- Οι RSF του Σουδάν ανακοίνωσαν τρίμηνη ανθρωπιστική εκεχειρία.
- Η κίνηση έρχεται μετά την παρέμβαση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
- Ο σουδανικός στρατός απέρριψε προηγούμενες προτάσεις εκεχειρίας, εκφράζοντας δυσπιστία.
- Ο πόλεμος έχει προκαλέσει λιμό, θανάτους αμάχων και κατηγορίες για γενοκτονία εναντίον των RSF.
- Η διεθνής κοινότητα αναζητά τρόπους για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης εν μέσω βαθιάς δυσπιστίας.
Οι παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) του Σουδάν ανακοίνωσαν αργά τη Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου 2025, ότι θα προχωρήσουν άμεσα σε τρίμηνη ανθρωπιστική εκεχειρία. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την παρέμβαση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την προηγούμενη εβδομάδα δήλωσε ότι θα επιδιώξει τον τερματισμό του πολέμου που έχει βυθίσει τη χώρα σε λιμό και αιματοχυσία.
Η ανακοίνωση των RSF αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στον εμφύλιο πόλεμο που μαίνεται στο Σουδάν από τον Απρίλιο του 2023, ο οποίος έχει προκαλέσει τεράστια ανθρωπιστική κρίση και έχει οδηγήσει τη χώρα σε λιμό. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς προσπάθειες για ειρήνη, όπως η πρόταση της ομάδας Quad (ΗΠΑ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Αίγυπτος και Σαουδική Αραβία), είχαν συναντήσει αντιφατικές αντιδράσεις από τις εμπόλεμες πλευρές.
Η ανακοίνωση της εκεχειρίας και οι αντιδράσεις
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο επικεφαλής των RSF, στρατηγός Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι δυνάμεις του θα προχωρήσουν σε άμεση ανθρωπιστική εκεχειρία τριών μηνών. Η δήλωση αυτή έγινε σε απάντηση στις διεθνείς προσπάθειες, με κυριότερη αυτή του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την προηγούμενη εβδομάδα είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να παρέμβει για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο Νταγκάλο εξέφρασε την ελπίδα ότι οι χώρες της ομάδας Quad θα διαδραματίσουν τον ρόλο τους, πιέζοντας την άλλη πλευρά να συμμετάσχει σε αυτό το βήμα.
Η ανακοίνωση των RSF για μονομερή εκεχειρία έρχεται μία ημέρα αφότου ο αρχηγός του σουδανικού στρατού, στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, απέρριψε τις προτάσεις της Quad, επικρίνοντας μάλιστα τη συμπερίληψη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ως μεσολαβητή. Τα ΗΑΕ έχουν κατηγορηθεί ευρέως για εξοπλισμό των RSF, αν και η ίδια η χώρα αρνείται τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι στόχος της είναι η λήξη του πολέμου. Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, η Quad είχε προτείνει ένα σχέδιο για τρίμηνη εκεχειρία που θα ακολουθούταν από ειρηνευτικές συνομιλίες, σχέδιο το οποίο οι RSF είχαν αρχικά αποδεχθεί, αλλά στη συνέχεια επιτέθηκαν σε στρατιωτικά εδάφη με επιδρομές μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών και η διαρκής αμφισβήτηση των προθέσεων. Η κίνηση των RSF, αν και μονομερής, μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για αποκλιμάκωση, ωστόσο η προηγούμενη συμπεριφορά τους, όπως οι επιθέσεις μετά την αποδοχή του σχεδίου της Quad, δημιουργεί σκεπτικισμό. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η παράταση της σύγκρουσης έχει ολέθριες συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό.
Το ιστορικό των συγκρούσεων και οι κατηγορίες
Οι δηλώσεις του Νταγκάλο έρχονται σε μια περίοδο όπου οι RSF έχουν δεχθεί σφοδρές επικρίσεις για βάναυσες επιθέσεις εναντίον αμάχων, ιδιαίτερα μετά την κατάληψη της πόλης αλ-Φασίρ στα τέλη Οκτωβρίου. Αυτή η κατάληψη εδραίωσε τον έλεγχό τους στην περιοχή του Νταρφούρ, όπου σύμφωνα με μαρτυρίες, οι RSF κρατούν ομήρους και ζητούν λύτρα από επιζώντες, σκοτώνοντας όσους δεν μπορούν να πληρώσουν, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ. Στη συνέχεια, η δύναμη ενέτεινε τις επιθέσεις στην περιοχή του Κορντοφάν, με στόχο τον πλήρη έλεγχο της χώρας, καταλαμβάνοντας κρίσιμους κόμβους όπως η Μπαμπανούσα και το στρατηγικό κοίτασμα πετρελαίου Heglig.
Ο πόλεμος στο Σουδάν, που ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023 λόγω διαφωνιών για την ενσωμάτωση των δύο ομάδων, έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων αμάχων, ιδιαίτερα μέσα από εθνοτικά κίνητρα αιματοχυσίας. Οι RSF έχουν κατηγορηθεί για γενοκτονία, ενώ τόσο ο Νταγκάλο όσο και ο Μπουρχάν έχουν υποστεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία. Ο αρχηγός του στρατού, στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, στην ομιλία του την Κυριακή, κατηγόρησε την πρόταση των ΗΠΑ ότι στοχεύει στην αποδυνάμωση του σουδανικού στρατού, επιτρέποντας στους RSF να διατηρήσουν τα εδάφη που έχουν καταλάβει. «Κανείς στο Σουδάν δεν θα δεχθεί την παρουσία αυτών των ανταρτών ή το να αποτελέσουν μέρος οποιασδήποτε μελλοντικής λύσης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η Ριμ μπιντ Εμπραχίμ Αλ Χασίμι, υπουργός Επικρατείας των ΗΑΕ για τη διεθνή συνεργασία, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η συνεχώς παρεμποδιστική συμπεριφορά του Μπουρχάν, στην απόρριψη του ειρηνευτικού σχεδίου των ΗΠΑ και την άρνησή του να δεχθεί εκεχειρία, είναι εμφανής. Οι προσπάθειες των ΗΑΕ για τον τερματισμό του πολέμου έχουν χαιρετιστεί από τις ΗΠΑ, παρά τις κατηγορίες εναντίον τους. Η κατάσταση έχει οδηγήσει σε μαζικούς εκτοπισμούς, με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) να προειδοποιεί για νέο κύμα προσφύγων λόγω των προελάσεων των RSF. Επίσης, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) αναγκάστηκε να μειώσει τις επισιτιστικές μερίδες λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, επιδεινώνοντας τον λιμό.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις
Η ανακοίνωση της εκεχειρίας από τους RSF, αν και μονομερής, δημιουργεί ένα μικρό παράθυρο ελπίδας για την αποκλιμάκωση της βίας. Ωστόσο, η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών, οι αλληλοκατηγορίες και οι προηγούμενες παραβιάσεις των συμφωνιών καθιστούν την επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης εξαιρετικά δύσκολη. Η διεθνής κοινότητα καλείται να εντείνει τις προσπάθειές της για την προώθηση ενός ουσιαστικού διαλόγου και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς ο άμαχος πληθυσμός του Σουδάν συνεχίζει να υποφέρει από τις συνέπειες του πολέμου και του λιμού.
