Βιολάντα: Οι καταθέσεις των μηχανικών αποκαλύπτουν τα κενά ασφαλείας και το μυστήριο του υπογείου

Στο φως έρχονται οι προανακριτικές καταθέσεις του ηλεκτρολόγου και του πολιτικού μηχανικού για την πολύνεκρη έκρηξη στο εργοστάσιο της «Βιολάντα». Τα στοιχεία της δικογραφίας εστιάζουν στην απουσία μελέτης ATEX, τις αδήλωτες δεξαμενές προπανίου και την ύπαρξη ενός υπόγειου χώρου που παρέμενε «αόρατος» στις επίσημες αρχές, παρά την κρισιμότητά του για τη στατικότητα και την ασφάλεια του κτιρίου.

Η διερεύνηση των αιτιών της τραγωδίας στα Τρίκαλα εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς οι αρχές αναζητούν τις τεχνικές παραλείψεις που οδήγησαν στην ακαριαία ανάφλεξη. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αναδεικνύει μια σειρά από αστοχίες στον σχεδιασμό και την επίβλεψη των εγκαταστάσεων υγραερίου, οι οποίες φαίνεται πως συνέβαλαν στο μοιραίο αποτέλεσμα της νυχτερινής βάρδιας.

Τα κενά στη μελέτη ανίχνευσης και οι αδήλωτες δεξαμενές

Ο ηλεκτρολόγος μηχανικός που υπέγραψε τις μελέτες για τις οικοδομικές άδειες παραδέχθηκε ότι δεν είχε αποτυπώσει μηχανισμούς ανίχνευσης εκρηκτικών μειγμάτων για το κτίριο 3, παρά το γεγονός ότι και αυτό τροφοδοτείτο με προπάνιο. Ο ίδιος απέδωσε την παράλειψη αυτή σε σφάλμα κατά την αποτύπωση, ενώ αποκάλυψε την ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών που δεν περιλαμβάνονταν στη μελέτη του.

Σύμφωνα με την κατάθεσή του, οι υπεύθυνοι του εργοστασίου του είχαν δηλώσει τις συγκεκριμένες δεξαμενές ως ανενεργές, με αποτέλεσμα να μην ληφθούν υπόψη στους υπολογισμούς ασφαλείας. Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο φαίνεται πως ήταν διαφορετική, καθώς οι υπόγειες σωληνώσεις τροφοδοτούσαν κανονικά τους φούρνους παραγωγής, δημιουργώντας ένα δίκτυο υψηλού κινδύνου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η αναφορά του στην απουσία μελέτης ATEX — ένα εξειδικευμένο πλαίσιο αξιολόγησης κινδύνων έκρηξης από εύφλεκτα αέρια — την οποία ο μηχανικός θεώρησε απαραίτητη μόνο για πρατήρια καυσίμων. Αυτή η εσφαλμένη ερμηνεία του κανονισμού άφησε το εργοστάσιο χωρίς την απαιτούμενη θωράκιση απέναντι σε ενδεχόμενη διαρροή.

Το μυστήριο του «αμπάζωτου» υπογείου

Στον δικαστικό φάκελο προστίθεται και η μαρτυρία του πολιτικού μηχανικού, ο οποίος είχε εκδώσει την άδεια επέκτασης το 2018. Ο μάρτυρας αποκάλυψε την ύπαρξη ενός υπόγειου χώρου, στον οποίο όμως δεν είχε ποτέ πρόσβαση. Όπως ανέφερε, η ενημέρωση που είχε από την ιδιοκτησία ήταν πως επρόκειτο για έναν χώρο που έμεινε αμπάζωτος και δεν είχε καμία λειτουργική αξία.

Η ύπαρξη αυτού του χώρου συνδέεται άμεσα με το μυστήριο της υπόγειας αποθήκης που ερευνά η Εισαγγελία, καθώς κατά τη στιγμή της έκρηξης σημειώθηκε κατακρήμνιση της πλάκας προς το σημείο αυτό. Ο πολιτικός μηχανικός τόνισε ότι από την πρώτη στιγμή που έφτασε στο εργοστάσιο, αντιλήφθηκε πως δεν επρόκειτο για απλή πυρκαγιά αλλά για ισχυρή έκρηξη που τίναξε την οροφή.

Οι αναφορές του για τις δεξαμενές έρχονται σε αντίθεση με τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς υποστήριξε ότι οι δύο υπέργειες δεξαμενές ήταν αυτές που τροφοδοτούσαν το κτίριο όπου σημειώθηκε το δυστύχημα. Η ασάφεια γύρω από το ποια δεξαμενή τροφοδοτούσε ποιο τμήμα ενισχύει τις υποψίες για απουσία αισθητήρων και ελλιπή συντήρηση των δικτύων.

Νομικές εκτιμήσεις και επόμενα βήματα

Νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν στενά τη δικογραφία επισημαίνουν ότι οι καταθέσεις αυτές «καίνε» το αφήγημα περί πλήρους συμμόρφωσης με τους κανόνες ασφαλείας. Η παραδοχή παραλείψεων στην αποτύπωση των ανιχνευτών και η μη σύνταξη μελέτης ATEX αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της κατηγορηματικής έκθεσης των πραγματογνωμόνων.

Εν αναμονή των τελικών πορισμάτων, οι αρχές εξετάζουν αν η διάτρηση στις σωληνώσεις ήταν αποτέλεσμα παλαιότητας ή κακοτεχνίας σε συνδυασμό με την πίεση του υγραερίου. Η στατική επάρκεια του κτιρίου μετά την κατακρήμνιση στον υπόγειο χώρο αποτελεί επίσης αντικείμενο έρευνας, καθώς ενδέχεται να αποκαλυφθούν περαιτέρω πολεοδομικές αυθαιρεσίες που επηρέασαν την έκταση της καταστροφής.