- Τα συμπληρώματα δεν εγκρίνονται από τον ΕΟΦ αλλά απλώς γνωστοποιούνται.
- Η υπερβολική βιταμίνη D προκαλεί υπερασβεστιαιμία και νεφρικές βλάβες.
- Η βιταμίνη C σε μεγάλες δόσεις δεν προλαμβάνει αλλά μειώνει τα συμπτώματα ιώσεων.
- Τα ωμέγα-3 άνω των 5g αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας και κολπικής μαρμαρυγής.
- Η μελατονίνη άνω των 3mg προκαλεί ζάλη και υπνηλία την επόμενη μέρα.
Τα συμπληρώματα διατροφής έχουν κατακλύσει την αγορά υποσχόμενα άμεση ενίσχυση του ανοσοποιητικού, όμως πρόσφατη μελέτη στο JAMA Network Open αποκαλύπτει ότι το 50% των προϊόντων φέρει ανακριβείς ετικέτες. Η απουσία έγκρισης από τον ΕΟΦ καθιστά την ευθύνη της ασφάλειας αποκλειστικά στον παρασκευαστή, γεγονός που εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία των νεφρών και της καρδιάς.
| Συστατικό | Συνιστώμενη Δόση | Κίνδυνοι Υπερβολής |
|---|---|---|
Συστατικό Βιταμίνη C | Συνιστώμενη Δόση 75-120 mg | Κίνδυνοι Υπερβολής Πέτρες στα νεφρά, Διάρροια |
Συστατικό Βιταμίνη D | Συνιστώμενη Δόση 600 IU | Κίνδυνοι Υπερβολής Υπερασβεστιαιμία, Ναυτία |
Συστατικό Μελατονίνη | Συνιστώμενη Δόση 2-3 mg | Κίνδυνοι Υπερβολής Ζάλη, Πρωινή υπνηλία |
Συστατικό Ωμέγα-3 | Συνιστώμενη Δόση Έως 5 g | Κίνδυνοι Υπερβολής Αιμορραγία, Κολπική μαρμαρυγή |
Συστατικό Ασβέστιο | Συνιστώμενη Δόση Μέσω διατροφής | Κίνδυνοι Υπερβολής Σκλήρυνση αρτηριών, Πέτρες στα νεφρά |
Η εκρηκτική άνοδος της βιομηχανίας των συμπληρωμάτων διατροφής, με περισσότερα από 100.000 σκευάσματα να κυκλοφορούν παγκοσμίως, αντικατοπτρίζει μια σύγχρονη τάση αναζήτησης «γρήγορων λύσεων» για την ευεξία. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της απομάκρυνσης από τα πρότυπα της μεσογειακής διατροφής, δημιουργώντας ένα κενό που οι καταναλωτές προσπαθούν να καλύψουν με κάψουλες και ζελεδάκια, συχνά αγνοώντας το θεσμικό πλαίσιο κυκλοφορίας τους.
Η καταγραφή ενός συμπληρώματος στον ΕΟΦ δεν σημαίνει έγκριση ασφάλειας ή αποτελεσματικότητας, η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στον παρασκευαστή.
Εθνικό Πλαίσιο Γνωστοποίησης Σκευασμάτων
Η παγίδα της γνωστοποίησης και ο ρόλος του ΕΟΦ
Είναι κρίσιμο να κατανοήσουν οι καταναλωτές ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν εγκρίνονται από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων με την αυστηρή έννοια της άδειας κυκλοφορίας που ισχύει για τα φάρμακα. Η διαδικασία περιορίζεται σε μια απλή γνωστοποίηση, η οποία δεν εγγυάται ούτε την ασφάλεια ούτε την αποτελεσματικότητα του προϊόντος.
Η ευθύνη για την ποιότητα ανήκει αποκλειστικά στον παρασκευαστή ή τον εισαγωγέα, γεγονός που εξηγεί γιατί σε πρόσφατες αναλύσεις βρέθηκαν συστατικά που δεν αναγράφονταν στη συσκευασία. Η έλλειψη ελέγχου μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη σήμανση, θέτοντας σε κίνδυνο όσους έχουν αλλεργίες ή υποκείμενα νοσήματα.
Βιταμίνη C και D: Όταν το «περισσότερο» γίνεται επικίνδυνο
Ο μύθος ότι η βιταμίνη C προλαμβάνει το κρυολόγημα παραμένει ισχυρός, παρά το γεγονός ότι η επιστήμη δείχνει πως απλώς μειώνει τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Η παρατεταμένη κατανάλωση συμπληρωμάτων υψηλής δόσης μπορεί να προκαλέσει από διάρροια και καούρα μέχρι και τη δημιουργία πέτρας στα νεφρά.
Προτεινόμενο Ζω καλά: Η Κατερίνα Γιατζόγλου και η Μάρτζυ Λαζάρου στον Μιχάλη Κεφαλογιάννη για τις υποσχέσεις και τα κιλά της νέας χρονιάς
Αντίστοιχα, η βιταμίνη D, αν και απαραίτητη, απαιτεί προσοχή καθώς η υπερβολική πρόσληψη οδηγεί σε υπερασβεστιαιμία. Αυτή η κατάσταση προκαλεί συσσώρευση ασβεστίου στο αίμα, οδηγώντας σε πόνους στα οστά και σοβαρά νεφρικά προβλήματα, συμπτώματα που δεν εμφανίζονται ποτέ μέσω της φυσικής διατροφής ή της έκθεσης στον ήλιο.
Μελατονίνη και Κολλαγόνο: Η σημασία της σωστής δοσολογίας
Η μελατονίνη αποτελεί μια ορμόνη-κλειδί για τη ρύθμιση του ύπνου, όμως η χρήση της πάνω από τα 3 mg ημερησίως μπορεί να αποβεί αντιπαραγωγική. Σύμφωνα με τον καθηγητή Λεωνίδα Ντούντα, ο οποίος έχει αναλύσει εκτενώς τους βιολογικούς μηχανισμούς σε θέματα όπως η διαλειμματική νηστεία, η υπερβολική δόση προκαλεί ζάλη και πρωινή υπνηλία.
Όσον αφορά το κολλαγόνο, αν και δημοφιλές για την ελαστικότητα του δέρματος, ο διατροφολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέας τονίζει ότι οι επιδράσεις του είναι ήπιες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από άτομα με νεφρική ανεπάρκεια λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, καθώς και από όσους έχουν αλλεργίες σε οστρακοειδή.
Ωμέγα-3 και Ασβέστιο: Επιπτώσεις στην καρδιά
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι ζωτικής σημασίας, όμως η πρόσληψη άνω των 5 g ημερησίως από συμπληρώματα συνδέεται με κίνδυνο αιμορραγιών και εγκεφαλικών. Επιπλέον, σκευάσματα χαμηλής ποιότητας ενδέχεται να είναι μολυσμένα με βαρέα μέταλλα, όπως ο υδράργυρος, αυξάνοντας τον κίνδυνο για κολπική μαρμαρυγή.
Παρομοίως, τα συμπληρώματα ασβεστίου μπορεί να οδηγήσουν σε σκλήρυνση των αρτηριών μέσω του σχηματισμού αθηρωματικών πλακών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κλινικών διαιτολόγων, η φυσική πρόσληψη μέσω των τροφών παραμένει η μόνη ασφαλής οδός, καθώς ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς ελέγχου που δεν υπάρχουν στα συνθετικά σκευάσματα.
Προβιοτικά και ανοσοποιητικό σύστημα
Τα προβιοτικά συχνά διαφημίζονται ως πανάκεια για την υγεία του εντέρου, όμως η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το αν τα βακτήρια επιβιώνουν της φυσικής χλωρίδας. Η κατανόηση του μικροβιώματος είναι απαραίτητη, καθώς σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, η αλόγιστη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει ακόμη και σοβαρές λοιμώξεις.
Εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων από τις ρυθμιστικές αρχές, οι ειδικοί ψυχικής υγείας και παθολόγοι τονίζουν ότι η καλύτερη «μελατονίνη» παραμένει η αποχή από τις μπλε οθόνες πριν τον ύπνο. Η επιλογή οποιουδήποτε συμπληρώματος πρέπει να γίνεται πάντα με γνώμονα την ποιότητα και, κυρίως, υπό την καθοδήγηση ενός ειδικού που γνωρίζει το ιατρικό ιστορικό του χρήστη.
Πώς να επιλέξετε με ασφάλεια
- Συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε σκεύασμα.
- Ελέγχετε προσεκτικά τις ετικέτες για συστατικά που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες.
- Προτιμάτε επώνυμα προϊόντα από αξιόπιστους παρασκευαστές.
- Μην υπερβαίνετε ποτέ τη συνιστώμενη ημερήσια δόση που αναγράφεται.
- Δώστε προτεραιότητα στη λήψη θρεπτικών συστατικών μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής.
