- Επιβάλλονται πρόστιμα έως 2 εκατ. ευρώ για κρυφές αυξήσεις μέσω μείωσης ποσότητας.
- Υποχρεωτική σήμανση στα προϊόντα shrinkflation για τουλάχιστον δύο μήνες.
- Δημοσιοποίηση ονομάτων για επιχειρήσεις με πρόστιμα άνω των 50.000 ευρώ.
- Λειτουργία της εφαρμογής MyKataggelies για επώνυμες καταγγελίες μέσω Taxisnet.
- Νέες ρυθμίσεις για αμυντικές επενδύσεις και γρήγορες αδειοδοτήσεις σε 10 κλάδους.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης θέτει σε δημόσια διαβούλευση το νέο πολυνομοσχέδιο που προβλέπει πρόστιμα-μαμούθ έως 2 εκατομμύρια ευρώ για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν το φαινόμενο του shrinkflation. Σύμφωνα με τις διατάξεις, τα συσκευασμένα προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώθηκε χωρίς αντίστοιχη μείωση στην τιμή μονάδας, θα φέρουν πλέον ειδική υποχρεωτική σήμανση για τουλάχιστον δύο μήνες.
| Κατηγορία | Λεπτομέρειες Ρύθμισης |
|---|---|
| Ανώτατο Πρόστιμο | 2.000.000 ευρώ |
| Κατώτατο Πρόστιμο | 5.000 ευρώ |
| Διάρκεια Σήμανσης | Τουλάχιστον 2 μήνες στο ράφι |
| Όριο Δημοσιοποίησης | Πρόστιμα άνω των 50.000 ευρώ |
| Λήξη Διαβούλευσης | 13 Μαρτίου 2026 |
| Εφαρμογή Καταγγελιών | MyKataggelies (έως τέλος 2026) |
| Νέες Αδειοδοτήσεις | 10 δραστηριότητες (Σπα, Γηροκομεία κ.α.) |
Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στην πληθωριστική κρίση που ξεκίνησε το 2022, η οποία γέννησε την πρακτική του shrinkflation — τη στρατηγική μείωσης του περιεχομένου μιας συσκευασίας ενώ η τιμή πώλησης παραμένει σταθερή ή αυξάνεται — επιβαρύνοντας έμμεσα τον καταναλωτή. Αν και το μέτρο είχε εξαγγελθεί από τον περασμένο Μάιο, η ενσωμάτωσή του στο τρέχον πολυνομοσχέδιο στοχεύει στην οριστική πάταξη των κρυφών αυξήσεων στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Η ποινή για τους παραβάτες μπορεί να φτάσει και τα 2 εκατομμύρια ευρώ, ενώ θα δημοσιοποιείται η επωνυμία για πρόστιμα άνω των 50.000 ευρώ.
Υπουργείο Ανάπτυξης, Πολυνομοσχέδιο
Η υποχρεωτική σήμανση και οι ευθύνες των προμηθευτών
Βάσει των νέων ρυθμίσεων, κάθε προϊόν που υφίσταται μείωση ποσότητας θα πρέπει να φέρει ειδική επισήμανση για διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών από τη στιγμή της διάθεσής του. Το μέτρο αφορά τόσο τη φάση της πρώτης κυκλοφορίας από τον προμηθευτή όσο και την τοποθέτηση στο ράφι από την επιχείρηση λιανικού εμπορίου.
Παρόλο που το κόστος κατασκευής της σήμανσης βαρύνει αποκλειστικά τους παραγωγούς ή εισαγωγείς, η ευθύνη για τη διατήρησή της στο σημείο πώλησης ανήκει στα σούπερ μάρκετ. Η μη συμμόρφωση θα ενεργοποιεί άμεσα ελεγκτικούς μηχανισμούς, με τις κυρώσεις να κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τη βαρύτητα της παράβασης.
Πρόστιμα έως 2 εκατομμύρια ευρώ και δημοσιοποίηση επωνυμιών
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς αποκτά πλέον ισχυρά εργαλεία παρέμβασης, καθώς το εύρος των προστίμων ξεκινά από τις 5.000 ευρώ και μπορεί να αγγίξει τα 2.000.000 ευρώ. Η αυστηρότητα του πλαισίου ενισχύεται από τη διάταξη περί δημόσιας διαπόμπευσης των παραβατών.
Συγκεκριμένα, για κάθε πρόστιμο που υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ, το Υπουργείο θα προχωρά στη δημοσιοποίηση της επωνυμίας της επιχείρησης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η απειλή της φήμης (reputational risk) λειτουργεί συχνά πιο αποτρεπτικά από το ίδιο το χρηματικό πρόστιμο, αναγκάζοντας τις εταιρείες σε ταχύτερη συμμόρφωση.
MyKataggelies: Η νέα ψηφιακή ασπίδα του καταναλωτή
Μέχρι το τέλος του 2026, οι πολίτες θα έχουν στη διάθεσή τους την εφαρμογή «MyKataggelies» για smartphones, η οποία θα επιτρέπει την υποβολή επώνυμων ή ανώνυμων αναφορών. Η σύνδεση θα πραγματοποιείται μέσω κωδικών Taxisnet, διασφαλίζοντας την εγκυρότητα των στοιχείων και επιτρέποντας την επισύναψη φωτογραφιών με γεωγραφικό εντοπισμό.
Η ρύθμιση αυτή έρχεται να καλύψει το χάσμα μεταξύ νόμου και πραγματικότητας που συχνά παρατηρείται στην εποπτεία των επιχειρήσεων, δίνοντας στον ίδιο τον καταναλωτή ρόλο ελεγκτή της αγοράς. Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αναμένεται να επιταχύνει τον χρόνο απόκρισης των αρχών σε περιπτώσεις αισχροκέρδειας ή παραπλανητικών πρακτικών.
Επενδύσεις στην άμυνα και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων
Πέρα από το shrinkflation, το πολυνομοσχέδιο εισάγει ένα νέο καθεστώς στον αναπτυξιακό νόμο για στρατηγικές επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία. Ενισχύονται σχέδια που αφορούν την κατασκευή όπλων, πυρομαχικών, καθώς και στρατιωτικών οχημάτων μάχης, ευθυγραμμίζοντας την εθνική νομοθεσία με τον ευρωπαϊκό κανονισμό SAFE.
Παράλληλα, απλοποιείται η αδειοδότηση για δέκα νέες δραστηριότητες, όπως οι παιδικοί σταθμοί, τα γηροκομεία και τα κέντρα σπα. Η μετάβαση στο καθεστώς της απλής γνωστοποίησης στοχεύει στην άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων που καθυστερούσαν επί χρόνια σημαντικές επενδύσεις στην κοινωνική πρόνοια και τον τουρισμό.
Η επόμενη μέρα για την αγορά και τους καταναλωτές
Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 13 Μαρτίου, δίνοντας το περιθώριο για τελικές βελτιώσεις πριν την κατάθεση στη Βουλή. Η επιτυχία των μέτρων θα κριθεί από την ένταση των ελέγχων και την ικανότητα της πολιτείας να διατηρήσει τη διαφάνεια στις τιμές των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης.
Οι καταναλωτές καλούνται να παραμείνουν σε εγρήγορση, ελέγχοντας συστηματικά την τιμή ανά κιλό ή λίτρο και όχι μόνο την τελική τιμή του προϊόντος. Η θεσμοθέτηση της ειδικής σήμανσης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, όμως η συμπεριφορική αλλαγή των επιχειρήσεων θα εξαρτηθεί από την αποφασιστικότητα των ελεγκτικών αρχών να επιβάλλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις χωρίς εξαιρέσεις.
Πώς να εντοπίσετε το shrinkflation στο ράφι
- Ελέγχετε πάντα την τιμή μονάδας (ανά κιλό ή λίτρο) που αναγράφεται με μικρότερα γράμματα στην ετικέτα του ραφιού.
- Συγκρίνετε το καθαρό βάρος της συσκευασίας με αυτό που αγοράζατε στο παρελθόν, καθώς οι εταιρείες συχνά διατηρούν το ίδιο μέγεθος κουτιού.
- Αναζητήστε την ειδική σήμανση που θα είναι υποχρεωτική για δύο μήνες σε προϊόντα με μειωμένη ποσότητα.
- Χρησιμοποιήστε την εφαρμογή MyKataggelies για να αναφέρετε περιπτώσεις που θεωρείτε παραπλανητικές.
- Προτιμήστε προϊόντα που διατηρούν σταθερή τη σχέση ποσότητας-τιμής, αποφεύγοντας τις 'νέες' μικρότερες συσκευασίες.
