- Η Νότια Αφρική θα απέχει από την G20 υπό την προεδρία Τραμπ.
- Οι ΗΠΑ απέκλεισαν τη Νότια Αφρική λόγω τεταμένων διμερών σχέσεων.
- Ο νυν πρόεδρος Τραμπ επικρίνει τις πολιτικές φυλετικής ανισότητας της Νότιας Αφρικής.
- Η Νότια Αφρική αναμένει την προεδρία του Ηνωμένου Βασιλείου το 2026 για επανένταξη.
- Παρά τον αποκλεισμό, η Νότια Αφρική έλαβε μηνύματα αλληλεγγύης από άλλα μέλη.
Η προεδρία της Νότιας Αφρικής δήλωσε την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου ότι η χώρα θα κάνει ένα «εμπορικό διάλειμμα» από την G20, καθώς η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε ότι δεν θα την προσκαλέσει να συμμετάσχει. Αυτή η εξέλιξη έρχεται εν μέσω τεταμένων σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Πρετόρια, με τον εκπρόσωπο του προέδρου Ραμαφόζα, Βίνσεντ Μαγκουένια, να αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η χώρα θα επανέλθει «όταν επανέλθει ο κανονικός προγραμματισμός».
Ο αποκλεισμός ενός ιδρυτικού μέλους όπως η Νότια Αφρική από την G20, ειδικά υπό την αμερικανική προεδρία, σηματοδοτεί μια κλιμάκωση των διπλωματικών εντάσεων που έχουν χαρακτηρίσει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών το τελευταίο διάστημα. Αυτή η εξέλιξη ακολουθεί το μποϊκοτάζ της συνόδου κορυφής της G20 που φιλοξένησε η Νότια Αφρική στο Γιοχάνεσμπουργκ τον περασμένο μήνα, υπογραμμίζοντας τις βαθιές διαφωνίες σε κρίσιμα ζητήματα.
Ο αποκλεισμός της Νότιας Αφρικής από την G20
Όπως μεταδίδει το Reuters, η προεδρία της Νότιας Αφρικής, μέσω του εκπροσώπου Βίνσεντ Μαγκουένια, δήλωσε την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου ότι η χώρα θα κάνει ένα «εμπορικό διάλειμμα» από την G20. Αυτή η δήλωση ήρθε αφού η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε ότι δεν θα προσκαλέσει τη Νότια Αφρική να συμμετάσχει στις εργασίες του φόρουμ. Η αμερικανική προεδρία της G20 ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, μετά το μποϊκοτάζ της συνόδου κορυφής που διοργάνωσε ο πρόεδρος Σίριλ Ραμαφόζα στο Γιοχάνεσμπουργκ. Ο κ. Μαγκουένια τόνισε ότι η Νότια Αφρική θα μπορέσει να «εμπλακεί ουσιαστικά και ουσιωδώς» όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αναλάβει την προεδρία της G20 το επόμενο έτος, δηλαδή το 2026.
Οι λόγοι πίσω από την ένταση
Οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πρετόρια έχουν φτάσει σε χαμηλό επίπεδο φέτος, καθώς ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα διατυπώσει ψευδείς ισχυρισμούς περί «λευκής γενοκτονίας» στη Νότια Αφρική. Επιπλέον, έχει επικρίνει τη χώρα για τις πολιτικές της που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της φυλετικής ανισότητας. Η κυβέρνηση Τραμπ αντιτάχθηκε επίσης στο θέμα της προεδρίας της Νότιας Αφρικής στην G20, το οποίο ήταν «αλληλεγγύη, ισότητα και βιωσιμότητα». Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου ότι η Νότια Αφρική δεν θα μπορέσει να συμμετάσχει σε καμία δέσμευση της G20 το επόμενο έτος, δηλώνοντας ρητά ότι «ο πρόεδρος Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα απευθύνουν πρόσκληση στην κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής για συμμετοχή στην G20 κατά τη διάρκεια της προεδρίας μας».
Οι επιπτώσεις και οι αντιδράσεις
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι η διάβρωση του πολυμερούς διαλόγου και η πιθανή δημιουργία προηγούμενου για αποκλεισμούς μελών από διεθνείς οργανισμούς. Η απόφαση αυτή, παρά τις διαβεβαιώσεις για εσωτερική συνοχή, ενδέχεται να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα της G20 ως πλατφόρμας για την επίλυση παγκόσμιων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων.
Η Νότια Αφρική είναι ιδρυτικό μέλος της G20, η οποία συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Παρά τον αποκλεισμό, ο εκπρόσωπος της προεδρίας, Μαγκουένια, είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η Πρετόρια δεν θα ασκήσει πιέσεις σε άλλα έθνη για υποστήριξη, αλλά ότι έχει λάβει μηνύματα αλληλεγγύης από αρκετά άλλα μέλη της G20. Αυτή η στάση υπογραμμίζει την πεποίθηση της Νότιας Αφρικής στην αρχή του πολυμερούς διαλόγου, ακόμη και εν μέσω διπλωματικών προκλήσεων.
Η επόμενη μέρα για τη Νότια Αφρική και την G20
Η απόφαση των ΗΠΑ να αποκλείσουν τη Νότια Αφρική από την G20 κατά τη διάρκεια της προεδρίας τους, η οποία ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για τη λειτουργία του οργανισμού. Ενώ η Νότια Αφρική αναμένει την ανάληψη της προεδρίας από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2026 για να επανέλθει σε «κανονικό προγραμματισμό», η περίοδος αυτή θα δοκιμάσει τις διπλωματικές αντοχές και τις ευρύτερες σχέσεις της χώρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει τις βαθιές ρωγμές που μπορούν να δημιουργηθούν σε διεθνείς συνεργασίες, όταν οι διμερείς σχέσεις επιδεινώνονται.
