- Τουλάχιστον 22 μετανάστες επαναπροωθήθηκαν βίαια από την Γκάνα παρά τη δικαστική προστασία στις ΗΠΑ.
- Η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορείται για παράκαμψη του διεθνούς δικαίου μέσω τρίτων χωρών.
- Οικονομικά ανταλλάγματα και άρση δασμών φαίνεται να συνοδεύουν τις μεταναστευτικές συμφωνίες.
- Η Ισημερινή Γουινέα έλαβε 7,5 εκατ. δολάρια για τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα απελάσεων.
- Μετανάστες που διέφυγαν από βασανιστήρια βρίσκονται πλέον σε κίνδυνο στις πατρίδες τους.
Η κυβέρνηση της Γκάνας βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνούς κατακραυγής μετά τις αποκαλύψεις ότι μετατράπηκε σε ενδιάμεσο σταθμό για τις μαζικές απελάσεις που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, τουλάχιστον 22 μετανάστες επαναπροωθήθηκαν βίαια στις χώρες καταγωγής τους, παρά το γεγονός ότι είχαν εξασφαλίσει δικαστικές εντολές προστασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω κινδύνου βασανιστηρίων.
| Χώρα Υποδοχής | Οικονομικό/Διπλωματικό Αντάλλαγμα | Νομικό Καθεστώς Μεταναστών |
|---|---|---|
Χώρα Υποδοχής Γκάνα | Οικονομικό/Διπλωματικό Αντάλλαγμα Άρση δασμού 15% στο κακάο & διευκόλυνση βίζας | Νομικό Καθεστώς Μεταναστών Βίαιη επαναπροώθηση στη χώρα καταγωγής |
Χώρα Υποδοχής Ισημερινή Γουινέα | Οικονομικό/Διπλωματικό Αντάλλαγμα Πληρωμή 7,5 εκατομμυρίων δολαρίων | Νομικό Καθεστώς Μεταναστών Κράτηση σε ξενοδοχεία και απέλαση |
Χώρα Υποδοχής Σιέρα Λεόνε | Οικονομικό/Διπλωματικό Αντάλλαγμα Δεν αναφέρεται αντάλλαγμα | Νομικό Καθεστώς Μεταναστών Χώρα τελικού προορισμού (κίνδυνος δίωξης) |
Αυτή η εξέλιξη αναδεικνύει μια νέα, αμφιλεγόμενη στρατηγική στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, όπου η χρήση τρίτων χωρών λειτουργεί ως γεωπολιτικό εργαλείο για την παράκαμψη νομικών εμποδίων. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην παραβίαση της αρχής της μη επαναπροώθησης (non-refoulement) — μιας θεμελιώδους αρχής του διεθνούς δικαίου που απαγορεύει την επιστροφή ατόμων σε χώρες όπου αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο δίωξης — η οποία φαίνεται να παρακάμπτεται μέσω διμερών συμφωνιών με αφρικανικά κράτη.
Θεωρώ την Αμερική δεύτερο σπίτι μου. Όλη η οικογένειά μου είναι εκεί, αλλά με ανάγκασαν να φύγω βίαια.
Rabbiatu Kuyateh, Απελαθείσα μετανάστρια
Η υπόθεση της Rabbiatu Kuyateh και οι βίαιες απελάσεις
Η περίπτωση της 58χρονης Rabbiatu Kuyateh από τη Σιέρα Λεόνε αποτελεί την πιο χαρακτηριστική απόδειξη της νέας τακτικής. Παρά το γεγονός ότι Αμερικανός δικαστής έκανε δεκτό το αίτημά της για προστασία λόγω φόβου βασανιστηρίων, η Kuyateh απελάθηκε στην Γκάνα τον περασμένο Νοέμβριο.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ένστολους άνδρες να τη σέρνουν βίαια στο δάπεδο ξενοδοχείου στην Άκρα, πριν την επιβιβάσουν σε όχημα για την αναγκαστική επιστροφή της στη Σιέρα Λεόνε. Η Kuyateh, η οποία ζούσε στο Μέριλαντ για σχεδόν 30 χρόνια, υποστηρίζει ότι η ζωή της βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο λόγω της πολιτικής δράσης του πατέρα της.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους που παρακολουθούν την υπόθεση, η ICE χρησιμοποιεί την πίεση των μαζικών απελάσεων για να επιτύχει τους στόχους της κυβέρνησης, συχνά αγνοώντας τις νομικές αξιώσεις των μεταναστών για παραμονή. Η Γκάνα φαίνεται να λειτουργεί ως «πλυντήριο» νομικών ευθυνών, καθώς οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι η ευθύνη μεταφέρεται στη χώρα υποδοχής μόλις ο μετανάστης βρεθεί στο έδαφός της.
Προτεινόμενο Ουγκάντα: Σαφές προβάδισμα του Γιουέρι Μουσέβενι στα πρώτα αποτελέσματα των εκλογών
Το γεωπολιτικό «ντιλ» και οι οικονομικές ανταλλαγές
Η συνεργασία της Γκάνας και της Ισημερινής Γουινέας με την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ δεν φαίνεται να είναι ανιδιοτελής. Αν και η Άκρα αρνείται την οικονομική αποζημίωση, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για διπλωματικά ανταλλάγματα που αφορούν τη διευκόλυνση θεωρήσεων βίζας και τη μείωση δασμών.
Συγκεκριμένα, την 1η Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε η άρση δασμού 15% στο κακάο και άλλα αγροτικά προϊόντα της Γκάνας από την Ουάσιγκτον. Παράλληλα, στην Ισημερινή Γουινέα εγκρίθηκε πληρωμή 7,5 εκατομμυρίων δολαρίων, προκαλώντας την αντίδραση Αμερικανών γερουσιαστών που κάνουν λόγο για χρηματοδότηση μιας από τις πιο διεφθαρμένες κυβερνήσεις παγκοσμίως.
Αυτή η πρακτική θυμίζει το γραφειοκρατικό χάος που έχει δημιουργηθεί σε πολλές περιπτώσεις απελάσεων, όπου οι διπλωματικές διαβεβαιώσεις δεν συνοδεύονται από ουσιαστικούς μηχανισμούς ελέγχου για την ασφάλεια των απελαθέντων. Η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει ανυποχώρητη στη δέσμευσή της για τον τερματισμό της παράνομης μετανάστευσης, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο.
Η κριτική από τη δικαιοσύνη και ο κίνδυνος για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Η ομοσπονδιακή δικαστής Tanya Chutkan άσκησε δριμεία κριτική στη συμφωνία με την Γκάνα, χαρακτηρίζοντάς την ως μια προσπάθεια της κυβέρνησης να παρακάμψει τις νομικές απαιτήσεις. Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ επιτρέπει την αποστολή μεταναστών σε τρίτες χώρες χωρίς να τους δίνεται η ευκαιρία να αποδείξουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν.
Σε αυτό το πλαίσιο, νομικοί παραστάτες που εκπροσωπούν απελαθέντες τονίζουν ότι η έλλειψη δίκαιης διαδικασίας στην Γκάνα καθιστά τη χώρα «μη ασφαλή» για τέτοιου είδους συμφωνίες. Η περίπτωση του 27χρονου Diadie Camara, ο οποίος επέστρεψε στη Μαυριτανία παρά την προστασία που είχε λάβει, υπογραμμίζει τον τρόμο των ανθρώπων που βρίσκονται πλέον σε καθεστώς παρανομίας στις χώρες τους.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, εργατολόγοι και αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να εξετάσει αν αυτές οι πρακτικές συνιστούν συστηματική παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η επόμενη μέρα για τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Αφρικής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διαφάνεια αυτών των συμφωνιών και την τύχη των ανθρώπων που βρέθηκαν στη δίνη μιας σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής.
Τι πρέπει να γνωρίζετε για τα δικαιώματα των μεταναστών
- Ενημερωθείτε για το καθεστώς 'withholding of removal' που προσφέρει προστασία από απέλαση.
- Διατηρείτε πάντα αντίγραφα των δικαστικών αποφάσεων που απαγορεύουν την επιστροφή σας.
- Σε περίπτωση κράτησης, ζητήστε άμεσα επικοινωνία με τον νομικό σας παραστάτη.
- Καταγράψτε οποιαδήποτε προσπάθεια μεταφοράς σε τρίτη χώρα χωρίς προηγούμενη ενημέρωση.
