Ουγκάντα: Κυβερνητικό «μπλόκο» σε οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δύο ημέρες πριν τις εκλογές

Η κυβέρνηση της Ουγκάντας διέταξε την άμεση παύση των εργασιών δύο κορυφαίων οργανώσεων προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μόλις δύο ημέρες πριν από τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές της 15ης Ιανουαρίου. Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω καταγγελιών από τον ΟΗΕ για ένα κλίμα καταστολής και εκφοβισμού που στοχεύει στην παράταση της τεσσαρακονταετούς θητείας του προέδρου Γιουέρι Μουσέβενι.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας συστηματικής προσπάθειας ελέγχου του πολιτικού αφηγήματος στην Ουγκάντα, καθώς ο 81χρονος Γιουέρι Μουσέβενι επιδιώκει να επεκτείνει την ήδη τεσσαρακονταετή κυριαρχία του στην εξουσία. Το ιστορικό υπόβαθρο της χώρας σημαδεύεται από δύο συνταγματικές αναθεωρήσεις που αφαίρεσαν τα όρια ηλικίας και θητειών, διασφαλίζοντας τη διατήρηση του ηγεμόνα στο τιμόνι της χώρας από το 1986.

Η εντολή παύσης εργασιών στις ΜΚΟ

Όπως μεταδίδει το Reuters, οι αρχές διέταξαν τις οργανώσεις Chapter Four Uganda και Human Rights Network for Journalists-Uganda (HRNJ-U) να σταματήσουν τη δράση τους με άμεση ισχύ. Οι συγκεκριμένες ομάδες είχαν πρωτοστατήσει στην αποκάλυψη περιστατικών αυθαίρετων κρατήσεων και βασανιστηρίων σε βάρος υποστηρικτών της αντιπολίτευσης και δημοσιογράφων.

Η κρατική Υπηρεσία για τις ΜΚΟ, σε επιστολή της που περιήλθε στην κατοχή των διεθνών πρακτορείων, ισχυρίζεται ότι οι οργανώσεις εμπλέκονται σε δραστηριότητες επιζήμιες για την εθνική ασφάλεια. Ο επικεφαλής της HRNJ-U, Robert Ssempala, επιβεβαίωσε τη λήψη της εντολής, η οποία έρχεται σε μια στιγμή που η διεθνής κοινότητα στρέφει το βλέμμα της στην Καμπάλα.

Η έκθεση του ΟΗΕ και το κλίμα εκφοβισμού

Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ προειδοποίησε την περασμένη Παρασκευή ότι οι εκλογές διεξάγονται σε ένα περιβάλλον έντονης καταστολής. Οι αναφορές κάνουν λόγο για χρήση πραγματικών πυρών από την αστυνομία και τον στρατό για τη διάλυση ειρηνικών συγκεντρώσεων, καθώς και για απαγωγές πολιτικών αντιπάλων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την περιοχή της Ανατολικής Αφρικής, η κίνηση αυτή υποδηλώνει μια προσπάθεια στεγανοποίησης του εκλογικού μηχανισμού από εξωτερικούς παρατηρητές. Η απουσία ανεξάρτητων μαρτύρων κατά την εκλογική διαδικασία της Πέμπτης ενισχύει τους φόβους για εκτεταμένη νοθεία και βία.

Η περίπτωση της Sarah Bireete και οι συλλήψεις

Η καταστολή δεν περιορίζεται μόνο σε οργανώσεις, αλλά επεκτείνεται και σε πρόσωπα με έντονη δημόσια παρουσία. Η πρόσφατη σύλληψη της Sarah Bireete, μιας εκ των πλέον ηχηρών επικριτών της κυβέρνησης, καταδεικνύει την αποφασιστικότητα των αρχών να φιμώσουν κάθε φωνή διαμαρτυρίας. Η Bireete παραμένει υπό κράτηση με κατηγορίες που σχετίζονται με τη διαρροή εκλογικών πληροφοριών.

Παράλληλα, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν προχωρήσει σε εκατοντάδες συλλήψεις υποστηρικτών της αντιπολίτευσης, ιδιαίτερα εκείνων που πρόσκεινται στον Bobi Wine. Η κυβέρνηση υπεραμύνεται των ενεργειών της, χαρακτηρίζοντάς τες ως δικαιολογημένη απάντηση σε παράνομες συμπεριφορές, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση.

Η επόμενη μέρα και το γεωπολιτικό αποτύπωμα

Η κυριαρχία του Μουσέβενι στους κρατικούς θεσμούς καθιστά, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε εκλογική ανατροπή. Ωστόσο, η αυξανόμενη πίεση από τη νεολαία της χώρας και η διεθνής απομόνωση λόγω των παραβιάσεων των δικαιωμάτων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για την περίοδο μετά τις κάλπες.

Οι εξελίξεις των επόμενων 48 ωρών θα κρίνουν αν η Ουγκάντα θα διολισθήσει σε μια νέα περίοδο εσωτερικής αστάθειας ή αν η κυβέρνηση θα καταφέρει να επιβάλει τη σταθερότητα μέσω της ισχύος. Η παύση λειτουργίας των παρατηρητηρίων δικαιωμάτων στερεί από τη χώρα έναν κρίσιμο μηχανισμό διαφάνειας σε μια ιστορική καμπή.