- Το 80% των Ελλήνων θεωρεί τη στέγαση ως το κορυφαίο πρόβλημα για το 2026.
- Οι Έλληνες δαπανούν το 36% του εισοδήματός τους για στέγη, έναντι 19% στην Ε.Ε.
- Η έλλειψη νέων κατασκευών και το Airbnb αποτελούν τις κύριες αιτίες της κρίσης.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί χρηματοδοτικά εργαλεία για προσιτή κατοικία.
- Το 30% των πολιτών ζητά την άμεση επιβολή πλαφόν στα ενοίκια.
Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή μέτρηση της Polling Europe που δημοσιεύει η «Κ», το 80% των Ελλήνων χαρακτηρίζει το πρόβλημα στέγασης ως το σοβαρότερο ζήτημα που θα κληθεί να διαχειριστεί η κυβέρνηση το 2026. Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση σε κόστος στέγασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το μέσο νοικοκυριό να δαπανά το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός του για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών.
| Δείκτης Στέγασης | Ελλάδα | Μέσος Όρος Ε.Ε. |
|---|---|---|
Δείκτης Στέγασης Ποσοστό εισοδήματος για στέγη | Ελλάδα 36% | Μέσος Όρος Ε.Ε. 19% |
Δείκτης Στέγασης Πολίτες που ανησυχούν για τη στέγαση | Ελλάδα 80% | Μέσος Όρος Ε.Ε. 66% |
Δείκτης Στέγασης Δαπάνη άνω του 40% του εισοδήματος (αστικά κέντρα) | Ελλάδα 33,3% | Μέσος Όρος Ε.Ε. 10,5% |
Δείκτης Στέγασης Μεταβολή διαθέσιμου εισοδήματος (τελευταία 20 έτη) | Ελλάδα -5% | Μέσος Όρος Ε.Ε. +22% |
Η τρέχουσα στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά το αποτέλεσμα μιας «τέλειας καταιγίδας» που συνθέτουν η μακροχρόνια οικονομική κρίση, η ραγδαία τουριστική ανάπτυξη και η έλλειψη διαθέσιμου αποθέματος. Η διαβίωση καθίσταται πλέον ασφυκτική για τους ενοικιαστές, καθώς η μείωση των εισοδημάτων κατά 40% την περίοδο 2009-2014, σε συνδυασμό με την εκρηκτική αύξηση των ενοικίων, έχει δημιουργήσει ένα βαθύ κοινωνικό χάσμα.
Χωρίς ισχυρή δημόσια πολιτική, χωρίς επένδυση σε κοινωνική κατοικία και χωρίς αυστηρούς κανόνες για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, η κρίση θα ενταθεί.
Άγγελος Σεριάτος, Επιστημονικός διευθυντής Prorata
Η «τέλεια καταιγίδα» στην ελληνική κτηματαγορά
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας δομικής ανισορροπίας, όπου η κατασκευή νέων κατοικιών ουσιαστικά σταμάτησε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους. Παρά την πρόσφατη ανάκαμψη, το κενό παραμένει τεράστιο, ενώ το υψηλό κόστος κατασκευής και η έλλειψη εργατικού δυναμικού δυσχεραίνουν την προσφορά νέων ακινήτων στην αγορά.
Παράλληλα, η αλλαγή του κοινωνικού μοντέλου με την αύξηση των ανεξάρτητων νοικοκυριών στα αστικά κέντρα εντείνει την πίεση για μικρότερα διαμερίσματα. Αυτή η ζήτηση συγκρούεται με τη στροφή των ιδιοκτητών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι οποίες προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις αλλά μειώνουν δραματικά το απόθεμα για μόνιμη κατοικία, οδηγώντας σε στα ύψη τα ενοίκια στην Αθήνα και σε άλλες μεγάλες πόλεις.
Τα στοιχεία της Eurostat και η κοινωνική ανισότητα
Τα δεδομένα της Eurostat είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος της επιβάρυνσης: το μέσο ελληνικό νοικοκυριό ξοδεύει το 36% του εισοδήματός του για στέγαση, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. περιορίζεται στο 19%. Στα αστικά κέντρα, η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική, καθώς ένας στους τρεις Έλληνες δαπανά περισσότερο από το 40% του εισοδήματός του για ενοίκιο και πάγιους λογαριασμούς.
Προτεινόμενο Θεσσαλονίκη: Απάτη μαμούθ με λεία 330.000 ευρώ – Άρπαξαν 370 χρυσές λίρες από 98χρονο
Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από την κακή ποιότητα του οικιστικού αποθέματος, το οποίο είναι παλαιό και ενεργοβόρο. Η έλλειψη ισχυρής δημόσιας πολιτικής τις προηγούμενες δεκαετίες άφησε την αγορά να αυτορρυθμιστεί, με αποτέλεσμα σήμερα η κοινωνική κατοικία να αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την προστασία των ευάλωτων ομάδων, όπως προβλέπεται και στο νέο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας που αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα.
Προτεινόμενες λύσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις
Η έρευνα της Polling Europe καταγράφει μια σαφή προτίμηση των πολιτών προς δραστικά μέτρα, με το 30% των Ελλήνων να προκρίνει την επιβολή πλαφόν στα ενοίκια. Άλλες προτάσεις περιλαμβάνουν τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων και την παροχή κινήτρων για την ανέγερση νέων κατοικιών, μέτρα που ήδη εξετάζονται στο πλαίσιο της κυβερνητικής στρατηγικής για μπλόκο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Αναλυτές στρατηγικής και οικονομικοί ερευνητές επισημαίνουν ότι οι βραχυχρόνιες παρεμβάσεις, όπως η επιδότηση ανακαίνισης κλειστών σπιτιών, πρέπει να συνδυαστούν με μακροχρόνιο σχεδιασμό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η νέα φορολογική κλίμακα του 2026, όπως αναλύεται στο σχετικό ρεπορτάζ για τα ενοίκια, ίσως προσφέρει μια μικρή ανακούφιση, αλλά δεν αρκεί για να ανατρέψει τη δομική κρίση.
Η επόμενη μέρα και η ευρωπαϊκή στρατηγική
Το στεγαστικό ζήτημα έχει πλέον πανευρωπαϊκές διαστάσεις, ωθώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην παρουσίαση του European Affordable Housing Plan. Το σχέδιο αυτό προβλέπει αυξημένη χρηματοδότηση για προσιτή στέγη, αναγνωρίζοντας ότι η έλλειψη κατοικίας τροφοδοτεί την κοινωνική δυσαρέσκεια και την άνοδο των ακραίων πολιτικών φωνών σε ολόκληρη την ήπειρο.
Για την Ελλάδα, η πρόκληση του 2026 έγκειται στην εξισορρόπηση της τουριστικής ανάπτυξης με την ανάγκη για στέγαση των πολιτών. Η επιτυχία των νέων μέτρων θα κριθεί από την ικανότητά τους να αυξήσουν το διαθέσιμο απόθεμα και να μειώσουν το κόστος διαβίωσης, το οποίο σήμερα αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη δημιουργία οικογένειας και την κοινωνική ανέλιξη των νέων γενιών.
Οδηγός επιβίωσης για ενοικιαστές
- Επιδιώξτε μισθωτήρια συμβόλαια διάρκειας τουλάχιστον 3 έως 6 ετών για μεγαλύτερη σταθερότητα.
- Ελέγξτε τη δυνατότητα ένταξης σε προγράμματα επιδότησης ενοικίου ή ανακαίνισης κλειστών κατοικιών.
- Πραγματοποιείτε όλες τις πληρωμές μέσω τραπέζης για διασφάλιση της διαφάνειας και των δικαιωμάτων σας.
- Αναζητήστε κατοικίες σε περιοχές με καλή πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς για μείωση του συνολικού κόστους διαβίωσης.
