Κογκό: Αναζωπύρωση των μαχών λίγες ώρες μετά την ειρηνευτική συμφωνία στην Ουάσιγκτον

Σφοδρές συγκρούσεις ξέσπασαν στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, μόλις λίγες ώρες μετά την τελετή υπογραφής ειρηνευτικών συμφωνιών στην Ουάσιγκτον υπό την αιγίδα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της πλούσιας σε ορυκτά περιοχής, οι αντιμαχόμενες πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της εκεχειρίας, με τους αντάρτες M23 να δηλώνουν ότι δεν δεσμεύονται από τη συμφωνία.

Η ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο αιματηρά πεδία γεωπολιτικών ανταγωνισμών, κυρίως λόγω του τεράστιου ορυκτού πλούτου της, που περιλαμβάνει κρίσιμα μέταλλα για την παγκόσμια τεχνολογία. Η πρόσφατη διπλωματική παρέμβαση των ΗΠΑ αποσκοπούσε στην αναβίωση της συμφωνίας του Ιουνίου, η οποία θεωρείται το κλειδί για το άνοιγμα του δρόμου σε δυτικές επενδύσεις στον μεταλλευτικό τομέα, περιορίζοντας παράλληλα την επιρροή άλλων δυνάμεων στην περιοχή. Αυτή η προσπάθεια σταθεροποίησης έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής του Λευκού Οίκου να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής σε διεθνείς κρίσεις, συνδέοντας την ασφάλεια με τα αμερικανικά επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η διπλωματική πρωτοβουλία του προέδρου των ΗΠΑ

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Ντόναλντ Τραμπ φιλοξένησε την Πέμπτη τον πρόεδρο του Κογκό, Φέλιξ Τσισεκέντι, και τον πρόεδρο της Ρουάντα, Πολ Καγκάμε, για να επικυρώσουν μια συμφωνία που υπεγράφη με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η κυβέρνησή του εργάζεται για τη διευθέτηση ενός πολέμου που διαρκεί δεκαετίες, προωθώντας ταυτόχρονα τις δυτικές μεταλλευτικές επενδύσεις. Ωστόσο, η αισιοδοξία της Ουάσιγκτον προσέκρουσε γρήγορα στη σκληρή πραγματικότητα του πεδίου, καθώς οι μάχες στην επαρχία του Νότιου Κίβου αναζωπυρώθηκαν σχεδόν αμέσως μετά την τελετή.

Σφοδρές συγκρούσεις και ανθρωπιστική κρίση

Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό και οι αντάρτες M23, οι οποίοι υποστηρίζονται από τη Ρουάντα, επιδόθηκαν σε ανταλλαγή σφοδρών πυρών. Εκπρόσωπος του στρατού του Κογκό κατήγγειλε ότι οι δυνάμεις της Ρουάντα βομβαρδίζουν αδιάκριτα κατοικημένες περιοχές, προκαλώντας μαζικό εκτοπισμό αμάχων στην πόλη Λουβούνγκι. Από την πλευρά τους, οι αντάρτες AFC/M23 υποστήριξαν ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις εξαπέλυσαν εκτεταμένες επιθέσεις με τη χρήση μαχητικών αεροσκαφών, drones και βαρέος πυροβολικού, οδηγώντας στην καταστροφή πολυάριθμων κατοικιών και σε απώλειες αμάχων, ανάμεσα στους οποίους γυναίκες και παιδιά.

Το γεωπολιτικό αδιέξοδο και ο ρόλος των M23

Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η αμερικανική διπλωματία κατάφερε προσωρινά να ανακόψει την κλιμάκωση, αλλά απέτυχε να επιλύσει τα δομικά αίτια της σύγκρουσης. Ένα από τα βασικά προβλήματα παραμένει το γεγονός ότι η οργάνωση M23, η οποία ελέγχει σημαντικά εδάφη και τις δύο μεγαλύτερες πόλεις στο ανατολικό Κογκό, δηλώνει ρητά ότι δεν δεσμεύεται από τους όρους της συμφωνίας της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών της οργάνωσης, ο πόλεμος συνεχίζεται ανεξάρτητα από τις διπλωματικές κινήσεις σε διεθνές επίπεδο, καθώς οι εδαφικές διεκδικήσεις και ο έλεγχος των πόρων παραμένουν το κύριο ζητούμενο.

Η επόμενη μέρα για τη σταθερότητα της περιοχής

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς ούτε η Κινσάσα ούτε το Κιγκάλι φαίνεται να υλοποιούν πλήρως τις δεσμεύσεις της συμφωνίας του Ιουνίου. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι χωρίς την άμεση αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και την ενσωμάτωση όλων των ένοπλων ομάδων σε μια ειλικρινή διαδικασία διαλόγου, οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες θα παραμένουν συμβολικές κινήσεις χωρίς αντίκρισμα στο πεδίο. Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για να διαφανεί αν η πίεση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ μπορεί να επιβάλει μια ουσιαστική εκεχειρία ή αν η περιοχή θα βυθιστεί σε έναν νέο κύκλο γενικευμένης βίας, απειλώντας τη σταθερότητα ολόκληρης της Κεντρικής Αφρικής.