- Ο υπουργός Χρίστος Δήμας ζητά την παραίτηση του διοικητή της ΥΠΑ Γιώργου Σαουνάτσου.
- Το πόρισμα απέδωσε το μπλακ άουτ της 4ης Ιανουαρίου σε παρωχημένα συστήματα SDH.
- Ο ΟΤΕ είχε προειδοποιήσει την ΥΠΑ για την ανάγκη εκσυγχρονισμού ήδη από το 2019.
- Αποκλείστηκε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης παρέμβασης.
- Προτείνεται η άμεση μετάβαση σε ψηφιακή τεχνολογία VoIP για τις επικοινωνίες.
Την παραίτηση του διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), Γιώργου Σαουνάτσου, αναμένεται να ζητήσει εντός της ημέρας ο υπουργός Μεταφορών, Χρίστος Δήμας. Η κίνηση αυτή αποτελεί την άμεση πολιτική αντίδραση μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών, το οποίο απέδωσε την παράλυση των επικοινωνιών της 4ης Ιανουαρίου σε τεχνική αστοχία παρωχημένων συστημάτων που παρέμεναν χωρίς υποστήριξη επί χρόνια.
| Κρίσιμο Σημείο | Λεπτομέρειες Πορίσματος |
|---|---|
| Υπεύθυνος Διοίκησης | Γιώργος Σαουνάτσος (Ζητήθηκε παραίτηση) |
| Ημερομηνία Συμβάντος | 4 Ιανουαρίου 2026 |
| Κύρια Αιτία | Τεχνική αστοχία σε συστήματα SDH |
| Προειδοποίηση ΟΤΕ | Έτος 2019 (Αγνοήθηκε) |
| Βασική Εισήγηση | Μετάβαση σε VoIP & 495 νέοι πομποδέκτες |
| Κυβερνοεπίθεση | Αποκλείστηκε κατηγορηματικά |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως κορύφωση μιας κρίσης που ξεκίνησε με την πρωτοφανή μαζική παρεμβολή στις συχνότητες του ελληνικού εναέριου χώρου, αναδεικνύοντας δομικά προβλήματα στη διαχείριση των κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου θεωρεί πλέον τη θέση του διοικητή μη βιώσιμη, καθώς το επίσημο πόρισμα επιβεβαίωσε πως η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είχε ενημερωθεί εγκαίρως για τους κινδύνους, αλλά δεν προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες.
Το υφιστάμενο σύστημα βασίζεται σε παρωχημένη τεχνολογία, η οποία είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής εγγυήσεων λειτουργίας.
Πόρισμα Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων
Τα ευρήματα του πορίσματος και η τεχνική αστοχία
Σύμφωνα με τα στοιχεία του πορίσματος για τον ψηφιακό θόρυβο, η πλήρης απώλεια επικοινωνίας μεταξύ του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) και των πιλότων οφείλεται σε τεχνική αστοχία στο κεντρικό σύστημα. Η αστοχία αυτή προκάλεσε αποσυγχρονισμό σε ετερογενείς διατάξεις, με αποτέλεσμα οι πομποί στα βουνά της χώρας να εκπέμπουν ανεξέλεγκτα, καταλαμβάνοντας πλήρως τις ραδιοσυχνότητες.
Οι εμπειρογνώμονες υπογραμμίζουν ότι το υφιστάμενο Σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) βασίζεται στην τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy). Πρόκειται για μια παρωχημένη τεχνολογία, η οποία δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή, καθιστώντας αδύνατη την παροχή εγγυήσεων ασφαλούς λειτουργίας για τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ο ΟΤΕ είχε προειδοποιήσει επίσημα την ΥΠΑ ήδη από το 2019 για την ανάγκη μετάβασης σε νέα ευρυζωνικά δίκτυα. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις, η διοίκηση της Υπηρεσίας δεν ολοκλήρωσε τις διαδικασίες εκσυγχρονισμού, αφήνοντας το σύστημα εκτεθειμένο σε συστημικούς επιχειρησιακούς κινδύνους που τελικά εκδηλώθηκαν στις αρχές του έτους.
Προτεινόμενο Αστυπάλαια: Δωρεάν ιατρικές εξετάσεις από κινητές μονάδες στις 22-24 Ιανουαρίου
Οι εισηγήσεις για τον ριζικό εκσυγχρονισμό
Η ειδική επιτροπή, αφού απέκλεισε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης παρέμβασης, κατέθεσε μια δέσμη μέτρων για την αποφυγή παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον. Κεντρικός πυλώνας των προτάσεων είναι η επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), η οποία θεωρείται το διεθνές πρότυπο για την ασφάλεια των αερομεταφορών.
Επιπλέον, ζητείται η άμεση προμήθεια και εγκατάσταση 495 νέων πομποδεκτών και η θεσμοθέτηση ενός μόνιμου μηχανισμού άμεσης απόκρισης μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ. Σημαντική θεωρείται επίσης η εισήγηση για τη μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, ώστε να μειωθούν οι εξαρτήσεις από απαρχαιωμένες υποδομές στο Ελληνικό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η παραίτηση του διοικητή αποτελεί το πρώτο βήμα για την εφαρμογή του στρατηγικού πλάνου αναβάθμισης που έχει εκπονήσει το Υπουργείο. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η αξιοπιστία του ελληνικού FIR διεθνώς εξαρτάται από την ταχύτητα με την οποία θα υλοποιηθούν αυτές οι δομικές αλλαγές.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα για την κατάσταση των συστημάτων, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των πτήσεων βασιζόταν στην αυτοθυσία του προσωπικού. Η απαίτηση για παραίτηση του κ. Σαουνάτσου φαίνεται να ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα για απόδοση ευθυνών σε διοικητικό επίπεδο.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, το Υπουργείο Μεταφορών προσανατολίζεται στην τοποθέτηση μεταβατικής διοίκησης με τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά. Στόχος είναι η άμεση απορρόφηση κονδυλίων για την ψηφιακή θωράκιση της ΥΠΑ, καθώς η χώρα βρίσκεται ήδη υπό την πίεση της ευρωπαϊκής επιτροπείας για θέματα αεροναυτιλίας.
Η επόμενη μέρα για την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας απαιτεί μια ριζική αναδιάρθρωση που θα ξεπερνά τα πρόσωπα. Η υλοποίηση της τεχνολογίας VoIP — η μετάδοση φωνής μέσω ψηφιακών δικτύων πρωτοκόλλου διαδικτύου — αποτελεί πλέον μονόδρομο για την εθνική ασφάλεια και την ομαλή λειτουργία του τουριστικού προϊόντος της χώρας.
Οδηγός για επιβάτες σε περιπτώσεις τεχνικών βλαβών
- Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 261/2004 για καθυστερήσεις άνω των 2 ωρών.
- Κρατήστε όλες τις αποδείξεις για έξοδα σίτισης ή διαμονής που προκύπτουν από την αναμονή στο αεροδρόμιο.
- Επικοινωνήστε άμεσα με την αεροπορική σας εταιρεία για την επανακράτηση εισιτηρίου χωρίς επιπλέον κόστος.
- Ελέγχετε τις επίσημες NOTAM και τις ανακοινώσεις του αεροδρομίου πριν την αναχώρησή σας από το σπίτι.
