- Η τεχνολογία NGS επιτρέπει την εξατομίκευση της θεραπείας βάσει του γενετικού προφίλ του όγκου.
- Το 10% των περιπτώσεων παιδικού καρκίνου οφείλεται σε γενετική προδιάθεση και κληρονομικά σύνδρομα.
- Νέα μηχανήματα ανιχνεύουν καρκινικές μεταλλάξεις ανάμεσα σε 10.000 φυσιολογικά κύτταρα.
- Η συνεργασία με διεθνή κέντρα, όπως η Χαϊδελβέργη, εξασφαλίζει πρόσβαση σε κορυφαία τεχνογνωσία.
Στην καρδιά του Ογκολογικού Νοσοκομείου «ΕΛΠΙΔΑ», η επιστημονική έρευνα μετατρέπεται σε εξατομικευμένη θεραπεία για εκατοντάδες παιδιά κάθε χρόνο. Μέσω της τεχνολογίας NGS (Next Generation Sequencing), οι ειδικοί χαρτογραφούν το γενετικό προφίλ των όγκων με απόλυτη ακρίβεια, προσφέροντας ελπίδα εκεί που οι παραδοσιακές μέθοδοι υστερούσαν.
| Δείκτης Μονάδας | Στοιχεία |
|---|---|
| Νέα περιστατικά ετησίως | 90-100 παιδιά |
| Σύνολο κλινών | 84 κρεβάτια |
| Μέση πληρότητα | 70% – 80% |
| Ποσοστό γενετικής προδιάθεσης | 10% των ασθενών |
| Ευαισθησία νέων μηχανημάτων | 1 μετάλλαξη στα 10.000 κύτταρα |
Η μετάβαση από την κλασική χημειοθεραπεία στην ιατρική ακριβείας αποτελεί τη σημαντικότερη εξέλιξη στην παιδιατρική ογκολογία τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτή η αλλαγή παραδείγματος — η οποία ορίζει τη στόχευση συγκεκριμένων μεταλλάξεων αντί για την οριζόντια προσβολή όλων των κυττάρων — επιτρέπει στους γιατρούς να σχεδιάζουν θεραπευτικά σχήματα με υψηλότερη αποτελεσματικότητα και σημαντικά μειωμένη τοξικότητα για τον οργανισμό των μικρών ασθενών.
Εδώ δεν υπάρχει ωράριο, όλα είναι επείγοντα. Όποιος δουλεύει σε αυτόν τον χώρο ξέρει τι σημαίνει να ζεις την αγωνία ενός αποτελέσματος.
Σταύρος Γλεντής, Γενετιστής στο Παίδων
Η τεχνολογία αιχμής στην υπηρεσία της ίασης
Στο εργαστήριο μοριακής αιματολογίας – ογκολογίας του Παίδων, η έρευνα μεταφράζεται καθημερινά σε κλινική δράση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν αναλυτές νέας γενιάς για να εντοπίσουν βιολογικές υποομάδες καρκίνου με διαφορετική πρόγνωση. Αυτή η λεπτομερής χαρτογράφηση είναι κρίσιμη, καθώς το 80% των παιδιών με καρκίνο στην Ελλάδα επιτυγχάνει πλέον πλήρη ίαση.
Ο Αντώνης Καττάμης, καθηγητής στο ΕΚΠΑ, εξηγεί ότι η μελέτη του μεθυλιώματος επιτρέπει την κατάταξη των όγκων του εγκεφάλου σε εξαιρετικά μικρές υποκατηγορίες. Αυτή η διαγνωστική ακρίβεια διασφαλίζει ότι ένα παιδί με καλή πρόγνωση δεν θα υποβληθεί σε άσκοπα εντατικές θεραπείες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μακροχρόνιες επιβαρύνσεις στην υγεία του.
Η τεχνολογία Next Generation Sequencing (NGS) αποτελεί το ισχυρότερο όπλο σε αυτή τη διαδικασία. Επιτρέπει την ταυτόχρονη ανάλυση εκατοντάδων γονιδίων σε ελάχιστο χρόνο, αποκαλύπτοντας μεταλλάξεις που παλαιότερα παρέμεναν αόρατες. Η ταχύτητα αυτή είναι ζωτικής σημασίας, καθώς στο εργαστήριο «όλα είναι επείγοντα» και οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται άμεσα.
Η δωρεά της Ελεονώρας και το «όπλο» των 10.000 κυττάρων
Μέσα στο εργαστήριο ξεχωρίζει ένας υπερσύγχρονος γενετικός αναλυτής, ο οποίος κουβαλά μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία. Πρόκειται για δωρεά της οικογένειας της μικρής Ελεονώρας, η οποία πριν από χρόνια σώθηκε χάρη στη μοριακή ανάλυση. Σήμερα, το παιδί αυτό είναι πρωταθλήτρια στην κολύμβηση, αποδεικνύοντας τη δύναμη της εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας.
Το συγκεκριμένο μηχάνημα έχει την εντυπωσιακή ικανότητα να ανιχνεύει μια καρκινική μετάλλαξη ακόμη και ανάμεσα σε 10.000 φυσιολογικά κύτταρα. Αυτή η ευαισθησία επιτρέπει τον εντοπισμό υποτροπών σε πολύ πρώιμο στάδιο, δίνοντας στους γιατρούς το πολύτιμο χρονικό περιθώριο να παρέμβουν αποτελεσματικά πριν η νόσος εξαπλωθεί.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας υγείας, η ενσωμάτωση τέτοιων δωρεών υψηλής τεχνολογίας στο δημόσιο σύστημα υγείας λειτουργεί ως καταλύτης. Επιτρέπει στο Νοσοκομείο Παίδων να παραμένει στην παγκόσμια πρωτοπορία, συμμετέχοντας σε διεθνή δίκτυα όπως αυτό του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης.
Γενετική προδιάθεση και η πρόκληση του TP53
Μια από τις δυσκολότερες πτυχές της δουλειάς του εργαστηρίου είναι η ταυτοποίηση συνδρόμων προδιάθεσης. Στατιστικά, το 10% των ασθενών φέρει κάποιο γονίδιο που προδιαθέτει στην ανάπτυξη καρκίνου. Η ανακοίνωση αυτών των ευρημάτων στους γονείς απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, καθώς επηρεάζει ολόκληρο το οικογενειακό δέντρο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της μετάλλαξης στο γονίδιο TP53, που συνδέεται με τον Δανό δότη σπέρματος. Το εργαστήριο του Παίδων ήταν από τα πρώτα που ταυτοποίησαν τη συγκεκριμένη γενετική ανωμαλία, αναδεικνύοντας τη σημασία της διαρκούς γενετικής διερεύνησης σε περιπτώσεις που ξεφεύγουν από το τυχαίο.
Εν αναμονή περαιτέρω επιστημονικών ανακαλύψεων, οι ερευνητές τονίζουν ότι η διεθνής συνεργασία είναι απαραίτητη. Στην παιδιατρική ογκολογία, η ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο μπορεί να σημαίνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου, η επιστημονική κοινότητα υπενθυμίζει ότι η ενσυναίσθηση πρέπει να συμβαδίζει με την τεχνολογία.
Η επόμενη μέρα και η καμπάνα της ελπίδας
Παρά την ένταση και την απουσία ωραρίου, η αισιοδοξία παραμένει ζωντανή στους διαδρόμους του «ΕΛΠΙΔΑ». Το κίνητρο για τους επιστήμονες παραμένει το ίδιο: η στιγμή που ένα παιδί ολοκληρώνει τη θεραπεία του. Αυτή η επιτυχία σηματοδοτείται με έναν ιδιαίτερο τρόπο που συγκινεί όλο το προσωπικό.
Στον διάδρομο της μονάδας υπάρχει μια μικρή καμπάνα, την οποία χτυπούν τα παιδιά την ημέρα του εξιτηρίου τους. Είναι μια στιγμή συλλογικής δικαίωσης για γιατρούς, νοσηλευτές και γενετιστές. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, κάθε φορά που ακούγεται αυτός ο ήχος, επιβεβαιώνεται ότι η μάχη στο εργαστήριο αξίζει κάθε λεπτό αγωνίας.
Οδηγίες για γονείς και πρόληψη
- Δώστε προσοχή σε επίμονα συμπτώματα όπως πυρετό χωρίς αιτία, ασυνήθιστους μώλωπες ή έντονους πονοκεφάλους.
- Σε περίπτωση οικογενειακού ιστορικού, συμβουλευτείτε ειδικό γενετιστή για έλεγχο προδιάθεσης.
- Εμπιστευτείτε αποκλειστικά τις εξειδικευμένες ογκολογικές μονάδες για τη διάγνωση και τη θεραπεία.
- Αναζητήστε ψυχολογική υποστήριξη για όλη την οικογένεια από την πρώτη στιγμή της διάγνωσης.
