Νότιο Σουδάν: Η κυβέρνηση προειδοποιεί για κίνδυνο νέου εμφυλίου λόγω της προέλασης των ανταρτών

Η κυβέρνηση του Νοτίου Σουδάν απηύθυνε επείγουσα έκκληση στις δυνάμεις της αντιπολίτευσης να σταματήσουν τις εχθροπραξίες, προειδοποιώντας ότι η προέλαση των ανταρτών στην πολιτεία Τζόνγκλεϊ απειλεί να πυροδοτήσει έναν νέο, καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η κλίμακα των συγκρούσεων είναι η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί από το 2017, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την εύθραυστη ειρηνευτική συμφωνία του 2018.

Η τρέχουσα κλιμάκωση στο Νότιο Σουδάν αποτελεί την πιο σοβαρή δοκιμασία για τη σταθερότητα της χώρας μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας του 2018. Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της σύγκρουσης επεκτείνεται ραγδαία, καθώς οι μάχες μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των μαχητών του SPLA-IO (Sudan People’s Liberation Army-in-Opposition) αναβιώνουν τις εθνοτικές εντάσεις που οδήγησαν στον προηγούμενο αιματηρό εμφύλιο.

Η στρατηγική σημασία της πολιτείας Τζόνγκλεϊ

Οι συγκρούσεις επικεντρώνονται στην πολιτεία Τζόνγκλεϊ, μια περιοχή στρατηγικής σημασίας που εκτείνεται από τα σύνορα με την Αιθιοπία έως το κεντρικό τμήμα της χώρας. Η κυβέρνηση της Τζούμπα υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις της είναι νόμιμες και απαραίτητες για την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, μετά την πρόσφατη προέλαση προς την πρωτεύουσα που ξεκίνησαν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης.

Ο υπουργός Πληροφοριών, Ateny Wek Ateny, δήλωσε ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις κατάφεραν να αποκρούσουν τις επιθέσεις των ανταρτών, ωστόσο η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας του 2018 θα μπορούσε να οδηγήσει σε ολική κατάρρευση της μεταβατικής διαδικασίας.

Ανθρωπιστική κρίση και εντολές εκκένωσης

Η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης είναι ήδη τραγική, με την αποστολή του ΟΗΕ (UNMISS) να αναφέρει ότι τουλάχιστον 180.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους. Ο στρατός εξέδωσε πρόσφατα μια επείγουσα εντολή εκκένωσης για αμάχους και προσωπικό ανθρωπιστικών οργανώσεων σε τρεις κομητείες, προμηνύοντας περαιτέρω εντατικοποίηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Antonio Guterres, προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση της ρητορικής μίσους τροφοδοτεί τις εθνοτικές εντάσεις. Υπάρχει βάσιμος φόβος ότι οι τοπικές κοινότητες ενδέχεται να παρασυρθούν στη σύγκρουση, επαναλαμβάνοντας το μοτίβο του εμφυλίου 2013-2018 που κόστισε τη ζωή σε περίπου 400.000 ανθρώπους.

Το πολιτικό παρασκήνιο και η δίκη του Ματσάρ

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η ένταση πυροδοτείται και από τις δικαστικές εξελίξεις στην πρωτεύουσα. Ο αντιπρόεδρος Riek Machar βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες για εσχάτη προδοσία, μετά την κατάληψη της στρατιωτικής βάσης στο Νασίρ από εθνοφρουρά που συνδέεται ιστορικά με τις δυνάμεις του.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η δίκη του Ματσάρ λειτουργεί ως καταλύτης για τη δυσαρέσκεια των δυνάμεων του SPLA-IO. Παράλληλα, η χώρα αντιμετωπίζει πιέσεις από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν απειλήσει με περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια λόγω των εμποδίων που θέτει η κυβέρνηση στις αποστολές του ΟΗΕ.

Η επόμενη μέρα για την ειρηνευτική διαδικασία

Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι το Νότιο Σουδάν βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η διεθνής κοινότητα καλεί και τις δύο πλευρές να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, καθώς η οικονομία της χώρας είναι ήδη εξαντλημένη από τις πολυετείς συγκρούσεις και τη διαφθορά.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ του προέδρου Salva Kiir και του Riek Machar θεωρείται πλέον σχεδόν αδύνατη, γεγονός που καθιστά τη μεταβατική διαδικασία εξαιρετικά εύθραυστη. Οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές για το αν η χώρα θα διολισθήσει ξανά στο χάος ή αν θα επικρατήσει η διπλωματία.