- Ο Συνήγορος του Πολίτη ζητά αμερόληπτη και διεξοδική έρευνα για τους 15 νεκρούς στη Χίο.
- Απαιτείται η ανεξαρτησία της ΕΔΕ από τα εμπλεκόμενα στελέχη και τις τοπικές αρχές.
- Κρίσιμη θεωρείται η συλλογή υλικού από κάμερες, κινητά και καταγεγραμμένες συνομιλίες.
- Η έρευνα πρέπει να ακολουθήσει τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
- Ο Συνήγορος θα εκδώσει δικό του πόρισμα μετά τον έλεγχο της πληρότητας της διαδικασίας.
Ο Συνήγορος του Πολίτη παρεμβαίνει επίσημα στην υπόθεση της πολύνεκρης σύγκρουσης στη Χίο, ζητώντας από το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος τη διεξαγωγή μιας πλήρους και αμερόληπτης έρευνας για τον θάνατο των 15 ανθρώπων. Η Ανεξάρτητη Αρχή, λειτουργώντας ως Εθνικός Μηχανισμός Διερεύνησης, προειδοποιεί ότι θα ελέγξει την πληρότητα του πορίσματος, θέτοντας στο μικροσκόπιο τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
| Πεδίο Έρευνας | Απαιτούμενη Ενέργεια |
|---|---|
| Ανεξαρτησία ΕΔΕ | Διαχωρισμός από εμπλεκόμενα στελέχη και τοπικές αρχές |
| Αποδεικτικά Μέσα | Κάμερες σκαφών, κινητά τηλέφωνα, καταγραφές συνομιλιών |
| Πραγματογνωμοσύνη | Έλεγχος σκαφών και ανέλκυση του βυθισμένου σκάφους |
| Μάρτυρες | Καταθέσεις από στελέχη Λ.Σ., επιβαίνοντες και διασώστες |
| Νομικό Πλαίσιο | Εφαρμογή νομολογίας ΕΔΔΑ για το δικαίωμα στη ζωή |
Αυτή η παρέμβαση έρχεται ως συνέχεια της πάγιας θέσης της Ανεξάρτητης Αρχής για τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στη θάλασσα, ανακαλώντας στη μνήμη το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου. Το παρασκήνιο της υπόθεσης στη Χίο, όπου 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, απαιτεί μια προσέγγιση που να υπερβαίνει τις τυπικές διοικητικές διαδικασίες, εστιάζοντας στην ουσιαστική απόδοση ευθυνών.
Η επίδικη επιχείρηση πρέπει να κριθεί με βάση το κατά πόσον ήταν επικεντρωμένη στην προστασία της ζωής των επιβατών.
Συνήγορος του Πολίτη, Ανακοίνωση Παρέμβασης
Η ανάγκη για ανεξαρτησία της διοικητικής εξέτασης
Στην ανακοίνωσή του, ο Συνήγορος υπογραμμίζει ότι η διενέργεια της ΕΔΕ πρέπει να χαρακτηρίζεται από απόλυτη ανεξαρτησία. Αυτό σημαίνει ότι η έρευνα δεν πρέπει να διεξάγεται μόνο από στελέχη που δεν εμπλέκονται στο περιστατικό, αλλά και να είναι διαχωρισμένη από την προανακριτική έρευνα που διενεργούν συνάδελφοι των εμπλεκομένων στην οικεία Λιμενική Αρχή.
Η Ανεξάρτητη Αρχή επισημαίνει ότι η εμπέδωση του σεβασμού στο δικαίωμα στη ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το κύρος του Λιμενικού Σώματος. Για τον λόγο αυτό, θα παρακολουθεί στενά τη διαδικασία, συμβάλλοντας με παρατηρήσεις όπου κρίνεται αναγκαίο, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια.
Τα κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία και η τεχνολογία
Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία της παρέμβασης αφορά τη διασφάλιση αντικειμενικών αποδεικτικών μέσων. Ο Συνήγορος ζητά τη λήψη υλικού από κάμερες του σκάφους, κινητά τηλέφωνα επιβαινόντων ή στελεχών, καθώς και τις καταγεγραμμένες συνομιλίες με το Κέντρο Επιχειρήσεων και το ΕΚΣΕΔ.
Προτεινόμενο Υπόθεση Παναγόπουλου: Οι 6 εταιρείες-οχήματα και οι αναλήψεις 1,5 εκατ. ευρώ σε μετρητά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη για πλήρεις ιατροδικαστικές εκθέσεις και πραγματογνωμοσύνες επί των σκαφών, συμπεριλαμβανομένης της ανέλκυσης του βυθισμένου σκάφους. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το ζήτημα με την απενεργοποιημένη κάμερα στο σκάφος του Λιμενικού αποτελεί κεντρικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί με πειστικό τρόπο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η συλλογή αποδείξεων από το μέγιστο δυνατό αριθμό μαρτύρων, συμπεριλαμβανομένων των διασωθέντων, είναι καθοριστική. Η έρευνα πρέπει να εξετάσει αν η επιχείρηση ήταν επικεντρωμένη στην προστασία της ζωής ή αν υπήρξαν επικίνδυνοι ελιγμοί που οδήγησαν στην φονική σύγκρουση.
Η ευρωπαϊκή νομολογία ως οδηγός
Ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθυμίζει τις κατευθύνσεις που προκύπτουν από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Σε προηγούμενες καταδικαστικές αποφάσεις για την Ελλάδα, το ΕΔΔΑ έχει τονίσει την ανάγκη για διεξοδική διερεύνηση περιστατικών που αφορούν ναυάγια και επικίνδυνους ελιγμούς.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει η Ανεξάρτητη Αρχή είναι κατά πόσον εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις αντί της καταδίωξης, με γνώμονα την ελαχιστοποίηση του κινδύνου για την ανθρώπινη ζωή. Η εφαρμογή αυτών των προτύπων στην παρούσα ΕΔΕ θεωρείται επιβεβλημένη για την αποφυγή νέων διεθνών εκθέσεων της χώρας.
Η επόμενη μέρα της έρευνας
Η ολοκλήρωση της έρευνας θα συνοδευτεί από πόρισμα του Συνηγόρου, ο οποίος επιφυλάσσεται για τυχόν δικές του περαιτέρω ενέργειες. Η ενεργοποίηση του ειδικού πρωτοκόλλου διαχείρισης κρίσεων από το Υπουργείο Δικαιοσύνης δείχνει τη σοβαρότητα της κατάστασης, ωστόσο η ουσιαστική δικαίωση των θυμάτων εξαρτάται από την πληρότητα της διοικητικής εξέτασης.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η υπόθεση αυτή θα αποτελέσει πιλότο για τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές αρχές διαχειρίζονται περιστατικά υψηλού κινδύνου στη θάλασσα. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά, αναμένοντας απαντήσεις που θα διασφαλίζουν ότι η ανθρώπινη ζωή παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα.
Διαδικασίες Διαφάνειας σε Διοικητικές Έρευνες
- Η ανεξαρτησία του ερευνητή από τους εμπλεκόμενους είναι θεμελιώδης για την εγκυρότητα της ΕΔΕ.
- Η διασφάλιση ψηφιακών πειστηρίων (κάμερες, GPS) πρέπει να γίνεται άμεσα μετά το περιστατικό.
- Οι καταθέσεις μαρτύρων πρέπει να περιλαμβάνουν το σύνολο των παρευρισκόμενων, όχι μόνο των ενστόλων.
- Η πρόσβαση σε ιατροδικαστικά πορίσματα είναι δικαίωμα των οικογενειών των θυμάτων.
- Η παρακολούθηση από Ανεξάρτητες Αρχές ενισχύει την αξιοπιστία των κρατικών θεσμών.
