίες, όπως ιατρικά κέντρα και παροχή βοήθειας σε πλημμυροπαθείς.

Πρόσφατη δημοσκόπηση του International Republican Institute (IRI) κατατάσσει το Jamaat ως το πιο «δημοφιλές» κόμμα στη χώρα. Η εξέλιξη αυτή προμηνύει μια αμφίρροπη εκλογική μάχη με το Εθνικιστικό Κόμμα του Μπανγκλαντές (BNP), του οποίου ηγείται ο Τάριγκ Ραχμάν.

Ο ηγέτης του κόμματος, Σαφικούρ Ραχμάν, τονίζει ότι ο λαός θα εμπιστευτεί την «εποικοδομητική πολιτική» τους. Η ρητορική αυτή στοχεύει στην αποστασιοποίηση από το παρελθόν, όταν ηγέτες του κόμματος εκτελέστηκαν για εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Χασίνα.

Η αμφιλεγόμενη συμμαχία με τη Gen-Z και το NCP

Μια από τις πιο απρόσμενες εξελίξεις είναι η συμμαχία του φοιτητικού κόμματος NCP με τους ισλαμιστές. Η κίνηση αυτή θεωρείται από αναλυτές ως μια προσπάθεια του Jamaat να «μαλακώσει» την εικόνα του προς τη νεολαία και τη διεθνή κοινότητα.

Ωστόσο, η συνεργασία αυτή έχει προκαλέσει έντονες εσωτερικές τριβές στο κίνημα των φοιτητών. Ήδη καταγράφεται μια εσωτερική ανταρσία στο NCP, με στελέχη να παραιτούνται διαμαρτυρόμενα για την ιδεολογική σύγκλιση με μια θρησκευτική οργάνωση.

Ανησυχία για τα δικαιώματα των γυναικών και τις μειονότητες

Παρά τις διαβεβαιώσεις της ηγεσίας για σεβασμό στα δικαιώματα των γυναικών, οι ακτιβιστές παραμένουν εξαιρετικά σκεπτικοί. Η πρόταση για πεντάωρη εργασία των γυναικών, ώστε να φροντίζουν την οικογένεια, ερμηνεύεται ως προσπάθεια περιορισμού τους στον ιδιωτικό χώρο.

Την ίδια στιγμή, οι θρησκευτικές μειονότητες εκφράζουν πρωτοφανή φόβο για το μέλλον τους. Αν και το Jamaat όρισε για πρώτη φορά Ινδουιστή υποψήφιο, οι επιθέσεις σε ιερά και πολιτιστικές εκδηλώσεις έχουν εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η άνοδος του ισλαμισμού αποτελεί αντίδραση στον αυταρχισμό των προηγούμενων ετών. Η απογοήτευση από το Awami League ωθεί ένα μέρος των ψηφοφόρων προς το Jamaat, το οποίο παρουσιάζεται ως η «ηθική εναλλακτική».

Η γεωπολιτική στροφή και οι περιφερειακές ισορροπίες

Μια ενδεχόμενη επικράτηση του Jamaat θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στη Νότια Ασία. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η χώρα θα απομακρυνθεί από την Ινδία και θα προσεγγίσει το Πακιστάν, με το οποίο ήδη συζητά για αμυντικό σύμφωνο.

Η ένταση είναι ήδη ορατή στις διπλωματικές σχέσεις, με την Ινδία να αποσύρει οικογένειες διπλωματών λόγω απειλών. Η ηγεσία του Jamaat πάντως δηλώνει ότι επιδιώκει ισορροπημένες σχέσεις με όλα τα έθνη, χωρίς να κλίνει προς μία πλευρά.

Η επόμενη μέρα των εκλογών θα κρίνει αν το Μπανγκλαντές θα παραμείνει ένα κοσμικό κράτος ή αν θα μετασχηματιστεί σε μια ισλαμική δημοκρατία. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η χώρα των 175 εκατομμυρίων κατοίκων βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.