Σημαντικές ανατροπές στην αγορά ακινήτων φέρνει η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, καθώς τίθεται πλέον σαφές πλαίσιο: καμία πώληση και καμία ενοικίαση παλαιάς κατοικίας δεν θα επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη ενεργειακή αναβάθμιση.
Η υποχρεωτική ανακαίνιση των ενεργειακά μη αποδοτικών κτιρίων έρχεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών, ωστόσο, όπως προειδοποιεί η ΠΟΜΙΔΑ, αν δεν αναθεωρηθούν οι ασφυκτικές προθεσμίες, οι συνέπειες μπορεί να εξελιχθούν σε πραγματική «ωρολογιακή βόμβα» για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.
«Ωρολογιακή βόμβα» για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, κ. Στράτος Παραδιάς, επισημαίνει ότι η εφαρμογή της Οδηγίας χωρίς ουσιαστική κρατική στήριξη θα δημιουργήσει σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, κυρίως στα φτωχά νοικοκυριά και στους ηλικιωμένους ιδιοκτήτες, που αδυνατούν να διαθέσουν τα υψηλά ποσά που απαιτούνται για ριζική ενεργειακή αναβάθμιση.
Υπενθυμίζεται ότι περίπου το 70% των κτιρίων στη χώρα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980, γεγονός που σημαίνει ότι είναι άνω των 45 ετών και εντάσσεται στις χαμηλότερες ενεργειακές κατηγορίες. Αν δεν υπάρξει έγκαιρη ενίσχυση, μεγάλο μέρος αυτών των κατοικιών κινδυνεύει να βγει εκτός αγοράς.
Χωρίς αναβάθμιση, «μπλόκο» σε αγοραπωλησίες και μισθώσεις
Η νέα ρύθμιση, που βρίσκεται υπό επεξεργασία στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αναμένεται να νομοθετηθεί εντός του έτους, προβλέπει υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση κατά δύο έως τρεις κατηγορίες για τα παλαιά κτίρια έως το 2030.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι:
Καμία κατοικία δεν θα μπορεί να πωληθεί ή να ενοικιαστεί αν δεν πληροί τα ελάχιστα ενεργειακά πρότυπα.
Η αναβάθμιση θα γίνεται κατά τη μεταβίβαση, τη σημαντική ανακαίνιση ή την υπογραφή νέου μισθωτηρίου.
Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας κατά 16% έως το 2030 και 20%-22% έως το 2035.Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:
Οι κατοικίες θα πρέπει να φτάσουν τουλάχιστον στην κατηγορία Ε έως το 2030 και στη Δ έως το 2033.
Τα μη οικιστικά και δημόσια κτίρια έχουν ακόμη πιο αυστηρά χρονοδιαγράμματα, με στόχους έως το 2027 και το 2030 αντίστοιχα.
Το 43% των κτιρίων με τις χειρότερες ενεργειακές επιδόσεις θα πρέπει να ανακαινιστεί.
Αλλάζουν και τα ενεργειακά πιστοποιητικά
Τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) θα αποκτήσουν νέο, ενιαίο πρότυπο σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, με κοινή κλίμακα Α–G:
Α: Κτίρια μηδενικών εκπομπών.
G: Τα κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις.
Τα υπόλοιπα ακίνητα θα κατανέμονται ενδιάμεσα, με βάση αντικειμενικούς δείκτες κατανάλωσης ενέργειας και εκπομπών.
Στόχος είναι να γίνουν τα ΠΕΑ πιο αξιόπιστα, πιο κατανοητά και άμεσα συνδεδεμένα με τη χρηματοδότηση και τις επιδοτήσεις.
Ποια σπίτια κινδυνεύουν περισσότερο
Στις χαμηλότερες κατηγορίες (Ζ και Η) ανήκουν κυρίως παλαιές κατασκευές, που αποτελούν και το μεγαλύτερο ποσοστό του κτιριακού αποθέματος στη χώρα. Πρόκειται για σπίτια χωρίς επαρκή θερμομόνωση, με παλιά κουφώματα και ξεπερασμένα συστήματα θέρμανσης, τα οποία απαιτούν σημαντικές παρεμβάσεις για να μπορέσουν να παραμείνουν στην αγορά.
Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι, πέρα από το πρόγραμμα «Εξοικονομώ», απαιτούνται άμεσα πρόσθετα μέτρα στήριξης, όπως:
γενναίες επιδοτήσεις,
χαμηλότοκα δάνεια,
φορολογικές ελαφρύνσεις,
ώστε οι ιδιοκτήτες να μπορέσουν να ανταποκριθούν στο κόστος των αναβαθμίσεων και να μην οδηγηθεί η αγορά σε μαζικό «πάγωμα» πωλήσεων και ενοικιάσεων.
