Κογκό: Οι αντάρτες M23 κατέλαβαν τη στρατηγική πόλη Ουβίρα παρά την ειρηνευτική συμφωνία των ΗΠΑ

Οι υποστηριζόμενοι από τη Ρουάντα αντάρτες της M23 εισέβαλαν στην Ουβίρα, μια πόλη-κλειδί στο ανατολικό Κογκό, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την ειρηνευτική συμφωνία που συνήφθη στην Ουάσιγκτον. Η εξέλιξη αυτή, που επιβεβαιώνεται από το ρεπορτάζ του Reuters, σηματοδοτεί μια κρίσιμη κλιμάκωση που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.

Η κατάληψη της Ουβίρα έρχεται ως συνέχεια της πτώσης του Μπουκάβου τον περασμένο Φεβρουάριο, ανατρέποντας τις ισορροπίες σε μια περιοχή πλούσια σε ορυκτούς πόρους. Η πόλη, που βρίσκεται στις όχθες της Λίμνης Τανγκανίκα, αποτελούσε το τελευταίο προπύργιο της κεντρικής κυβέρνησης της Κινσάσα στην επαρχία του Νότιου Κίβου, λειτουργώντας ως περιφερειακή στρατιωτική βάση και διοικητικό κέντρο.

Η πτώση της Ουβίρα και η στρατηγική μεταβολή

Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων και πηγές από το πεδίο, οι δυνάμεις της M23 εισήλθαν στην Ουβίρα την Τετάρτη, προκαλώντας πανικό στον πληθυσμό. Παρά τις αναφορές για ανταλλαγή πυρών, κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι ο στρατός επέλεξε να μην προβάλει αντίσταση εντός του αστικού ιστού, προκειμένου να αποφευχθούν απώλειες αμάχων. Η κίνηση αυτή αφήνει την M23 σε πλεονεκτική θέση, επιτρέποντάς της να ελέγχει πλέον κρίσιμες οδικές αρτηρίες προς το βορρά και το νότο.

Ο εκπρόσωπος του συνασπισμού των ανταρτών, Lawrence Kanyuka, δήλωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι η πόλη «απελευθερώθηκε», αποδίδοντας την επίθεση σε προηγούμενες προκλήσεις από τις κυβερνητικές δυνάμεις. Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με σκεπτικισμό αυτές τις δηλώσεις, καθώς η προέλαση των ανταρτών φαίνεται να ακολουθεί ένα προμελετημένο σχέδιο επέκτασης της επιρροής τους στην περιοχή.

Το ρήγμα στη συμφωνία της Ουάσιγκτον

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί βαρύ πλήγμα για τη διπλωματία, καθώς σημειώνεται μόλις λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση που είχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ με τους ομολόγους του από το Κογκό και τη Ρουάντα. Παρά τις συμφωνίες για τη σταθεροποίηση που υπογράφηκαν στην Ουάσιγκτον, η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι οι δεσμεύσεις για κατάπαυση του πυρός παραμένουν κενό γράμμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο ΟΗΕ έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει τη Ρουάντα για άμεση υποστήριξη της Ρουάντα προς τους αντάρτες, ισχυρισμούς τους οποίους το Κιγκάλι συνεχίζει να απορρίπτει, κάνοντας λόγο για «αμυντικά μέτρα».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η γεωπολιτική αστάθεια τροφοδοτείται από τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο των κοιτασμάτων κολτανίου και χρυσού. Η αδυναμία επιβολής των όρων της συμφωνίας υπονομεύει την αξιοπιστία των διεθνών μεσολαβητών και ενισχύει την πεποίθηση ότι η λύση στη σύγκρουση δεν θα βρεθεί αποκλειστικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η ανθρωπιστική διάσταση και η περιφερειακή αποσταθεροποίηση

Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης έχουν ήδη ξεπεράσει τα σύνορα του Κογκό. Ο υπουργός Εξωτερικών του Μπουρούντι, Edouard Bizimana, αποκάλυψε ότι περισσότεροι από 30.000 πρόσφυγες έχουν εισέλθει στη χώρα του τις τελευταίες τρεις ημέρες. Η μαζική αυτή φυγή δημιουργεί μια ανθρωπιστική έκτακτη ανάγκη, καθώς χιλιάδες πρόσφυγες στο Μπουρούντι αναζητούν άσυλο σε μια περιοχή που ήδη μαστίζεται από τη φτώχεια και την έλλειψη υποδομών.

Η Διεθνής Ομάδα Επαφής για τα Μεγάλα Λίμνη εξέφρασε τη «βαθιά ανησυχία» της για τις ανανεωμένες συγκρούσεις στο Νότιο Κίβου. Η βία στην Ουβίρα δεν αποτελεί μόνο τοπικό πρόβλημα, αλλά έναν καταλύτη περιφερειακού πολέμου, καθώς εμπλέκει άμεσα ή έμμεσα γειτονικά κράτη, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο παραβίασης της εθνικής κυριαρχίας.

Οι γεωπολιτικές προοπτικές στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών

Η επόμενη μέρα για το ανατολικό Κογκό παραμένει αβέβαιη. Η κατάληψη της Ουβίρα παρέχει στην M23 το απαραίτητο γεωπολιτικό αποτύπωμα για να διεκδικήσει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στις μελλοντικές συνομιλίες. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν δεν υπάρξει αποφασιστική παρέμβαση από τη διεθνή κοινότητα, η περιοχή κινδυνεύει να διολισθήσει σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ορυκτών και τη σταθερότητα της κεντρικής Αφρικής.