Ρουάντα: Ελπίζει σε ειρήνη στο ανατολικό Κογκό παρά τις αλληλοκατηγορίες

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρουάντα, Olivier Nduhungirehe, εξέφρασε την περασμένη Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου, την ελπίδα ότι μια συμφωνία που επρόκειτο να υπογραφεί την Πέμπτη, 4 Δεκεμβρίου, από τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τους προέδρους της Ρουάντα και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό, θα αποτελέσει ένα βήμα προς την ειρήνη. Αυτή η αισιοδοξία εκφράστηκε παρά τις πρόσφατες κατηγορίες κατά του στρατού του Κογκό για παραβίαση προηγούμενων ειρηνευτικών συμφωνιών, γεγονός που υπογραμμίζει την εύθραυστη κατάσταση στην περιοχή.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου αστάθειας και ένοπλων συγκρούσεων στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, μια περιοχή πλούσια σε φυσικούς πόρους αλλά ταυτόχρονα βαθιά πληγωμένη από δεκαετίες βίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχουν αναλάβει ενεργό ρόλο στη μεσολάβηση για την επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης, αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα της σταθερότητας για την ευρύτερη περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.

Οι «Συμφωνίες της Ουάσιγκτον» και οι Αμφισβητήσεις

Οι λεγόμενες «Συμφωνίες της Ουάσιγκτον για την Ειρήνη και την Ευημερία» επρόκειτο να υπογραφούν την Πέμπτη, 4 Δεκεμβρίου, μετά από μια σειρά συμφωνιών που είχε μεσολαβήσει η κυβέρνηση Τραμπ μεταξύ των δύο χωρών. Όπως μεταδίδει το Reuters, αυτές περιλαμβάνουν ένα πλαίσιο οικονομικής ολοκλήρωσης που στοχεύει στην προσέλκυση δισεκατομμυρίων δολαρίων δυτικών επενδύσεων σε μια περιοχή πλούσια σε ταντάλιο, χρυσό, κοβάλτιο, χαλκό, λίθιο και άλλα ορυκτά. Ωστόσο, η αισιοδοξία για την υπογραφή σκιάστηκε από τις συνεχείς αλληλοκατηγορίες. Την Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου, ο στρατός του Κογκό και οι αντάρτες M23, οι οποίοι φέρεται να υποστηρίζονται από τη Ρουάντα, αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβίαση της εκεχειρίας και απόπειρα σαμποτάζ της ειρηνευτικής συμφωνίας, εν μέσω των τελευταίων συγκρούσεων στο ανατολικό Κογκό. Οι αλληλοκατηγορίες για σαμποτάζ των ειρηνευτικών συμφωνιών είχαν ενταθεί λίγο πριν την προγραμματισμένη υπογραφή στον Λευκό Οίκο.

Οι Θέσεις των Εμπλεκόμενων Πλευρών

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρουάντα, Olivier Nduhungirehe, σε συνέντευξή του στο Reuters στην Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι υπήρξε πρόοδος στο πεδίο, παρά τις μάχες. «Η ειρήνη είναι μια διαδικασία… Υπάρχει ένα είδος σταθερότητας στις θέσεις. Δεν υπάρχει πλέον εδαφική επέκταση», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «Οι ΗΠΑ, φυσικά, έφεραν στο τραπέζι μια φιλόδοξη συμφωνία, και ελπίζουμε ότι τα μέρη, ειδικά η Κινσάσα, θα κατανοήσουν ότι είναι μια ευκαιρία να αδράξουν και να τερματίσουν αυτή τη σύγκρουση μια για πάντα». Ο Nduhungirehe απέδωσε στον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την εισαγωγή ενός οικονομικού «κινήτρου» για την ειρήνη, ενώ η Ρουάντα αρνείται ότι υποστηρίζει τους M23. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φιλοξένησε τους ηγέτες Κογκό και Ρουάντα για την υπογραφή των ειρηνευτικών συμφωνιών.

Από την πλευρά του Κογκό, ο υπουργός Επικοινωνιών και Μέσων Ενημέρωσης, Patrick Muyaya, σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσιγκτον, κατηγόρησε τους M23 για τις πρόσφατες μάχες, δηλώνοντας ότι αυτό αποτελεί «απόδειξη ότι η Ρουάντα δεν θέλει ειρήνη». Εξέφρασε ωστόσο την ελπίδα ότι η συμμετοχή του Τραμπ θα μπορούσε να βοηθήσει τις ειρηνευτικές συμφωνίες «στα χαρτιά» να μετατραπούν σε πρόοδο στο πεδίο. «Από την υπογραφή αυτής της συμφωνίας κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι κάναμε το μέρος μας», είπε. «Ειρήνη για εμάς σημαίνει απόσυρση των ρουαντέζικων στρατευμάτων, σημαίνει διακοπή κάθε είδους υποστήριξης για τους M23, και μόλις τελειώσουμε με αυτό, μπορούμε να αρχίσουμε να μιλάμε… για ανάπτυξη, για ολοκλήρωση». Ο πρόεδρος του Κογκό, Φέλιξ Τσισεκέντι, είχε επίσης κατηγορήσει τη Ρουάντα για παραβίαση της ειρηνευτικής συμφωνίας.

Οι Αιτίες της Σύγκρουσης και οι Προκλήσεις

Ο Nduhungirehe κατηγόρησε τον στρατό του Κογκό ότι χρησιμοποιεί μαχητικά αεροσκάφη και επιθετικά drones εναντίον των M23, καθώς και εναντίον κοινοτήτων αμάχων. Περιέγραψε τη στρατιωτική παρουσία της Ρουάντα εντός του Κογκό ως «αμυντικά μέτρα», λέγοντας ότι αυτή θα αποσυρθεί μόνο όταν οι δυνάμεις του Κογκό «εξουδετερώσουν» τις Δημοκρατικές Δυνάμεις για την Απελευθέρωση της Ρουάντα (FDLR). Πρόκειται για μια ομάδα που σχηματίστηκε από τα απομεινάρια της πρώην κυβέρνησης της Ρουάντα που διέφυγε μετά τη γενοκτονία του 1994, όταν 800.000 άνθρωποι, το ένα δέκατο του πληθυσμού της Ρουάντα, σκοτώθηκαν σε 100 ημέρες σφαγής. «Ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε όπως έχει προγραμματιστεί, αλλά μέχρι τώρα, δεν έχουμε δει καμία έναρξη επιχείρησης, επιχειρήσεις κατά των FDLR, ή οποιαδήποτε διαδικασία που να μας δίνει εμπιστοσύνη ότι η ΛΔΚ είναι καλόπιστη», δήλωσε ο Nduhungirehe. Οι αντάρτες M23 εισήλθαν στην Ουβίρα καθώς η ειρηνευτική συμφωνία καταρρέει, επιτείνοντας την κρίση.

Η Επόμενη Μέρα και οι Προοπτικές Ειρήνης

Ο υπουργός Muyaya του Κογκό δήλωσε ότι η χώρα του έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία ευαισθητοποίησης που θα προηγηθεί του αφοπλισμού των μαχητών FDLR. Ωστόσο, η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο. Η Ρουάντα δεν συμμετείχε στις συνομιλίες στο Κατάρ που τον Νοέμβριο παρήγαγαν ένα πλαίσιο συμφωνίας για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ της ΛΔΚ και των ανταρτών. Αυτή η απουσία υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα των περιφερειακών σχέσεων και την ανάγκη για ολιστικές λύσεις που θα περιλαμβάνουν όλους τους βασικούς παράγοντες. Η επίδραση των οικονομικών κινήτρων που προσφέρουν οι ΗΠΑ μένει να φανεί αν θα είναι αρκετή για να ξεπεραστούν οι ιστορικές αντιπαλότητες και οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές εντάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε καταγγείλει πρόσφατα τη Ρουάντα για παραβίαση της ειρηνευτικής συμφωνίας.