Ουκρανία: Γιατί η Ελλάδα αρνήθηκε την έκδοση του «Καρδιναλίου» της Οδησσού

Το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης απέρριψε οριστικά το αίτημα των ουκρανικών αρχών για την έκδοση 54χρονου πρώην δημοτικού συμβούλου, ο οποίος κατηγορείται για κακουργηματική απάτη με δημοτικά ακίνητα. Η απόφαση βασίστηκε στην αντικειμενική αδυναμία εγγύησης της ασφάλειας του εκζητουμένου εντός της εμπόλεμης Ουκρανίας, όπου οι ρωσικοί βομβαρδισμοί πλήττουν ακόμη και δομές κράτησης.

Η απόφαση αυτή του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νομικό πλαίσιο που σταθμίζει τις διεθνείς υποχρεώσεις έκδοσης έναντι της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περιόδους ένοπλης σύρραξης. Η ελληνική Δικαιοσύνη έχει επιδείξει και στο παρελθόν παρόμοια αντανακλαστικά, όπως στην περίπτωση που ο Άρειος Πάγος έβαλε φρένο στην έκδοση ατόμων όταν διακυβεύεται η σωματική τους ακεραιότητα.

Το χρονικό της σύλληψης και το βαρύ κατηγορητήριο

Ο 54χρονος, ο οποίος είχε γεννηθεί στη Ρωσία αλλά πολιτεύτηκε στην Οδησσό, συνελήφθη στην Αρναία Χαλκιδικής ενώ κατευθυνόταν προς το Άγιο Όρος. Η σύλληψή του βασίστηκε σε διεθνές ένταλμα που εξέδωσαν οι αρχές της Ουκρανίας, κατηγορώντας τον για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που οικειοποιήθηκε δημοτικά ακίνητα την περίοδο 2013-2019.

Σύμφωνα με τα έγγραφα της δικαστικής αρχής της Οδησσού, ο εκζητούμενος φέρεται να χρησιμοποίησε πλαστά έγγραφα και προσωπικές διασυνδέσεις για να αποκτήσει παράνομα τον έλεγχο ακινήτων μεγάλης αξίας. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει αντιστοιχούν στο ελληνικό δίκαιο σε κακουργηματική πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Ο ίδιος ο 54χρονος, γνωστός με το ψευδώνυμο «Καρδινάλιος» λόγω της επιρροής του στο φιλορωσικό «Κόμμα των Περιφερειών», αρνήθηκε τις κατηγορίες. Υποστήριξε ότι η δίωξή του είναι καθαρά πολιτική και εντάσσεται σε μια προσπάθεια εξόντωσης των υποστηρικτών του πρώην προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς.

Ο κίνδυνος στις φυλακές και οι ρωσικοί βομβαρδισμοί

Το κεντρικό επιχείρημα της υπεράσπισης, την οποία ανέλαβε ο δικηγόρος Παρασκευάς Σπυράτος, εστίασε στην επισφάλεια των συνθηκών κράτησης στην Ουκρανία. Προσκομίστηκαν στοιχεία για πλήγματα από ρωσικά drone σε σωφρονιστικά ιδρύματα, όπως αυτό στην περιοχή Μπιλένκιβκα τον Ιούλιο του 2025, όπου σκοτώθηκαν 16 κρατούμενοι.

Παρά τις διαβεβαιώσεις των ουκρανικών αρχών ότι ο 54χρονος θα κρατούνταν σε ασφαλές σημείο στο δυτικό τμήμα της χώρας, το δικαστήριο έκρινε ότι η αρμοδιότητα της Οδησσού καθιστά τη μεταγωγή του εκεί αναπόφευκτη. Η πόλη-λιμάνι αποτελεί διαρκή στόχο των ρωσικών δυνάμεων, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο για τη ζωή οποιουδήποτε κρατουμένου.

Επιπλέον, η πλευρά του εκζητουμένου τόνισε το βαρύ πολιτικό κλίμα που επικρατεί στην Ουκρανία για πρόσωπα με φιλορωσικό παρελθόν. Μαρτυρίες ανέφεραν ότι ο κίνδυνος εξευτελιστικής μεταχείρισης εντός των φυλακών είναι «πολλαπλάσιος» για άτομα με τη δική του πολιτική διαδρομή, ειδικά εν μέσω της κλιμάκωσης του πολέμου.

Η εισαγγελική εισήγηση και η επόμενη μέρα

Νομικοί παραστάτες που ειδικεύονται στο διεθνές δίκαιο επισημαίνουν ότι η ελληνική Δικαιοσύνη ακολουθεί μια σταθερή γραμμή προστασίας των εκζητουμένων όταν τεκμηριώνεται κίνδυνος για τη ζωή τους. Η εισαγγελέας της έδρας πρότεινε την απόρριψη του αιτήματος, σημειώνοντας ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις καθιστούν κάθε μεταγωγή επισφαλή.

Παρόμοιες αποφάσεις έχουν εκδοθεί και στο παρελθόν από το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώνοντας ότι η ασφάλεια του ατόμου υπερέχει των διακρατικών συμφωνιών έκδοσης σε περιόδους κρίσης. Ο 54χρονος παραμένει στην Ελλάδα, ενώ η υπόθεσή του αναδεικνύει τις νομικές περιπλοκές που προκαλεί η μακροχρόνια σύρραξη στην ανατολική Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για μελλοντικά αιτήματα έκδοσης από την Ουκρανία, καθώς θέτει ένα ισχυρό προηγούμενο σχετικά με την αξιολόγηση των συνθηκών ασφαλείας. Οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου θα καθορίσουν αν και πότε τέτοια αιτήματα θα μπορούν να εξεταστούν υπό ένα διαφορετικό νομικό πρίσμα.