ΗΠΑ: 20 πολιτείες κατά Τραμπ για το «χαράτσι» 100.000 δολαρίων στις βίζες H-1B

Σφοδρή νομική σύγκρουση ξέσπασε στις ΗΠΑ, καθώς 20 πολιτείες κατέθεσαν αγωγή κατά της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της επιβολής τέλους 100.000 δολαρίων για τις βίζες ειδικευμένων εργαζομένων H-1B. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Καλιφόρνια, Ρομπ Μπόντα, ηγείται της κίνησης, προειδοποιώντας για σοβαρές ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε κρίσιμους τομείς όπως η τεχνολογία και η υγεία.

Η κίνηση αυτή αποτελεί το νεότερο κεφάλαιο στην τεταμένη σχέση μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των πολιτειών που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς, ειδικά σε θέματα μεταναστευτικής πολιτικής. Η αύξηση των τελών θεωρείται από πολλούς ως ένας έμμεσος τρόπος περιορισμού της νόμιμης μετανάστευσης υψηλής εξειδίκευσης, γεγονός που έρχεται σε συνέχεια άλλων σκληρών μέτρων, όπως η χρήση της απειλής του χωρισμού οικογενειών ως μοχλού πίεσης για τον έλεγχο των συνόρων. Η νομική αυτή κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης, καθώς το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει ήδη στραφεί κατά πολιτειών για θέματα που αφορούν τα δικαιώματα και τις παροχές προς τους μετανάστες.

Η νομική βάση της προσφυγής και οι κατηγορίες για υπέρβαση εξουσίας

Στο επίκεντρο της αγωγής βρίσκεται το επιχείρημα ότι η κυβέρνηση Τραμπ παραβίασε το Σύνταγμα και τον ομοσπονδιακό νόμο, υπερβαίνοντας την εξουσία που της έχει παραχωρηθεί από το Κογκρέσο. Ο Ρομπ Μπόντα υποστήριξε ότι καμία προεδρική διοίκηση δεν έχει το δικαίωμα να ξαναγράψει τη μεταναστευτική νομοθεσία κατά το δοκούν, αγνοώντας τις ισότιμες εξουσίες του νομοθετικού σώματος. Η αρχή της Διάκρισης των Εξουσιών — η συνταγματική πρόνοια που διαχωρίζει τις αρμοδιότητες μεταξύ εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας — αποτελεί το κύριο όπλο των πολιτειών στη δικαστική αίθουσα.

Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι το τέλος των 100.000 δολαρίων είναι αυθαίρετο και δεν αντιστοιχεί στο διοικητικό κόστος επεξεργασίας των αιτήσεων, γεγονός που το καθιστά παράνομο φόρο και όχι ανταποδοτικό τέλος. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην ακύρωση της απόφασης προτού προλάβει να προκαλέσει μη αναστρέψιμη ζημιά στην αγορά εργασίας.

Οικονομικές επιπτώσεις σε τεχνολογία και υγειονομική περίθαλψη

Οι τομείς της υψηλής τεχνολογίας και της υγείας αναμένεται να πληγούν περισσότερο από την εφαρμογή του νέου μέτρου. Οι εργοδότες σε αυτούς τους κλάδους βασίζονται παραδοσιακά στη βίζα H-1B για να καλύψουν θέσεις που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις, τις οποίες δεν μπορούν να βρουν στην εγχώρια αγορά. Η απότομη εκτόξευση του κόστους καθιστά την πρόσληψη ξένων ταλέντων απαγορευτική για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα δημόσια νοσοκομεία.

Αναλυτές στρατηγικής και συνταγματολόγοι υπογραμμίζουν ότι η κίνηση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε φυγή εγκεφάλων (brain drain) προς άλλες χώρες, όπως ο Καναδάς ή η Γερμανία, που προσφέρουν πιο ευνοϊκούς όρους για επιστήμονες και μηχανικούς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η τεχνητή αύξηση του κόστους θα λειτουργήσει ως τροχοπέδη στην καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα της αμερικανικής οικονομίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η κυβέρνηση από την πλευρά της υπεραμύνεται της πολιτικής της, υποστηρίζοντας ότι τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση των ελέγχων και την προστασία των Αμερικανών εργαζομένων από τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η δικαστική μάχη αναμένεται μακρά και σκληρή, με την πιθανότητα η υπόθεση να φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Οι 20 πολιτείες, όλες με Δημοκρατικούς Γενικούς Εισαγγελείς, επιδιώκουν μια προσωρινή διαταγή που θα «παγώσει» την εφαρμογή των τελών μέχρι την οριστική εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης.

Εν αναμονή των δικαστικών αποφάσεων, οι επιχειρήσεις καλούνται να επανεξετάσουν τα πλάνα προσλήψεων για το 2026, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από το καθεστώς των βιζών H-1B παραμένει υψηλή. Η έκβαση αυτής της διαμάχης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί οικονομικά εμπόδια ως εργαλείο άσκησης μεταναστευτικής πολιτικής χωρίς την έγκριση του νομοθετικού σώματος.