- Η Ακτή Ελεφαντοστού ζητά τη στάθμευση αμερικανικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών για επιχειρήσεις κατά της Αλ Κάιντα.
- Η Ουάσιγκτον αναζητά νέα βάση στη Δυτική Αφρική μετά την αποχώρηση από τον Νίγηρα.
- Η τρομοκρατία στο Σαχέλ ευθύνεται για το 50% των παγκόσμιων θανάτων από τρομοκρατικές επιθέσεις.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξετάζει αυστηρότερη στάση και στρατιωτικές επιλογές στην περιοχή.
- Η ρωσική στρατιωτική υποστήριξη σε Μάλι και Νίγηρα φαίνεται να αποτυγχάνει να αναχαιτίσει τη βία.
Η Ακτή Ελεφαντοστού πιέζει την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ για τη στάθμευση αμερικανικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών στα βόρεια της χώρας, με στόχο τη διεξαγωγή διασυνοριακών επιχειρήσεων κατά των τζιχαντιστών που συνδέονται με την Αλ Κάιντα. Η κίνηση αυτή αποτελεί μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ανακτήσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στη Δυτική Αφρική, μετά την απώλεια της στρατηγικής βάσης drones στον Νίγηρα.
| Στοιχείο | Δεδομένα / Κατάσταση |
|---|---|
| Θάνατοι από τρομοκρατία (Σαχέλ) | 3.885 (50% του παγκόσμιου συνόλου) |
| Κόστος βάσης drones στον Νίγηρα | 100 εκατομμύρια δολάρια |
| Κύριες τρομοκρατικές ομάδες | Al Qaeda, ISIS, JNIM |
| Τύπος αεροσκαφών επιτήρησης | BE-350 (ISR capabilities) |
| Συνορεύουσες χώρες απειλής | Μάλι, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας |
Η γεωπολιτική αναδιάταξη στη Δυτική Αφρική επιταχύνεται, καθώς η Ακτή Ελεφαντοστού επιδιώκει να καλύψει το κενό ασφαλείας που άφησε η απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων από τον Νίγηρα. Η απώλεια της βάσης των 100 εκατομμυρίων δολαρίων στον Νίγηρα πέρυσι, η οποία παρείχε κρίσιμες πληροφορίες για τις ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος, έχει καταστήσει την περιοχή του Σαχέλ εξαιρετικά ευάλωτη, με την τρομοκρατία να ευθύνεται για το 50% των παγκόσμιων θανάτων από τέτοιες επιθέσεις το περασμένο έτος.
Έχουμε δυνατότητες για τις οποίες, ειλικρινά, δεν υπήρχαν υποκατάστατα. Αυτές οι χώρες το μαθαίνουν τώρα.
Πίτερ Φαμ, πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Σαχέλ
Το στρατηγικό κενό και η ανάγκη για ISR επιχειρήσεις
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, δύο ανώτεροι αξιωματούχοι ασφαλείας της Ακτής Ελεφαντοστού επιβεβαίωσαν ότι η Αμπιτζάν αναμένει την απόφαση της Ουάσιγκτον εντός του επόμενου έτους. Η ανάγκη για δυνατότητες ISR (Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance — *Συστήματα συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης*) είναι επιτακτική, ειδικά μετά την πρόσφατη απαγωγή Αμερικανού πιλότου στον Νίγηρα, η οποία ανέδειξε την έλλειψη αμερικανικών μέσων στην περιοχή. Ήδη, οι ΗΠΑ διεξάγουν αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη πάνω από τη Νιγηρία, στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιτρομοκρατικής στρατηγικής του προέδρου των ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν είχε αναπτύξει προσωρινά δύο αεροσκάφη επιτήρησης BE-350 στην Ακτή Ελεφαντοστού, τα οποία όμως αποσύρθηκαν τον περασμένο Ιανουάριο. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι το Μάλι, ο Νίγηρας και η Μπουρκίνα Φάσο αρνήθηκαν την υπέρπτηση των αμερικανικών αεροσκαφών, περιορίζοντας τη δυνατότητα συλλογής πληροφοριών πάνω από τα εδάφη όπου δρουν οι τζιχαντιστές. Η κατάσταση αυτή περιπλέκεται περαιτέρω από την πρόσφατη απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ να επιβάλει περιορισμούς εισόδου για υπηκόους από χώρες του Σαχέλ, όπως ο Νίγηρας και το Μάλι.
Η στάση του προέδρου των ΗΠΑ και η ρωσική επιρροή
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στην Ουάσιγκτον, επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και αναλυτές στρατηγικής ότι η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ εξετάζει σοβαρά την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ακτή Ελεφαντοστού. Ο πρόεδρος έχει ήδη απειλήσει με στρατιωτική δράση στη Νιγηρία για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων, ενώ ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τζιμ Ρις τονίζει ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αγνοήσουν τον αυξανόμενο κίνδυνο από το ISIS και την οργάνωση JNIM στη Δυτική Αφρική.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται μια πιθανή «απόψυξη» των σχέσεων με χώρες όπως το Μάλι, καθώς η στρατηγική τους να στρέφονται στη Ρωσία για στρατιωτική υποστήριξη φαίνεται να μην αποδίδει τα αναμενόμενα. Η βία στην περιοχή έχει επιδεινωθεί, παρά την παρουσία Ρώσων μισθοφόρων. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι ΗΠΑ παρείχαν πρόσφατα πληροφορίες που βοήθησαν το Μάλι να πλήξει έναν ηγέτη των ανταρτών, γεγονός που ο πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Σαχέλ, Πίτερ Φαμ, χαρακτήρισε ως την αρχή της ανοικοδόμησης μιας σχέσης.
Η γεωπολιτική ισορροπία και οι μελλοντικές προκλήσεις
Η Ακτή Ελεφαντοστού, η οποία συνορεύει με το Μάλι και την Μπουρκίνα Φάσο, αποτελεί πλέον το προπύργιο της Δύσης στην περιοχή. Ωστόσο, η αμερικανική διπλωματία αντιμετωπίζει εμπόδια, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ προχώρησε πρόσφατα σε μαζική ανάκληση πρεσβευτών από την Αφρική, αφήνοντας πολλές αποστολές χωρίς επικεφαλής σε μια κρίσιμη συγκυρία. Η απόφαση για τη στάθμευση των κατασκοπευτικών αεροσκαφών θα αποτελέσει βαρόμετρο για τη μελλοντική εμπλοκή των ΗΠΑ στην ήπειρο.
Η επόμενη φάση των επιχειρήσεων θα εξαρτηθεί από το αν η Ουάσιγκτον καταφέρει να εξασφαλίσει δικαιώματα υπέρπτησης από τις στρατιωτικές κυβερνήσεις του Σαχέλ. Ενώ η Ακτή Ελεφαντοστού προσφέρει τη βάση, η αποτελεσματικότητα των πτήσεων ISR θα παραμείνει περιορισμένη εάν τα αεροσκάφη δεν μπορούν να εισέλθουν στον εναέριο χώρο των χωρών όπου η τρομοκρατική απειλή είναι πιο έντονη. Οι διπλωματικές επαφές των επόμενων μηνών θα καθορίσουν αν οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν δυναμικά σε έναν ρόλο που φαίνεται να διεκδικεί με αξιώσεις η Μόσχα.
Οδηγίες Ασφαλείας για τη Δυτική Αφρική
- Αποφύγετε κάθε ταξίδι στις παραμεθόριες περιοχές της Ακτής Ελεφαντοστού με το Μάλι και την Μπουρκίνα Φάσο.
- Ενημερωθείτε τακτικά από τις επίσημες ταξιδιωτικές οδηγίες του Υπουργείου Εξωτερικών για την κατάσταση ασφαλείας.
- Σε περίπτωση ανάγκης, επικοινωνήστε άμεσα με την πλησιέστερη προξενική αρχή ή πρεσβεία.
- Αποφύγετε συγκεντρώσεις και περιοχές με περιορισμένη αστυνομική παρουσία σε χώρες του Σαχέλ.
