ΗΠΑ: Τερματίζεται η προσωρινή νομική προστασία για τους υπηκόους της Αιθιοπίας

Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την παύση του καθεστώτος προσωρινής προστασίας (TPS) για τους πολίτες της Αιθιοπίας. Σύμφωνα με την Υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ, η απόφαση ελήφθη καθώς η αφρικανική χώρα δεν πληροί πλέον τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλείας που δικαιολογούν την παραμονή των υπηκόων της στο αμερικανικό έδαφος.

Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ για την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής και την επανεξέταση των ανθρωπιστικών προγραμμάτων. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον επαναπροσδιορίζει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην Ανατολική Αφρική, δίνοντας έμφαση στην εθνική ασφάλεια και την τήρηση των νομικών προϋποθέσεων για την παραμονή αλλοδαπών υπηκόων στη χώρα.

Η νομική τεκμηρίωση και ο μηχανισμός του TPS

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η απόφαση βασίζεται στην έννοια του Temporary Protected Status (TPS) — ενός προσωρινού νομικού καθεστώτος που παρέχεται σε υπηκόους χωρών που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις ή φυσικές καταστροφές — το οποίο η αμερικανική διοίκηση κρίνει πλέον ως μη απαραίτητο για την περίπτωση της Αιθιοπίας. Η Υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Κρίστι Νόεμ, ανέφερε σε επίσημη ειδοποίηση στο Federal Register ότι μετά από διαβουλεύσεις με τις αρμόδιες υπηρεσίες, διαπιστώθηκε πως η χώρα δεν πληροί πλέον τα κριτήρια για τη συγκεκριμένη νομική προστασία.

Η Κρίστι Νόεμ, η οποία πρόσφατα προώθησε νέους ελέγχους στη μετανάστευση μετά από περιστατικά ασφαλείας, υπογράμμισε ότι η Αιθιοπία έχει επιτύχει ένα επίπεδο σταθερότητας που επιτρέπει την ασφαλή επιστροφή των πολιτών της. Η απόφαση αυτή ακολουθεί το πρότυπο παρόμοιων κινήσεων για τη Μιανμάρ και την Αϊτή, επιβεβαιώνοντας τη σκληρή γραμμή που ακολουθεί ο Λευκός Οίκος.

Αντιδράσεις και νομικά προσκόμματα

Εν αναμονή των επίσημων διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν τις υποθέσεις μεταναστών τονίζουν ότι η απόφαση ενδέχεται να προκαλέσει νέο κύμα προσφυγών στη δικαιοσύνη. Ήδη, σε άλλες περιπτώσεις, όπως αυτή του Νοτίου Σουδάν, έχει σημειωθεί δικαστικό «φρένο» στον τερματισμό της προστασίας, καθώς οι δικαστές εξετάζουν αν οι συνθήκες στις χώρες προέλευσης είναι πράγματι ασφαλείς.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από υπηρεσιακούς παράγοντες ότι η κυβέρνηση είναι προετοιμασμένη για δικαστικές διαμάχες, θεωρώντας ότι η εκτελεστική εξουσία έχει το απόλυτο δικαίωμα να καθορίζει ποια κράτη δικαιούνται ανθρωπιστική κάλυψη. Η στάση αυτή της Κρίστι Νόεμ συνάδει με την πρόσφατη απόφαση για αναστολή της «λοταρίας» για τη βίζα, κίνηση που χαρακτηρίστηκε ως απαραίτητη για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας.

Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις στην Ανατολική Αφρική

Η απόφαση αυτή δεν έχει μόνο μεταναστευτικό χαρακτήρα, αλλά αντανακλά και τις διμερείς σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Αντίς Αμπέμπα. Αναλυτές στρατηγικής εκτιμούν ότι ο τερματισμός του TPS αποτελεί ένα μήνυμα προς την αιθιοπική κυβέρνηση σχετικά με τις προσδοκίες των ΗΠΑ για την εσωτερική σταθερότητα και τη συνεργασία σε θέματα ασφαλείας. Η γεωπολιτική leverage που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω τέτοιων αποφάσεων στοχεύει στην πίεση για περαιτέρω δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και ειρήνευση στην περιοχή.

Η επόμενη μέρα για τους δικαιούχους

Για τους χιλιάδες Αιθίοπες που διαμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανακοίνωση σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου νομικής αβεβαιότητας. Οι δικαιούχοι θα κληθούν να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς νομιμοποίησης ή να προετοιμαστούν για επαναπατρισμό μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου που θα οριστεί. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναμένεται να εντείνουν τις πιέσεις τους, επικαλούμενες την εύθραυστη κατάσταση που επικρατεί ακόμα σε ορισμένες περιοχές της Αιθιοπίας, παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις του DHS.