Κογκό: 200.000 άνθρωποι εγκαταλείπουν τις εστίες τους λόγω της προέλασης των ανταρτών M23

Διακόσιες χιλιάδες πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στο ανατολικό Κογκό, καθώς οι υποστηριζόμενοι από τη Ρουάντα αντάρτες M23 προελαύνουν προς τη στρατηγική πόλη Ουβίρα. Η ανθρωπιστική κρίση κλιμακώνεται δραματικά, καθώς τουλάχιστον 74 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, την ώρα που η ειρηνευτική συμφωνία που υπέγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον φαίνεται να δοκιμάζεται σκληρά στο πεδίο των μαχών.

Η τρέχουσα κλιμάκωση στο ανατολικό Κογκό αποτελεί μια κρίσιμη δοκιμασία για τη διεθνή διπλωματία, καθώς η προέλαση των ανταρτών σημειώνεται σε μια περίοδο που η διεθνής κοινότητα επένδυσε σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για τη σταθεροποίηση της περιοχής. Το ιστορικό υπόβαθρο της σύγκρουσης, που εκτείνεται σε βάθος τριών δεκαετιών, αναδεικνύει την εύθραυστη φύση των εκεχειριών σε μια περιοχή με τεράστιο γεωπολιτικό αποτύπωμα λόγω των πλούσιων ορυκτών πόρων.

Η κατάρρευση της εκεχειρίας και η απειλή για την Ουβίρα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Οι αντάρτες της οργάνωσης M23, παρά τις επίσημες διαψεύσεις του Κιγκάλι, φέρονται να έχουν καταλάβει τη στρατηγική πόλη Λουβούνγκι, η οποία αποτελούσε το κύριο μέτωπο άμυνας από τον περασμένο Φεβρουάριο. Η αναζωπύρωση των μαχών έχει φέρει τις εχθροπραξίες σε απόσταση αναπνοής από την παραλίμνια πόλη Ουβίρα, στα σύνορα με το Μπουρούντι.

Οι τοπικές αρχές αναφέρουν ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις του Κογκό, σε συνεργασία με τοπικές ομάδες πολιτοφυλακής γνωστές ως Wazalendo, δίνουν σκληρές μάχες στα χωριά βόρεια της πόλης. Η μαζική έξοδος των αμάχων δημιουργεί συνθήκες ανθρωπιστικής ασφυξίας, με τουλάχιστον 83 τραυματίες να έχουν εισαχθεί σε νοσοκομεία της περιοχής, οι περισσότεροι εκ των οποίων φέρουν τραύματα από πυρά πυροβολικού και εκρήξεις.

Η διπλωματική εμπλοκή και ο ρόλος της Ουάσιγκτον

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα αισιοδοξίας που επιχείρησε να καλλιεργήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πρόσφατης τελετής στην Ουάσιγκτον. Εκεί, οι πρόεδροι της Ρουάντα και του Κογκό υπέγραψαν μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουάσιγκτον με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ και του Κατάρ, η οποία στόχευε στον τερματισμό μιας σύγκρουσης που έχει κοστίσει τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η αδυναμία εφαρμογής των συμφωνηθέντων στο πεδίο οφείλεται στην έλλειψη μηχανισμών επιτήρησης. Ο πρόεδρος του Κογκό, Φέλιξ Τσισεκέντι, κατηγόρησε ευθέως τη Ρουάντα για παραβίαση των δεσμεύσεων, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία, καλώντας το Κιγκάλι να σταματήσει την υποστήριξη προς την M23 για να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση.

Η ανθρωπιστική διάσταση και οι μελλοντικές προοπτικές

Πριν από το τελευταίο κύμα βίας, ο πόλεμος είχε ήδη οδηγήσει στον εκτοπισμό 1,2 εκατομμυρίων ανθρώπων. Η νέα προσφυγική ροή προς το Μπουρούντι και άλλες γειτονικές περιοχές απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η κυβέρνηση των ΗΠΑ διεμήνυσε ότι θα κρίνει τις δύο πλευρές από τα άμεσα αποτελέσματα στην εφαρμογή της συμφωνίας.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η επόμενη μέρα εξαρτάται από την ικανότητα της Ουάσιγκτον να ασκήσει αποτελεσματική πίεση στους εμπλεκόμενους δρώντες. Εν αναμονή των εξελίξεων, οι κάτοικοι της Ουβίρα εγκαταλείπουν την πόλη φοβούμενοι την επικείμενη είσοδο των ανταρτών, ενώ οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται σε μια προσπάθεια να διασωθεί το ειρηνευτικό πλαίσιο που συμφωνήθηκε πρόσφατα.