- Το ΣτΕ υποχρεώνει την ΕΛ.ΑΣ. να δέχεται ταυτότητες άνω των 15 ετών.
- Η παλαιότητα της φωτογραφίας δεν αποτελεί νόμιμο λόγο απόρριψης.
- Οι αρχές οφείλουν να ελέγχουν μόνο τη γνησιότητα των δικαιολογητικών.
- Η απόφαση προστατεύει το δικαίωμα των πολιτών στην οικογενειακή ζωή.
- Η ταυτότητα του 1972 κρίθηκε επαρκές έγγραφο για ανανέωση διαβατηρίου.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέδωσε μια απόφαση-σταθμό, κρίνοντας ότι η Ελληνική Αστυνομία υποχρεούται να δέχεται παλαιού τύπου ταυτότητες για την έκδοση διαβατηρίων. Η δικαστική απόφαση δικαιώνει πολίτη με έγγραφο του 1972, ξεκαθαρίζοντας ότι η 15ετής ισχύς δεν αναιρεί τη νομιμότητα του εγγράφου ως δικαιολογητικού.
| Στοιχείο Ελέγχου | Νομική Υποχρέωση |
|---|---|
| Ισχύς Ταυτότητας | Παραμένει ισχυρή και μετά τη 15ετία |
| Έλεγχος ΕΛ.ΑΣ. | Περιορίζεται στη γνησιότητα του εγγράφου |
| Ταυτοπροσωπία | Δεν επιτρέπεται η απόρριψη λόγω φωτογραφίας |
| Δικαιολογητικά | Υποχρεωτική αποδοχή φωτοαντιγράφου ταυτότητας |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η ψηφιακή διακίνηση δικαιολογητικών έχει ήδη ξεκινήσει να μετασχηματίζει τις υπηρεσίες του κράτους, όπως προκύπτει από τη σχετική ψηφιακή εφαρμογή της ΕΛ.ΑΣ. για τα διαβατήρια. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αφορά τη σύγκρουση μεταξύ της αυστηρής γραφειοκρατικής ερμηνείας και των συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών στην ελεύθερη μετακίνηση.
Πριν από τη χορήγηση του διαβατηρίου οι αρμόδιες υπηρεσίες υποχρεούνται να ελέγχουν μόνο αν υποβλήθηκαν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, όχι να διενεργούν έλεγχο ταυτοπροσωπίας.
Συμβούλιο της Επικρατείας, Επιτροπή Αναστολών
Το νομικό σκεπτικό για τη 15ετή ισχύ των ταυτοτήτων
Σύμφωνα με την κρίση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, η παρέλευση της 15ετίας από την έκδοση του δελτίου ταυτότητας δεν καθιστά το έγγραφο άκυρο για τη διοικητική διαδικασία. Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Διεύθυνσης Διαβατηρίων οφείλουν να δέχονται το έγγραφο ως ισχυρό, εφόσον δεν υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για τη γνησιότητά του.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι οι αστυνομικές αρχές δεν νομιμοποιούνται να διενεργούν έλεγχο ταυτοπροσωπίας που να υποκαθιστά την ισχύ του εγγράφου. Η απόφαση αυτή αποτελεί συνέχεια σε μια προηγούμενη δικαστική κρίση που είχε θέσει τις βάσεις για την υποχρεωτική αποδοχή των παλαιών εγγράφων.
Η υπόθεση του πολίτη και η «δυσεπανόρθωτη βλάβη»
Η προσφυγή κατατέθηκε από πολίτη στον οποίο η ΕΛ.ΑΣ. αρνήθηκε την ανανέωση διαβατηρίου, παρά το γεγονός ότι το 2015 είχε εξυπηρετηθεί κανονικά με την ίδια ταυτότητα του 1972. Η άρνηση της διοίκησης βασίστηκε στην αδυναμία ταυτοποίησης της φωτογραφίας, ισχυρισμός που καταρρίφθηκε από το ΣτΕ.
Προτεινόμενο ΕΛ.ΑΣ.: Σε λειτουργία η ψηφιακή διακίνηση δικαιολογητικών για τα διαβατήρια – Τι αλλάζει
Ο πολίτης επικαλέστηκε επιτακτικούς οικογενειακούς λόγους, καθώς έπρεπε να ταξιδέψει στο εξωτερικό για να δει το νεογέννητο εγγόνι του και να συνοδεύσει τη σύζυγό του, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Το ΣτΕ αναγνώρισε ότι η εμμονή της αστυνομίας θα προκαλούσε δυσχερώς επανορθώσιμη βλάβη στην οικογενειακή ζωή του αιτούντος.
Οι υποχρεώσεις της ΕΛ.ΑΣ. και η συμμόρφωση
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι η διοίκηση πρέπει να επιδεικνύει ευελιξία όταν δεν διακυβεύεται το δημόσιο συμφέρον. Η Επιτροπή Αναστολών σημείωσε ότι η αστυνομία δεν επικαλέστηκε κανέναν λόγο δημοσίου συμφέροντος που να δικαιολογεί την άρνηση.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η μη συμμόρφωση σε τέτοιες αποφάσεις μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά χρηματικά πρόστιμα για το Δημόσιο. Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι η Διεύθυνση Διαβατηρίων υποχρεούται πλέον να λάβει υπόψη το φωτοαντίγραφο της παλαιάς ταυτότητας και να προχωρήσει στην εξέταση του αιτήματος.
Η επόμενη μέρα για τις ταξιδιωτικές μετακινήσεις
Η απόφαση αυτή ανοίγει τον δρόμο για χιλιάδες πολίτες που διατηρούν παλαιού τύπου έγγραφα και αντιμετωπίζουν προσκόμματα στις συναλλαγές τους. Παρά την τάση για πλήρη ψηφιοποίηση, η νομιμότητα των υφιστάμενων εγγράφων παραμένει αδιαπραγμάτευτη μέχρι την οριστική αντικατάστασή τους.
Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να αναφέρουν περιπτώσεις αυθαίρετης άρνησης από τις κρατικές υπηρεσίες. Η δικαστική σφραγίδα του Συμβουλίου της Επικρατείας διασφαλίζει ότι η γραφειοκρατία δεν μπορεί να υπερβαίνει τη νομιμότητα των πιστοποιητικών που το ίδιο το κράτος έχει εκδώσει.
Τι να κάνετε αν απορριφθεί η αίτησή σας
- Ζητήστε εγγράφως την αιτιολογία της απόρριψης από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων.
- Επικαλεστείτε την πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ.
- Βεβαιωθείτε ότι το δελτίο ταυτότητας είναι φυσικά ακέραιο και γνήσιο.
- Σε περίπτωση επιμονής της υπηρεσίας, καταθέστε ιεραρχική προσφυγή.
