Ωνάσειο Νοσοκομείο: Η νέα εποχή στις μεταμοσχεύσεις – Το στοίχημα της μακροβιότητας

Τα πρόσφατα εγκαίνια του ψηφιακού Ωνασείου Νοσοκομείου σηματοδοτούν μια ιστορική καμπή για τις μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων στην Ελλάδα, με τη δραστηριότητα να καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση 67% από το 2021. Παρά τη θετική τροχιά, η διασφάλιση της μακροχρόνιας επιβίωσης των μοσχευμάτων αναδεικνύεται ως η κορυφαία πρόκληση, απαιτώντας την άμεση ενίσχυση του ιατρικού προσωπικού στα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας.

Η ελληνική πραγματικότητα στον τομέα των μεταμοσχεύσεων μεταβάλλεται ριζικά, αφήνοντας πίσω της χρόνια στασιμότητας και χαμηλών επιδόσεων. Η πρόσφατη λειτουργία του Ωνασείου Εθνικού Μεταμοσχευτικού Κέντρου αποτελεί τον καταλύτη για την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, συνδέοντας την τεχνολογική υπεροχή με την ανάγκη για βιώσιμα αποτελέσματα.

Η εντυπωσιακή άνοδος της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας

Κατά το έτος 2024, η Ελλάδα σημείωσε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά σημαντική αύξηση στις μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων, οι οποίες ανήλθαν σε 362 έναντι 307 το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τον υπερδιπλασιασμό των αποβιωσάντων δοτών, ο αριθμός των οποίων έφτασε τους 111, παρουσιάζοντας άνοδο 126% σε σύγκριση με το 2021.

Κομβικό ρόλο σε αυτή την επιτυχία έπαιξε η τοποθέτηση τοπικών συντονιστών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) μεγάλων νοσοκομείων. Από τους αρχικούς 7 συντονιστές το 2023, ο αριθμός τους αυξήθηκε σε 20 εντός του 2024, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του συστήματος εντοπισμού δοτών.

Το στοίχημα της επιβίωσης των μοσχευμάτων

Η αύξηση των επεμβάσεων φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για διασφάλιση της μακροβιότητας των οργάνων. Η μακροχρόνια επιβίωση προϋποθέτει τη λήψη αγωγής ανοσοκαταστολής — η διαδικασία μείωσης της απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος για την αποφυγή απόρριψης του ξένου οργάνου — και τη στενή συνεργασία των ληπτών με τις μονάδες μεταμόσχευσης.

Η υποστελέχωση των νοσοκομείων και οι οργανικές θέσεις

Παρά την πρόοδο, τα νοσοκομεία Λαϊκό, Ευαγγελισμός και Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις. Οι ισχύοντες οργανισμοί προβλέπουν πολύ μικρό αριθμό ιατρών νεφρολόγων, με το Λαϊκό Νοσοκομείο να διαθέτει μόλις 8 οργανικές θέσεις, την ώρα που διενεργεί πάνω από το 55% των μεταμοσχεύσεων νεφρού στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του Πανελληνίου Συνδέσμου Μεταμοσχευμένων εκ Νεφρού, η αριθμητική αύξηση των επεμβάσεων απαιτεί και την ανάλογη μεγέθυνση των υποδομών παρακολούθησης. Η σωρευτική αύξηση των ασθενών συνεπάγεται δραστική μεγέθυνση των απαιτήσεων σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ώστε να αποφευχθεί η δυσλειτουργία των μοσχευμάτων.

Η ψηφιακή μετάβαση και οι νέοι οργανισμοί λειτουργίας

Η καθολική διασύνδεση των νοσοκομείων και η χρήση συστημάτων όπως το ψηφιακό βραχιολάκι αναμένεται να βελτιώσουν τη διαχείριση των περιστατικών. Ωστόσο, η κατάρτιση νέων οργανισμών λειτουργίας για το ΕΣΥ αποτελεί την καθοριστική ευκαιρία για την ενίσχυση της στελέχωσης των δομών παρακολούθησης σε ορίζοντα δεκαετίας.

Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι το πρώτο βήμα πρέπει να είναι οι άμεσες προσλήψεις και η διασφάλιση σύγχρονου βιοϊατρικού εξοπλισμού. Η διασφάλιση της ποιότητας ζωής των μεταμοσχευμένων εξαρτάται από την ικανότητα του συστήματος να υποστηρίξει τη μακροβιότητα των μοσχευμάτων πέρα από το χειρουργικό τραπέζι.