- Ανησυχητική αύξηση των επιθέσεων κατά υγειονομικών στη Θεσσαλονίκη.
- Αίτημα για αυστηροποίηση του νόμου με αυτόφωρη διαδικασία και ποινές χωρίς αναστολή.
- Ένας υγειονομικός χάνει τη ζωή του καθημερινά παγκοσμίως λόγω βίας.
- Ανάγκη για ίδρυση Παρατηρητηρίου Βίας για την καταγραφή των περιστατικών.
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται ο ιατρικός κόσμος στη Θεσσαλονίκη λόγω της ραγδαίας κλιμάκωσης των επιθέσεων κατά γιατρών και νοσηλευτών στις δημόσιες δομές υγείας. Παρά τη νομοθετική ρύθμιση του 2024 για αυτεπάγγελτη δίωξη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το φαινόμενο λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, απαιτώντας άμεση εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας και ποινές χωρίς αναστολή.
| Θεσμικό Πλαίσιο / Στοιχείο | Περιγραφή / Κατάσταση |
|---|---|
| Νομοθετική Ρύθμιση | Αυτεπάγγελτη δίωξη (σε ισχύ από 01/05/2024) |
| Πανευρωπαϊκή Ημέρα | 12 Μαρτίου (Κατά της βίας στους υγειονομικούς) |
| Παγκόσμιο Στατιστικό | 1 θάνατος υγειονομικού ανά ημέρα |
| Προτεινόμενο Μέτρο | Αυτόφωρη διαδικασία & ποινές χωρίς αναστολή |
| Απαιτούμενη Δράση | Ίδρυση Παρατηρητηρίου Βίας |
Η τρέχουσα έξαρση της βίας στους υγειονομικούς χώρους δεν αποτελεί μεμονωμένο ελληνικό φαινόμενο, αλλά μια πανευρωπαϊκή κρίση που οδήγησε στη θεσμοθέτηση της 12ης Μαρτίου ως Πανευρωπαϊκής Ημέρας κατά της Βίας γιατρών και νοσηλευτών. Η ανάγκη για μηδενική ανοχή καθίσταται επιτακτική, καθώς το αίσθημα ανασφάλειας υπονομεύει τη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Δεν μπορείς να καταγράψεις και να αντιμετωπίσεις ένα περιστατικό αν δεν το γνωρίζεις.
Βαγγέλης Κατσίκης, Νομικός Σύμβουλος ΠΙΣ
Το νομικό πλαίσιο και οι προκλήσεις εφαρμογής
Από την 1η Μαΐου 2024, τέθηκε σε εφαρμογή η νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει την αυτεπάγγελτη δίωξη για όσους επιτίθενται σε υγειονομικούς, μια εξέλιξη που ήρθε μετά από πιέσεις του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και άλλων φορέων. Ωστόσο, ο νομικός σύμβουλος του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, Βαγγέλης Κατσίκης, επισημαίνει ότι η εφαρμογή του νόμου παραμένει προβληματική στην πράξη.
Είναι κρίσιμο οι διοικήσεις των νοσοκομείων να αναλαμβάνουν την ευθύνη των καταγγελιών, αντί να επαφίεται η διαδικασία στον ίδιο τον παθόντα ιατρό. Η δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Βίας κρίνεται απαραίτητη για την επίσημη καταγραφή και την αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού που λαμβάνει χώρα στις δομές υγείας.
Σε μια περίοδο που η αμοιβή των γιατρών και οι συνθήκες εργασίας βρίσκονται στο επίκεντρο του διαλόγου, η ασφάλεια του προσωπικού αναδεικνύεται σε κυρίαρχο ζήτημα. Οι ελλείψεις προσωπικού και οι εξαντλητικές εφημερίες δημιουργούν ένα εκρηκτικό υπόβαθρο που συχνά πυροδοτεί εντάσεις.
Προτάσεις για αυτόφωρη διαδικασία και άμεση έκτιση ποινών
Σκληρή κριτική στο υφιστάμενο πλαίσιο άσκησε ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Βασίλης Φλωρίδης, χαρακτηρίζοντας τη ρύθμιση του 2024 ως «κολοβή». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πράξεις βίας στα νοσοκομεία πρέπει να θεωρούνται πάντα αυτόφωρες, αφαιρώντας από τον εισαγγελέα τη δυνατότητα να αφήνει ελεύθερους τους δράστες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η άμεση έκτιση των ποινών χωρίς το δικαίωμα αναστολής είναι ο μόνος τρόπος για να εμπεδωθεί το αίσθημα δικαίου. Η αυστηροποίηση της διαδικασίας λειτουργεί προληπτικά, αποτρέποντας μελλοντικές επιθέσεις που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
Διεθνείς διαστάσεις και η ανάγκη για μέτρα προστασίας
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης είναι σοκαριστικά, με τον Αθανάσιο Εξαδάκτυλο να αναφέρει ότι ένας υγειονομικός χάνει τη ζωή του κάθε μέρα παγκοσμίως. Σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, η ένοπλη φρούρηση των νοσοκομείων αποτελεί πλέον τη μοναδική λύση για την προστασία του προσωπικού.
Η μηδενική ανοχή στη βία πρέπει να συνοδεύεται από φυσικά μέτρα ασφαλείας στις εισόδους και τα τμήματα επειγόντων περιστατικών. Η νομική προστασία των εργαζομένων, παρόμοια με αυτή που συζητείται για τη βία ανηλίκων και τους εκπαιδευτικούς, αποτελεί το επόμενο αναγκαίο βήμα για τη θωράκιση του συστήματος.
Η επόμενη μέρα για την ασφάλεια των υγειονομικών δομών
Η πολιτεία οφείλει να αντιληφθεί ότι η ανομία στους χώρους υγείας είναι αποτέλεσμα διαχρονικών παθογενειών που απαιτούν ριζικές παρεμβάσεις. Η σωστή ρύθμιση της αυτόφωρης διαδικασίας και η απευθείας παραπομπή στο δικαστήριο αποτελούν τη βάση για την αποκατάσταση της τάξης.
Εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, οι υγειονομικοί φορείς συνεχίζουν τις πιέσεις για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος. Η προστασία εκείνων που προστατεύουν την υγεία μας παραμένει μια αδιαπραγμάτευτη κοινωνική υποχρέωση.
Τι να κάνετε σε περίπτωση περιστατικού βίας
- Ενημερώστε αμέσως την ασφάλεια του νοσοκομείου και τη διοίκηση της δομής.
- Ζητήστε την καταγραφή του συμβάντος στο επίσημο βιβλίο περιστατικών.
- Απευθυνθείτε στον τοπικό Ιατρικό Σύλλογο για νομική καθοδήγηση και στήριξη.
- Μην προχωράτε σε προσωπική αντιπαράθεση· η αυτεπάγγελτη δίωξη καλύπτει το περιστατικό νομικά.