ΣτΕ: Υποχρεωτική η έκδοση διαβατηρίου ακόμα και με παλαιού τύπου ταυτότητα

Το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέδωσε μια απόφαση-σταθμό, κρίνοντας ότι η ΕΛ.ΑΣ. δεν νομιμοποιείται να αρνείται την έκδοση ή ανανέωση διαβατηρίου σε πολίτες που κατέχουν αστυνομικές ταυτότητες παλαιού τύπου. Η δικαστική κρίση ξεκαθαρίζει ότι το δελτίο ταυτότητας παραμένει ισχυρό δικαιολογητικό ακόμα και αν έχει παρέλθει η 15ετία από την έκδοσή του, δικαιώνοντας πολίτη με έγγραφο του 1972.

Το χρονικό της δικαστικής διαμάχης και η άρνηση της ΕΛ.ΑΣ.

Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο μετά την προσφυγή πολίτη, ο οποίος το περασμένο έτος επιχείρησε να ανανεώσει το διαβατήριό του. Ο ενδιαφερόμενος προσκόμισε την αστυνομική του ταυτότητα, η οποία είχε εκδοθεί τον Μάιο του 1972, δηλαδή πριν από 54 ολόκληρα χρόνια.

Η Διεύθυνση Διαβατηρίων του Αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ. απέρριψε το αίτημα, υποστηρίζοντας ότι το δελτίο έπρεπε να είχε αντικατασταθεί λόγω της παρόδου της 15ετίας. Οι αρχές ισχυρίστηκαν ότι η παλαιότητα της φωτογραφίας καθιστούσε αδύνατη την ταυτοπροσωπία του αιτούντος με το πρόσωπο που απεικονιζόταν στο έγγραφο.

Ο πολίτης, αφού είδε την ένστασή του να απορρίπτεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Επικαλέστηκε πλημμελή αιτιολογία της απόφασης και δυσεπανόρθωτη βλάβη, καθώς έπρεπε να ταξιδέψει στο εξωτερικό για σοβαρούς λόγους υγείας της συζύγου του.

Η νομική ερμηνεία του ΣτΕ για την ισχύ των ταυτοτήτων

Η Επιτροπή Αναστολών του ΣτΕ, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Ηλία Μάζο, βασίστηκε σε πάγια νομολογία που ορίζει ότι ένα δελτίο ταυτότητας θεωρείται ισχυρό μέχρι να αντικατασταθεί. Η παρέλευση του χρόνου ισχύος των 15 ετών δεν αναιρεί την εγκυρότητά του ως δημόσιο έγγραφο.

Οι δικαστές υπογράμμισαν ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες υποχρεούνται να ελέγχουν μόνο τη γνησιότητα του εγγράφου και την υποβολή των νόμιμων δικαιολογητικών. Δεν έχουν τη δικαιοδοσία να διενεργούν έλεγχο ταυτοπροσωπίας βάσει της φωτογραφίας, εφόσον δεν υπάρχει βάσιμη αμφιβολία για τη γνησιότητα της ταυτότητας.

Αυτή η προσέγγιση διασφαλίζει τη χρηστή διοίκηση, ειδικά καθώς η μετάβαση στις νέες αστυνομικές ταυτότητες βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ΕΛ.ΑΣ. οφείλει να δέχεται τα προσκομισθέντα έγγραφα χωρίς να θέτει πρόσθετα εμπόδια που δεν προβλέπονται ρητά από τον νόμο.

Προστασία της οικογενειακής ζωής και δημόσιο συμφέρον

Το ΣτΕ έκανε δεκτή την αίτηση αναστολής, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΛ.ΑΣ. δεν επικαλέστηκε λόγους δημοσίου συμφέροντος για τη μη έκδοση. Αντίθετα, σημειώθηκε ότι στον ίδιο πολίτη είχε χορηγηθεί διαβατήριο το 2015 με την ίδια ακριβώς ταυτότητα.

Η άρνηση της διοίκησης κρίθηκε ότι προκαλεί δυσχερώς επανορθώσιμη βλάβη στην οικογενειακή ζωή του αιτούντος. Η ανάγκη για μετάβαση στο εξωτερικό για ιατρικούς λόγους υπερτερεί των τυπικών γραφειοκρατικών ενστάσεων της αστυνομίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η απόφαση αυτή αποτελεί ισχυρό προηγούμενο για χιλιάδες πολίτες. Παρά την πρόσφατη ψηφιακή διακίνηση εγγράφων για τα διαβατήρια, η φυσική ισχύς των παλαιών ταυτοτήτων παραμένει νομικά αδιαμφισβήτητη.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για τις αιτήσεις τους

Η Διεύθυνση Διαβατηρίων υποχρεούται πλέον να λάβει υπόψη το φωτοαντίγραφο της ταυτότητας που κατατέθηκε αρχικά. Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι η ταυτοπροσωπία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την απόρριψη αιτημάτων όταν το έγγραφο είναι γνήσιο.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αξιοποιούν και τις δυνατότητες του Gov.gr Wallet για την ταχύτερη εξυπηρέτησή τους, ωστόσο η φυσική ταυτότητα παραμένει το κυρίαρχο μέσο ταυτοποίησης. Η ΕΛ.ΑΣ. καλείται να εναρμονίσει τις εσωτερικές της οδηγίες με την κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η επόμενη μέρα βρίσκει τις υπηρεσίες έκδοσης διαβατηρίων σε φάση προσαρμογής. Οι πολίτες που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα μπορούν πλέον να επικαλούνται τη συγκεκριμένη δικαστική απόφαση για να διασφαλίσουν το δικαίωμά τους στην ελεύθερη μετακίνηση.