- Η Ελλάδα βρίσκεται στην 9η θέση του ΟΟΣΑ στη χρήση τάμπλετ από μαθητές στο σπίτι.
- Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει το πιο συγκεντρωτικό και λιγότερο αυτόνομο στον ΟΟΣΑ.
- Οι μισθοί των εκπαιδευτικών έχουν μειωθεί κατά 35% από το 2010 μέχρι σήμερα.
- Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών θεσμοθετήθηκε το 2021 μετά από δεκαετίες καθυστέρησης.
- Πρόκληση παραμένει η σύνδεση της ψηφιακής εξοικείωσης με τα πραγματικά μαθησιακά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, οι Έλληνες μαθητές κατατάσσονται στην ένατη θέση μεταξύ 36 χωρών στη χρήση ψηφιακών εργαλείων για μελέτη στο σπίτι, αφιερώνοντας περίπου οκτώ ώρες εβδομαδιαίως. Ωστόσο, η μελέτη αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ ψηφιακής εξοικείωσης και σχολικής αυτονομίας, καθώς η Ελλάδα παραμένει η χώρα με το πλέον καθετοποιημένο εκπαιδευτικό σύστημα, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται σχεδόν αποκλειστικά από το Υπουργείο Παιδείας.
| Δείκτης Εκπαίδευσης | Τιμή / Κατάταξη |
|---|---|
| Χρήση τάμπλετ στο σπίτι | 8 ώρες εβδομαδιαίως |
| Θέση στη χρήση ψηφιακών εργαλείων | 9η στους 36 (ΟΟΣΑ) |
| Μείωση μισθών εκπαιδευτικών | -35% (από το 2010) |
| Αυτονομία σχολικών μονάδων | Τελευταία θέση (36η) |
| Έναρξη αξιολόγησης εκπαιδευτικών | Έτος 2021 |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου δομικών καθυστερήσεων, καθώς η Ελλάδα μόλις πρόσφατα άρχισε να ενσωματώνει συστηματικά την αξιολόγηση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Το παρασκήνιο της έκθεσης του Οργανισμού αποκαλύπτει μια χώρα δύο ταχυτήτων: από τη μία την ταχεία εξοικείωση των μαθητών με την τεχνολογία και από την άλλη έναν δυσκίνητο κρατικό μηχανισμό.
Η θέση του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι πνευματικά δελεαστική και όχι οικονομικά.
Αντρέας Σλάιχερ, Διευθυντής Εκπαίδευσης ΟΟΣΑ
Η ψηφιακή εξοικείωση των μαθητών και η σχολική πραγματικότητα
Η μελέτη με τίτλο «Ανασκόπηση της εκπαιδευτικής πολιτικής: Βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων στην Ελλάδα» καταγράφει ότι οι μαθητές αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες στο διάβασμά τους με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Ο χρόνος μελέτης με χρήση τάμπλετ στο σπίτι φτάνει τις οκτώ ώρες την εβδομάδα, γεγονός που φέρνει τη χώρα μας στην πρώτη δεκάδα του ΟΟΣΑ.
Παρά την υψηλή αυτή επίδοση, παρατηρείται μια σημαντική υστέρηση εντός των σχολικών μονάδων. Συγκεκριμένα, υπάρχουν μαθήματα στο ελληνικό σχολείο που δεν αξιοποιούν καθόλου τα διαθέσιμα ψηφιακά εκπαιδευτικά εργαλεία, δημιουργώντας μια ασυμβατότητα μεταξύ των δεξιοτήτων των μαθητών και της διδακτικής μεθοδολογίας.
Η επικαιροποίηση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών από το 2019, με έμφαση στην κριτική σκέψη και την επίλυση προβλημάτων, αποτελεί ένα από τα θετικά βήματα που αναγνωρίζει ο οργανισμός. Ωστόσο, η πραγματική ενσωμάτωση αυτών των αλλαγών στην καθημερινότητα της τάξης παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.
Το έλλειμμα αυτονομίας: Ένα καθετοποιημένο σύστημα 10.800 μονάδων
Προτεινόμενο Φυλακές Μαλανδρίνου: Άγρια επίθεση με μαχαίρι κατά του διαβόητου εκτελεστή «Δήμου»
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της έκθεσης αφορά τον βαθμό αυτονομίας των σχολείων. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση της λίστας των κρατών-μελών, καθώς ο διευθυντής και ο σύλλογος διδασκόντων έχουν ελάχιστο λόγο σε θέματα όπως το ωρολόγιο πρόγραμμα ή η διαχείριση πόρων.
Αυτή η καθετοποιημένη οργάνωση σημαίνει ότι σχεδόν τα πάντα για τις 10.800 σχολικές μονάδες καθορίζονται από κεντρικές αποφάσεις. Ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η ενίσχυση της σχολικής αυτονομίας είναι απαραίτητη για την καινοτομία, αλλά προϋποθέτει διευθυντές με δεξιότητες στρατηγικού σχεδιασμού και παιδαγωγικής ηγεσίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της εκπαίδευσης, η επιτυχία της ψηφιακής μετάβασης εξαρτάται άμεσα από την αποκέντρωση των αποφάσεων. Επισημαίνεται από αναλυτές εκπαιδευτικής στρατηγικής ότι η έλλειψη ευελιξίας εμποδίζει τα σχολεία να ανταποκριθούν στις εξατομικευμένες ανάγκες των μαθητών τους.
Η πρόκληση της αξιολόγησης και η πνευματική δελεαστικότητα
Κομβικό σημείο της έκθεσης αποτελεί η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η οποία θεσμοθετήθηκε το 2021. Μέχρι το 2022, η Ελλάδα ήταν η μοναδική χώρα του ΟΟΣΑ χωρίς τέτοιο πλαίσιο, και πέντε χρόνια μετά, η διαδικασία συνεχίζει να αντιμετωπίζει αντιδράσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Ο Αντρέας Σλάιχερ, διευθυντής Εκπαίδευσης του ΟΟΣΑ, υπογραμμίζει ότι ο ρόλος του δασκάλου πρέπει να είναι πνευματικά δελεαστικός. Επισημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να λειτουργούν ως μέντορες και μέλη δημιουργικών ομάδων, και όχι απλώς ως διεκπεραιωτές της ύλης.
Την ίδια στιγμή, οι πραγματικοί μισθοί των εκπαιδευτικών έχουν υποστεί δραματική μείωση κατά 35% από το 2010. Αυτή η οικονομική πίεση, σε συνδυασμό με ένα σύστημα αμοιβών που βασίζεται αποκλειστικά στα έτη υπηρεσίας, δυσκολεύει την προσέλκυση νέων ταλέντων στο επάγγελμα.
Η επόμενη μέρα για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε ότι η μεγάλη πρόκληση είναι η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του σχεδιασμού πολιτικής και του πραγματικού αντικτύπου στη μάθηση. Η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ αντιμετωπίζεται ως μια κοινή προσπάθεια για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων.
Αναμένεται ότι το επόμενο διάστημα θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στη συστηματική επιμόρφωση των στελεχών και στην ενίσχυση της λογοδοσίας. Η ισορροπία μεταξύ αυξημένης ευελιξίας και ισχυρών μηχανισμών ελέγχου θα κρίνει την επιτυχία των μελλοντικών παρεμβάσεων στο ελληνικό σχολείο.
Οδηγός για την ψηφιακή μελέτη στο σπίτι
- Ορίστε συγκεκριμένο χρονικό όριο για τη χρήση τάμπλετ ώστε να αποφεύγεται η κόπωση.
- Ενθαρρύνετε τη χρήση εκπαιδευτικών εφαρμογών που προάγουν την κριτική σκέψη και όχι μόνο την αποστήθιση.
- Δημιουργήστε έναν ήσυχο χώρο μελέτης χωρίς άλλους ψηφιακούς περισπασμούς.
- Συζητήστε με τους εκπαιδευτικούς για το πώς τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν σε συγκεκριμένα μαθήματα.
