Θεσσαλονίκη: Στο δημοτικό συμβούλιο οι 23.000 υπογραφές για το δημοψήφισμα της ΔΕΘ

Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική στιγμή, καθώς τη Δευτέρα 2 Μαρτίου κατατίθενται 23.000 υπογραφές για τη διενέργεια του πρώτου δημοτικού δημοψηφίσματος στην Ελλάδα. Το αίτημα αφορά τη μετατροπή των 180 στρεμμάτων της ΔΕΘ σε μητροπολιτικό πάρκο υψηλού πρασίνου, αμφισβητώντας τον τρέχοντα σχεδιασμό για νέα εκθεσιακά κτίρια στο κέντρο της πόλης.

Η συζήτηση για την τύχη των 180 στρεμμάτων της ΔΕΘ δεν είναι νέα, καθώς αποτελεί το τελευταίο μεγάλο «ανοιχτό» μέτωπο στον πολεοδομικό ιστό της Θεσσαλονίκης. Από το σχέδιο Εμπράρ μέχρι σήμερα, η ανάγκη για έναν πνεύμονα πρασίνου στο κέντρο συγκρούεται με την οικονομική και συμβολική σημασία της εκθεσιακής δραστηριότητας.

Το νομικό πλαίσιο και η διαδικασία των υπογραφών

Η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος ανακοίνωσε ότι συγκεντρώθηκαν οι απαραίτητες υπογραφές, οι οποίες αντιστοιχούν στο 10% των εκλογέων του δήμου. Η διαδικασία αυτή, που προβλέπεται από τη νομοθεσία, ενεργοποιεί τον έλεγχο εγκυρότητας από τη δημοτική αρχή, όπως είχε ήδη διαφανεί από το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων.

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, δήλωσε εγγυητής της δημοκρατικής διαδικασίας, τονίζοντας ότι το ερώτημα θα εισαχθεί στο δημοτικό συμβούλιο προς έγκριση. Η μαζικότητα της συμμετοχής, με 23.000 πολίτες να υπογράφουν, προσδίδει ισχυρή πολιτική πίεση για την αναθεώρηση των σχεδίων ανάπλασης.

Το ερώτημα του δημοψηφίσματος και η πρόταση για τη Σίνδο

Το ερώτημα που τίθεται προς τους πολίτες είναι σαφές: ζητείται η μετατροπή της έκτασης σε μητροπολιτικό πάρκο με αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση. Η πρόταση περιλαμβάνει την κατάργηση των νέων κατασκευών και τη διατήρηση μόνο των ιστορικών περιπτέρων για ήπιες πολιτιστικές χρήσεις.

Κεντρικό σημείο της πρότασης είναι η μεταφορά των μεγάλων εκθέσεων σε νέες εγκαταστάσεις στη Σίνδο. Αυτή η προοπτική, που συζητείται εδώ και δεκαετίες, στοχεύει στην αποσυμφόρηση του κέντρου και την απόδοση του χώρου ως κοινόχρηστου πρασίνου στους κατοίκους.

Η θέση της δημοτικής αρχής και το σχέδιο του Υπερταμείου

Από την πλευρά του, το Υπερταμείο και η διοίκηση της ΔΕΘ-Hellexpo προωθούν έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει 120 στρέμματα ελεύθερων χώρων. Το νέο «ήπιο» σχέδιο, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, καταργεί το ξενοδοχείο και τα γραφεία, εστιάζοντας σε υπόγειο πάρκινγκ και ανακαίνιση του Βελλιδείου.

Ο δήμαρχος θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις αυτές ικανοποιούν τις απαιτήσεις για περισσότερο πράσινο. Ωστόσο, η κριτική παραμένει έντονη, καθώς πολλοί θεωρούν ότι οι νέοι κανόνες πολεοδομικής τεκμηρίωσης επιβάλλουν ακόμη αυστηρότερη προστασία του δημόσιου χώρου.

Η επιστημονική αντιπαράθεση για το πράσινο

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ακαδημαϊκής κοινότητας, υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ του «ελεύθερου χώρου» και του «κοινόχρηστου πρασίνου». Η Ιφιγένεια Καμτσίδου, ομότιμη καθηγήτρια του ΑΠΘ, επισημαίνει ότι η πόλη έχει ανάγκη από ένα πραγματικό πάρκο και όχι απλώς από ακάλυπτες επιφάνειες.

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Σχολής Αρχιτεκτόνων, Τάσος Τέλλιος, υπογραμμίζει το έλλειμμα ενημέρωσης των πολιτών για τις εναλλακτικές εκδοχές. Η πολιτικοποίηση της συζήτησης, σύμφωνα με τον ίδιο, εμποδίζει την εξεύρεση μιας βιώσιμης αρχιτεκτονικής λύσης που θα ισορροπεί ανάμεσα στην ιστορικότητα και τις σύγχρονες ανάγκες.

Η επόμενη μέρα για την ανάπλαση

Το Υπερταμείο προγραμματίζει την προκήρυξη του διαγωνισμού για το καλοκαίρι του 2026, εν αναμονή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η προσφυγή 50 καθηγητών κατά του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου παραμένει σε εκκρεμότητα, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας στο έργο.

Η έκβαση του δημοψηφίσματος, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα αποτελέσει ισχυρό δημοκρατικό προηγούμενο. Η Θεσσαλονίκη καλείται να αποφασίσει αν θα διατηρήσει τον εκθεσιακό χαρακτήρα της καρδιάς της ή αν θα επενδύσει σε μια ριζική περιβαλλοντική αναβάθμιση που θα αλλάξει το πρόσωπο της πόλης για τις επόμενες γενιές.