- Η σύγκρουση στο Ιράν εκτοξεύει το κόστος λιπασμάτων και καυσίμων στο Σουδάν.
- Η αγροτική παραγωγή της χώρας αναμένεται να μειωθεί κατά τουλάχιστον 40%.
- Πάνω από 19,5 εκατομμύρια Σουδανοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ακραία πείνα.
- Οι αγρότες εγκαταλείπουν τη γη τους λόγω χρεών και έλλειψης ασφάλειας.
Στο χείλος μιας ανθρωπιστικής καταστροφής άνευ προηγουμένου βρίσκεται το Σουδάν, καθώς η πολεμική σύρραξη στο Ιράν προκαλεί ραγδαία αύξηση στο κόστος καυσίμων και λιπασμάτων παγκοσμίως. Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters, η κρίση αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής τροφίμων κατά τουλάιστον 40%, σε μια χώρα όπου ο εμφύλιος πόλεμος έχει ήδη αφήσει 19,5 εκατομμύρια ανθρώπους αντιμέτωπους με την πείνα.
| Δείκτης Κρίσης | Τιμή / Ποσοστό |
|---|---|
| Αύξηση τιμής λιπασμάτων | +67% (ετήσια) |
| Αύξηση τιμής καυσίμων | Πάνω από 100% |
| Πληθυσμός σε κρίση πείνας | 19,5 εκατομμύρια |
| Πρόβλεψη μείωσης παραγωγής | Τουλάχιστον 40% |
| Εξάρτηση εισαγωγών λιπασμάτων | 50%+ από τον Κόλπο |
Η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για τα προβλήματα που μαστίζουν την αφρικανική ήπειρο. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της μακροχρόνιας αποσταθεροποίησης που προκάλεσε ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ του τακτικού στρατού και των παραστρατιωτικών δυνάμεων.
Η περιφερειακή σύγκρουση έριξε αλάτι στην πληγή. Η συνολική παραγωγή τροφίμων στο Σουδάν αναμένεται να μειωθεί κατά τουλάχιστον 40%.
Sadig Elamin, Ανώτερος Αναλυτής FAO
Η γεωπολιτική κρίση ως καταλύτης επισιτιστικής κατάρρευσης
Οι αγρότες σε ολόκληρο το Σουδάν δηλώνουν ότι η εκτόξευση του παγκόσμιου κόστους καυσίμων και λιπασμάτων, ως απόρροια της σύγκρουσης στο Ιράν, τους αναγκάζει να περικόψουν τις φυτεύσεις αυτό το καλοκαίρι. Η χώρα βασίζεται στον Κόλπο για περισσότερο από το 50% των αναγκών της σε λιπάσματα, γεγονός που την καθιστά άμεσα εκτεθειμένη.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι το Σουδάν εξαρτάται πλέον εξ ολοκλήρου από τις εισαγωγές καυσίμων, καθώς οι εγχώριες υποδομές έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ έχει ήδη προειδοποιήσει για τις συνέπειες των συγκρούσεων στην ανθρωπιστική σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Sadig Elamin, ανώτερου αναλυτή επισιτιστικής ασφάλειας του FAO στο Σουδάν, η συνολική παραγωγή ενδέχεται να υποχωρήσει κατά τουλάχιστον 40%. Αυτή η μείωση έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη εύθραυστη παραγωγική βάση που έχει πληγεί από τις λεηλασίες και την ανασφάλεια.
Λιπάσματα και καύσιμα σε τιμές «φωτιά»
Οι τιμές των λιπασμάτων έχουν σημειώσει αύξηση 67% σε ετήσια βάση, ενώ το κόστος των καυσίμων, απαραίτητο για τη λειτουργία των αντλιών άρδευσης, έχει περισσότερο από διπλασιαστεί. Οι αγρότες αναφέρουν ότι το σύνολο των κερδών τους απορροφάται πλέον από το ντίζελ, καθιστώντας την καλλιέργεια οικονομικά ασύμφορη.
Ενδεικτικό της κρίσης είναι ότι στο γεωργικό σχήμα Jamuia, νότια του Ομντουρμάν, έχουν φυτευτεί μόλις 500 από τα συνολικά 10.000 φεντάνια. Η στασιμότητα των τιμών των συγκομισμένων καλλιεργειών, σε αντίθεση με το κόστος εισροών, οδηγεί τους παραγωγούς σε έναν φαύλο κύκλο χρεών και εγκατάλειψης της γης.
Παράλληλα, η κρατική στήριξη παραμένει ανύπαρκτη, καθώς ο προϋπολογισμός της κυβέρνησης διοχετεύεται κατά προτεραιότητα στην πολεμική προσπάθεια. Η μείωση των επισιτιστικών μερίδων από διεθνείς οργανισμούς λόγω έλλειψης χρηματοδότησης στερεί από τον πληθυσμό το τελευταίο δίχτυ ασφαλείας.
Το μέτωπο των μαχών και η παράλυση της παραγωγής
Οι συνεχιζόμενες μάχες για τον έλεγχο της περιοχής Κορντοφάν, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη γεωργία, εμποδίζουν την προετοιμασία των αγρών. Η έλλειψη ασφάλειας, με τις παραστρατιωτικές δυνάμεις και συμμορίες να λεηλατούν σοδειές και μηχανήματα, αποθαρρύνει κάθε προσπάθεια καλλιέργειας.
Η κατάληψη στρατηγικών υποδομών, όπως το κοίτασμα πετρελαίου Heglig, έχει στερήσει από τη χώρα πολύτιμους πόρους και έχει αυξήσει την εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές. Οι αγρότες στο Gezira, που κάποτε παρήγαγαν το μισό σιτάρι της χώρας, δηλώνουν ότι δεν θα καλλιεργήσουν ξανά υπό αυτές τις συνθήκες.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από διεθνείς παρατηρητές ότι η κρίση αυτή θα μπορούσε να επεκταθεί πολύ πέρα από το τρέχον έτος. Η έλλειψη χρηματοδότησης από την Αγροτική Τράπεζα του Σουδάν και οι υψηλές τιμές των εφοδίων απειλούν να αφανίσουν τη μικρομεσαία αγροτική τάξη της χώρας.
Η επόμενη μέρα και ο κίνδυνος γενικευμένης πείνας
Το Υπουργείο Γεωργίας του Σουδάν επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο ταμείο χρηματοδότησης, ωστόσο οι πόροι είναι περιορισμένοι. Η αποκατάσταση των αρδευτικών καναλιών και η στήριξη στο κόστος των καυσίμων αποτελούν τις άμεσες προτεραιότητες, αν και η υλοποίησή τους φαντάζει δύσκολη εν μέσω γενικευμένης ανομίας.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς το Σουδάν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης. Η ικανότητα της χώρας να τραφεί εξαρτάται πλέον από την παύση των εχθροπραξιών και τη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών ενέργειας, δύο παράγοντες που παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιοι.
Χωρίς άμεση παρέμβαση και εξασφάλιση των αγροτικών περιοχών, το Σουδάν κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια μόνιμη ζώνη λιμού. Η επόμενη καλλιεργητική περίοδος θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων που εξαρτώνται από τη γη τους.
