Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φιλοξενεί τους ηγέτες Κογκό, Ρουάντας: Ειρηνευτικές συμφωνίες εν μέσω συνεχιζόμενων μαχών

Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φιλοξένησε την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου στην Ουάσιγκτον τους προέδρους της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό και της Ρουάντα, Πολ Καγκάμε και Φέλιξ Τσισεκέντι, σε μια προσπάθεια να υπογραφούν νέες συμφωνίες για τη σταθεροποίηση της εμπόλεμης περιοχής και την προσέλκυση δυτικών επενδύσεων. Ωστόσο, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, οι μάχες στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό συνεχίζονται αμείωτες, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις των εκεχειριών, αναδεικνύοντας την εύθραυστη φύση της ειρήνης.

Η πρόσφατη σύνοδος κορυφής στην Ουάσιγκτον, με τη μεσολάβηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποτελεί την τελευταία σε μια σειρά προσπαθειών για την επίλυση της παρατεταμένης σύγκρουσης στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό. Αυτή η διπλωματική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να ενισχύσουν την επιρροή τους στην Αφρική, όχι μόνο για λόγους σταθερότητας αλλά και για την εξασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμα ορυκτά, εν μέσω του παγκόσμιου ανταγωνισμού με την Κίνα.

Οι διπλωματικές προσπάθειες του νυν προέδρου Τραμπ

Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φιλοξένησε την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου στην Ουάσιγκτον τους προέδρους της Ρουάντα, Πολ Καγκάμε, και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό, Φέλιξ Τσισεκέντι, σε μια προσπάθεια να υπογραφούν νέες συμφωνίες που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση της εμπόλεμης περιοχής και στην προσέλκυση δυτικών επενδύσεων στον τομέα των εξορύξεων. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι δύο ηγέτες αναμενόταν να δεσμευτούν για ένα σύμφωνο οικονομικής ολοκλήρωσης που είχε ήδη συμφωνηθεί τον προηγούμενο μήνα, καθώς και για μια ειρηνευτική συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο, αλλά δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί πλήρως. Οι πρόεδροι Κογκό και Ρουάντα υπέγραψαν τη συμφωνία με τη μεσολάβηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ.

Ο νυν πρόεδρος Τραμπ έχει δείξει έντονο ενδιαφέρον να ενισχύσει τις διπλωματικές του περγαμηνές, με την κυβέρνησή του να έχει παρέμβει σε συγκρούσεις από τη Μέση Ανατολή έως την Ουκρανία. Παρά τους ισχυρισμούς του για επίλυση οκτώ συγκρούσεων, οι προσπάθειες αυτές έχουν αποφέρει μικτά αποτελέσματα, με την κριτική να εστιάζει στην εσωτερική δυσαρέσκεια για τη διαχείριση των θεμάτων κόστους ζωής. Η συμφωνία αναμενόταν να υπογραφεί στο United States Institute of Peace, ένα μη κερδοσκοπικό οργανισμό που ιδρύθηκε από την κυβέρνηση.

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση και οι κατηγορίες

Παρά την υπογραφή των συμφωνιών, η κατάσταση στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Την Τρίτη, ο στρατός του Κογκό και οι αντάρτες M23 αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβιάσεις των υφιστάμενων συμφωνιών εκεχειρίας, οι οποίες είχαν ανανεωθεί τον προηγούμενο μήνα. Αυτές οι αλληλοκατηγορίες για σαμποτάζ των ειρηνευτικών συμφωνιών σημειώθηκαν λίγο πριν την υπογραφή στην Ουάσιγκτον.

Σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσιγκτον την Τετάρτη, ο αξιωματούχος του Κογκό, Πατρίκ Μουγιάγια, κατηγόρησε την M23 για τις πρόσφατες μάχες, δηλώνοντας ότι αποτελούν «απόδειξη ότι η Ρουάντα δεν θέλει την ειρήνη». Η ομάδα M23, η οποία κατηγορείται από τις ΗΠΑ και τον ΟΗΕ ότι υποστηρίζεται από τη Ρουάντα, δεν αναμενόταν να παραστεί στη συνάντηση της Ουάσιγκτον και δεν δεσμεύεται από τους όρους οποιασδήποτε συμφωνίας Κογκό-Ρουάντας. Ο Τζέισον Στίαρνς, περιφερειακός εμπειρογνώμονας από το Πανεπιστήμιο Σάιμον Φρέιζερ του Καναδά, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ «έχουν καταφέρει τουλάχιστον να βάλουν ένα φρένο στη σύγκρουση, ώστε να μην κλιμακωθεί περαιτέρω», αλλά πρόσθεσε ότι «τα βασικά ζητήματα δεν έχουν επιλυθεί».

Η Ρουάντα αρνείται ότι υποστηρίζει την M23, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις της ενεργούν σε αυτοάμυνα κατά των εθνοτικών πολιτοφυλακών Χούτου που συνδέονται με τη γενοκτονία της Ρουάντα του 1994. Ωστόσο, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε σε έκθεση του Ιουλίου ότι η Ρουάντα ασκεί διοίκηση και έλεγχο στους αντάρτες. Οι προελάσεις της M23 σηματοδοτούν το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε μια εθνοτική αντιπαλότητα στα ανατολικά σύνορα του Κογκό με τη Ρουάντα, που αποτελεί πηγή σύγκρουσης επί τρεις δεκαετίες. Μάχες ξέσπασαν λίγες ώρες μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ περίπου 200.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τις εστίες τους.

Ο ρόλος των ορυκτών και οι δυτικές επενδύσεις

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει συζητήσει τη διευκόλυνση επενδύσεων δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Δύση σε μια περιοχή πλούσια σε ταντάλιο, κασσίτερο, βολφράμιο, χρυσό, κοβάλτιο, χαλκό, λίθιο και άλλα ορυκτά. Η Ουάσιγκτον προσπαθεί παγκοσμίως να εξασφαλίσει την πρόσβασή της σε κρίσιμα ορυκτά που ελέγχονται από τον αντίπαλό της, την Κίνα. Οι δυο καταστροφικοί πόλεμοι στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών της Αφρικής μεταξύ 1996 και 2003 κόστισαν εκατομμύρια ζωές, ενώ ο τελευταίος κύκλος μαχών έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους και έχει εκτοπίσει εκατοντάδες χιλιάδες άλλους.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις

Σύμφωνα με τη συμφωνία που υποστηρίζεται από τον νυν πρόεδρο Τραμπ, το Κογκό θα πρέπει να καταπολεμήσει μια ένοπλη ομάδα που αντιτίθεται στην M23, τις Δημοκρατικές Δυνάμεις για την Απελευθέρωση της Ρουάντα (FDLR). Αντίστοιχα, η Ρουάντα θα πρέπει να πραγματοποιήσει την αποχώρηση των δυνάμεών της από το Κογκό. Ωστόσο, μικρή πρόοδος έχει σημειωθεί προς την υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων από την υπογραφή της συμφωνίας τον Ιούνιο. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρουάντα, Ολιβιέ Ντουχουνγκιρέχε, δήλωσε σε συνέντευξη την Τετάρτη ότι «ελπίζουμε ότι, μετά την υπογραφή, θα δούμε βελτίωση επί του πεδίου». Η είσοδος των ανταρτών M23 στην πόλη Ουβίρα σηματοδοτεί την κατάρρευση της ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο κατήγγειλε την παραβίαση της συμφωνίας από τη Ρουάντα.