- Το ρέμα Ευρυάλης υπέστη εκτεταμένες αλλοιώσεις στη μεταπολεμική περίοδο.
- Η φυσική κοίτη υπογειοποιήθηκε για οδικά έργα και το αεροδρόμιο Ελληνικού.
- Η ρήξη φυσικής διαδρομής και αστικής δόμησης προκαλεί πλημμύρες.
- Μόνο ένα μικρό τμήμα στη Λ. Βουλιαγμένης παραμένει ανοιχτό.
- Απαιτείται επανασχεδιασμός των υποδομών λόγω της κλιματικής κρίσης.
Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς αναδεικνύει το μέγεθος των ανθρώπινων παρεμβάσεων στο ρέμα της Ευρυάλης, το οποίο από φυσικό όριο μεταξύ Γλυφάδας και Ελληνικού μετατράπηκε σε έναν κατακερματισμένο αγωγό. Η υπογειοποίηση της κοίτης και η αστική επέκταση αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που επιδεινώνουν τις πλημμυρικές καταστροφές στην περιοχή.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή / Στοιχεία |
|---|---|
| Ιστορικός Ρόλος | Φυσικό όριο Γλυφάδας – Ελληνικού |
| Κύριες Παρεμβάσεις | Κατάτμηση, Μετατόπιση, Υπογειοποίηση |
| Αιτίες Αλλοίωσης | Οδικά έργα, Οικισμοί, Αεροδρόμιο Ελληνικού |
| Ανοιχτό Τμήμα | Μεταξύ Λ. Βουλιαγμένης και Περγάμου |
| Πηγή Δεδομένων | Θοδωρής Κολυδάς / Γεωμυθική |
Η άναρχη οικιστική ανάπτυξη της Αττικής κατά τις περασμένες δεκαετίες λειτούργησε συχνά εις βάρος του φυσικού υδρολογικού δικτύου, με αποτέλεσμα σήμερα να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τις συνέπειες αυτών των επιλογών. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου πολεοδομικών αυθαιρεσιών και έργων υποδομής που δεν έλαβαν υπόψη τη φυσική απορροή των υδάτων.
Οι χάρτες αναδεικνύουν καθαρά τη ρήξη ανάμεσα στη φυσική-ιστορική διαδρομή του ρέματος και τη σύγχρονη αστική πραγματικότητα.
Θοδωρής Κολυδάς, Μετεωρολόγος
Από φυσικό σύνορο σε υπογειοποιημένο αγωγό
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Θοδωρής Κολυδάς, το ρέμα της Ευρυάλης αποτελούσε το φυσικό ιστορικό όριο ανάμεσα στη Γλυφάδα και το Ελληνικό. Ωστόσο, κατά τη μεταπολεμική περίοδο, το ρέμα υπέστη εκτεταμένες ανθρώπινες επεμβάσεις που αλλοίωσαν πλήρως τη μορφή του.
Η φυσική κοίτη του ρέματος κατατμήθηκε και μετατοπίστηκε σημαντικά, ενώ σε μεγάλο βαθμό υπογειοποιήθηκε. Ο στόχος αυτών των παρεμβάσεων ήταν η εξυπηρέτηση μεγάλων οδικών έργων, η επέκταση των οικισμών και η δημιουργία υποδομών για το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Σήμερα, μόνο ένα ελάχιστο τμήμα του ρέματος διατηρεί ανοιχτή την κοίτη του. Αυτό εντοπίζεται κυρίως ανάμεσα στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης και την οδό Περγάμου, αποτελώντας την τελευταία «διέξοδο» του νερού πριν εισέλθει στον αστικό ιστό.
Η ρήξη ανάμεσα στην ιστορία και την αστική πραγματικότητα
Προτεινόμενο Ελευσίνα: Νεκρό ζευγάρι ηλικιωμένων και τα δύο σκυλιά τους από διαρροή υγραερίου
Η ανάλυση του μετεωρολόγου, η οποία βασίζεται σε χάρτες και αεροφωτογραφίες, αναδεικνύει τη βαθιά ρήξη ανάμεσα στη φυσική διαδρομή του νερού και τη σύγχρονη αστική δόμηση. Η τεκμηρίωση αυτή αποδεικνύει πώς οι επεμβάσεις στον υδρολογικό ιστό έχουν καταστήσει την περιοχή ευάλωτη σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Επισημαίνεται από πολεοδόμους και αναλυτές περιβάλλοντος ότι η υπογειοποίηση των ρεμάτων μειώνει δραματικά την παροχετευτική ικανότητα του δικτύου. Όταν η ένταση της βροχής ξεπερνά τις προδιαγραφές των αγωγών, το νερό αναζητά την ιστορική του κοίτη, η οποία πλέον είναι καλυμμένη από άσφαλτο και κτίρια.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δήμοι γνωρίζουν με ακρίβεια ποια σημεία είναι τα πλέον επικίνδυνα για πλημμυρικά φαινόμενα. Η ύπαρξη αναλυτικών χαρτών από το Εθνικό Αστεροσκοπείο επιβεβαιώνει ότι οι καταστροφές δεν είναι τυχαίες, αλλά αποτέλεσμα γνωστών γεωμορφολογικών αλλαγών.
Οι προκλήσεις για την αντιπλημμυρική προστασία
Η περίπτωση του ρέματος Ευρυάλης δεν είναι μοναδική, αλλά αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν τα ρέματα στην Αττική. Η Γεωμυθική έχει καταγράψει μέσα από οδοιπορικά την κατάσταση της κοίτης, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση του προβλήματος.
Η κλιματική κρίση και η αύξηση της συχνότητας των έντονων βροχοπτώσεων καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για επανασχεδιασμό των υποδομών. Η απλή συντήρηση των υπαρχόντων αγωγών δεν επαρκεί πλέον για την προστασία των νότιων προαστίων από τη δύναμη του νερού.
Η επόμενη μέρα για τον υδρολογικό ιστό
Η αποκατάσταση της φυσικής ισορροπίας είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα σε μια ήδη δομημένη περιοχή. Ωστόσο, η ανάδειξη των ιστορικών στοιχείων και η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας για την παρακολούθηση των ρεμάτων αποτελούν το πρώτο βήμα για τη μείωση του κινδύνου.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να εξετάσουν λύσεις φυσικής ανάσχεσης και διάνοιξης τμημάτων όπου αυτό είναι εφικτό. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής και περιουσίας εξαρτάται άμεσα από το αν θα καταφέρουμε να συμφιλιώσουμε την αστική πραγματικότητα με τους φυσικούς δρόμους του νερού.
Προστασία από πλημμυρικά φαινόμενα σε αστικές περιοχές
- Αποφύγετε τη στάθμευση οχημάτων πάνω από υπογειοποιημένους αγωγούς και φρεάτια.
- Ελέγξτε τη στεγανότητα των υπογείων και εγκαταστήστε αντλίες υδάτων αν βρίσκεστε κοντά σε ρέματα.
- Μην απορρίπτετε μπάζα ή σκουπίδια σε ανοιχτά τμήματα κοίτης ρεμάτων.
- Ενημερωθείτε για τους χάρτες επικινδυνότητας πλημμύρας του δήμου σας.
- Σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης, αποφύγετε τη μετακίνηση σε δρόμους που εφάπτονται με την ιστορική κοίτη ρεμάτων.
