ΗΠΑ: Καταδικάζουν την απέλαση του Ισραηλινού διπλωμάτη από τη Νότια Αφρική

Οι Ηνωμένες Πολιτείες καταδίκασαν επίσημα την απόφαση της Νότιας Αφρικής να απελάσει τον κορυφαίο διπλωμάτη του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως προϊόν «πολιτικής των παραπόνων». Η παρέμβαση της Ουάσιγκτον έρχεται σε μια στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμακώνει την πίεση προς την Πρετόρια μέσω εμπορικών κυρώσεων και περικοπών στη χρηματοδότηση.

Η διπλωματική αυτή σύγκρουση δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά την κορύφωση μιας μακράς περιόδου γεωπολιτικής τριβής που ξεκίνησε το 2024. Η προσφυγή της Νότιας Αφρικής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με την κατηγορία της γενοκτονίας κατά του Ισραήλ αποτέλεσε το σημείο καμπής, θέτοντας την Πρετόρια σε μια τροχιά σύγκρουσης με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Η σκληρή γλώσσα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Την Τρίτη, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για την απέλαση του Ισραηλινού επιτετραμμένου, η οποία έλαβε χώρα την προηγούμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με τον Tommy Pigott, αναπληρωτή εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, η κίνηση αυτή υπονομεύει τα συμφέροντα των πολιτών της Νότιας Αφρικής.

Ο Pigott τόνισε μέσω της πλατφόρμας X ότι η στοχοποίηση ενός διπλωμάτη επειδή επέκρινε τους δεσμούς του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC) με τη Χαμάς και άλλους ριζοσπάστες, αποτελεί προτεραιοποίηση της ιδεολογικής αντιπαράθεσης έναντι της διπλωματικής σταθερότητας. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η Πρετόρια ευθυγραμμίζεται με δυνάμεις που η Amnesty International έχει κατηγορήσει για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Το χρονικό της διπλωματικής ρήξης

Η κρίση πυροδοτήθηκε την περασμένη Παρασκευή, όταν η Νότια Αφρική κήρυξε τον κορυφαίο διπλωμάτη του Ισραήλ ως persona non grata, δίνοντάς του διορία 72 ωρών να αποχωρήσει. Η κατηγορία αφορούσε «απαράδεκτες παραβιάσεις των διπλωματικών κανόνων», συμπεριλαμβανομένων προσβολών προς το πρόσωπο του προέδρου Σίριλ Ραμαφόζα.

Το Ισραήλ δεν άργησε να απαντήσει, προχωρώντας με τη σειρά του στην απέλαση του ανώτερου διπλωματικού εκπροσώπου της Νότιας Αφρικής. Αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση αντικατοπτρίζει το ιστορικό χαμηλό στις σχέσεις των δύο χωρών, οι οποίες έχουν διαρραγεί οριστικά μετά την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023.

Η στρατηγική πίεσης του Ντόναλντ Τραμπ

Σύμφωνα με αναλυτές διεθνών σχέσεων, η στάση των ΗΠΑ δεν περιορίζεται μόνο σε λεκτικές καταδίκες. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει υιοθετήσει μια ιδιαίτερα επιθετική στάση απέναντι στην Πρετόρια, η οποία περιλαμβάνει εμπορικές κυρώσεις και την έκδοση εκτελεστικού διατάγματος για την περικοπή της αμερικανικής χρηματοδότησης.

Η ένταση αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε πρωτοφανείς αποφάσεις, όπως ο αποκλεισμός της Νότιας Αφρικής από τη σύνοδο κορυφής της G20. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να χρησιμοποιεί το γεωπολιτικό της εκτόπισμα για να τιμωρήσει την Πρετόρια για την υποστήριξη της παλαιστινιακής υπόθεσης στα διεθνή φόρα, θεωρώντας την ως εχθρική ενέργεια προς έναν στρατηγικό σύμμαχο των ΗΠΑ.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων, η πρεσβεία της Νότιας Αφρικής στην Ουάσιγκτον δεν έχει προβεί σε επίσημο σχολιασμό. Ωστόσο, η εμμονή της Πρετόρια στις θέσεις της περί γενοκτονίας στη Γάζα — μια κατηγορία που το Ισραήλ απορρίπτει ως «αυτοάμυνα» — προμηνύει περαιτέρω διπλωματική απομόνωση της αφρικανικής χώρας από τη Δύση.

Η επόμενη μέρα βρίσκει τη Νότια Αφρική σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς η οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει τη σταθερότητα της χώρας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά αν η Πρετόρια θα επιλέξει την αποκλιμάκωση ή αν θα συνεχίσει την πολιτική της ρήξης, αναζητώντας ίσως νέες συμμαχίες στον Παγκόσμιο Νότο.