Κογκό: Ο στρατός ανακατέλαβε τη στρατηγική πόλη Ουβίρα μετά την αποχώρηση των ανταρτών M23

Στρατιωτικές δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό και μαχητές της φιλοκυβερνητικής πολιτοφυλακής επανήλθαν τη Δευτέρα στη στρατηγική πόλη Ουβίρα, τερματίζοντας την κατοχή της από τους αντάρτες M23. Η εξέλιξη αυτή έρχεται έναν μήνα μετά την πτώση της πόλης, αποτελώντας μια σημαντική καμπή για την ειρηνευτική συμφωνία που μεσολαβεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η ανακατάληψη της Ουβίρα αποτελεί το επιστέγασμα έντονων διπλωματικών πιέσεων, καθώς η πόλη είχε περιέλθει στον έλεγχο των υποστηριζόμενων από τη Ρουάντα ανταρτών M23 στις 10 Δεκεμβρίου. Αυτή η γεωπολιτική μεταβολή σημειώθηκε λίγες μόλις ημέρες μετά τη συνάντηση που είχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ με τους ηγέτες του Κογκό και της Ρουάντα στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα της περιφερειακής σταθερότητας.

Η στρατηγική σημασία της επιστροφής στην Ουβίρα

Κάτοικοι της περιοχής επιβεβαίωσαν ότι Κογκολέζοι στρατιώτες και μέλη της πολιτοφυλακής Wazalendo εισήλθαν στην πόλη κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Οι δυνάμεις αυτές έχουν ήδη ανακαταλάβει τις θέσεις που κατείχαν πριν από την εισβολή των ανταρτών, αποκαθιστώντας το κρατικό αποτύπωμα σε μια περιοχή-κλειδί κοντά στα σύνορα με το Μπουρούντι.

Η Ουβίρα δεν είναι απλώς ένα αστικό κέντρο, αλλά μια κρίσιμη στρατιωτική βάση και εμπορικός κόμβος. Ο κυβερνήτης της επαρχίας Νότιου Κίβου, Jean-Jacques Purusi, ανακοίνωσε ότι η συνοριακή διέλευση Gatumba, η οποία παρέμενε κλειστή κατά τη διάρκεια της κατοχής, αναμένεται να επαναλειτουργήσει σύντομα, διευκολύνοντας τις διμερείς σχέσεις με το Μπουρούντι.

Παρά την αποχώρηση των ανταρτών, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς σφοδρές συγκρούσεις συνεχίζονται στα περίχωρα της πόλης. Η κυβέρνηση και η M23 ανταλλάσσουν κατηγορίες για λεηλασίες εντός του αστικού ιστού, γεγονός που επιτείνει την ανθρωπιστική ανησυχία για τους εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους.

Το διπλωματικό παρασκήνιο και η παρέμβαση των ΗΠΑ

Η αποχώρηση των M23 αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις αυστηρές προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, είχε επισημάνει ότι οι ενέργειες της Ρουάντα στο ανατολικό Κογκό παραβιάζουν την ειρηνευτική συμφωνία, ασκώντας σημαντική πίεση στο Κιγκάλι για να αποσύρει τη στήριξή του προς τους αντάρτες.

Σύμφωνα με αναλύσεις στρατηγικής, η εμπλοκή του προέδρου των ΗΠΑ λειτουργεί ως καταλύτης για την τήρηση των δεσμεύσεων. Η M23 δήλωσε ότι η απόφασή της να αποσυρθεί από την Ουβίρα ελήφθη προκειμένου να δοθεί πολιτικός χώρος στις ειρηνευτικές συνομιλίες, αν και η οργάνωση εξακολουθεί να ελέγχει σημαντικά εδάφη, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Γκόμα και Μπουκάβου.

Την ίδια στιγμή, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις παράλληλες διαπραγματεύσεις. Ενώ οι ΗΠΑ φιλοξενούν συνομιλίες μεταξύ Κογκό και Ρουάντα, το Κατάρ μεσολαβεί σε ξεχωριστό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ της κυβέρνησης της Κινσάσα και των ανταρτών M23, με στόχο μια συνολική διευθέτηση.

Προοπτικές για την ειρηνευτική διαδικασία

Η επιστροφή του στρατού στην Ουβίρα θεωρείται νίκη για τη διπλωματία του προέδρου των ΗΠΑ, όμως οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες. Η ανθρωπιστική κρίση στην περιοχή έχει λάβει δραματικές διαστάσεις, με αναφορές για θανάτους προσφύγων από χολέρα και υποσιτισμό στο γειτονικό Μπουρούντι, γεγονός που καθιστά την ειρήνευση επιτακτική.

Σε πρόσφατη συνάντηση στο Τόγκο, Αφρικανοί ηγέτες επιβεβαίωσαν τη στήριξή τους στις συνομιλίες της Ντόχα, καλώντας για την άμεση επανέναρξή τους. Η γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών εξαρτάται πλέον από την ικανότητα των μεσολαβητών να μετατρέψουν την τακτική αποχώρηση από την Ουβίρα σε μόνιμη κατάπαυση του πυρός.