- Η ρωσική SVR εξαπέλυσε πρωτοφανή προσωπική επίθεση στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
- Το Φανάρι απάντησε καταγγέλλοντας ψευδείς ειδήσεις και ρωσική προπαγάνδα.
- Διαψεύδονται κατηγορηματικά τα σενάρια για αυτοκεφαλία στην Εκκλησία του Μαυροβουνίου.
- Αναμένεται κρίσιμη συνάντηση Βαρθολομαίου-Ερντογάν για τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
- Οι ΗΠΑ στοχεύουν στην επαναλειτουργία της Χάλκης έως τον Σεπτέμβριο του 2026.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο απάντησε με πρωτοφανή αυστηρότητα στη δριμεία επίθεση της ρωσικής μυστικής υπηρεσίας SVR, η οποία εξαπέλυσε προσωπικούς και ανοίκειους χαρακτηρισμούς κατά του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Η εμπλοκή των ρωσικών κρατικών υπηρεσιών στην εκκλησιαστική αντιπαράθεση σηματοδοτεί μια επικίνδυνη γεωπολιτική κλιμάκωση, την ώρα που το Φανάρι προετοιμάζει κρίσιμες επαφές με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την επαναλειτουργία της Σχολής της Χάλκης.
| Έτος | Γεγονός | Σημασία |
|---|---|---|
Έτος 2013 | Γεγονός Αμφισβήτηση Πρωτείου | Σημασία Η Μόσχα αμφισβητεί τον ρόλο του Φαναρίου |
Έτος 2016 | Γεγονός Σύνοδος Κρήτης | Σημασία Αποχή του Πατριάρχη Κυρίλλου |
Έτος 2018 | Γεγονός Αυτοκεφαλία Ουκρανίας | Σημασία Οριστική ρήξη σχέσεων Φαναρίου-Μόσχας |
Έτος 2026 | Γεγονός Εμπλοκή SVR | Σημασία Εργαλειοποίηση μυστικών υπηρεσιών κατά του Πατριάρχη |
Η τρέχουσα αντιπαράθεση αποτελεί την κορύφωση μιας βαθιάς κρίσης που ξεκίνησε το 2018 με την παραχώρηση του αυτοκεφάλου στην Εκκλησία της Ουκρανίας, μια κίνηση που η Μόσχα δεν αποδέχθηκε ποτέ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Καθημερινή, η εμπλοκή της SVR (Υπηρεσία Εξωτερικής Κατασκοπείας της Ρωσίας) επιβεβαιώνει την πλήρη ταύτιση της ρωσικής ηγεσίας με το Πατριαρχείο Μόσχας στην προσπάθεια υπονόμευσης του πρωτείου της Κωνσταντινούπολης.
Τα ευφάνταστα σενάρια και οι ύβρεις των προπαγανδιστών δεν αποθαρρύνουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο από τη συνέχιση της οικουμενικής αποστολής του.
Οικουμενικό Πατριαρχείο, Επίσημη Ανακοίνωση
Η εμπλοκή των μυστικών υπηρεσιών και η αλλαγή αφηγήματος
Η ανακοίνωση της SVR προκάλεσε αίσθηση στο Φανάρι, όχι μόνο για την οξύτητα των ύβρεων, αλλά και για τη στρατηγική μετατόπιση των κατηγοριών. Ενώ στο παρελθόν η ρωσική πλευρά παρουσίαζε τον Οικουμενικό Πατριάρχη ως «αμερικανοκινούμενο», πλέον οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες κάνουν λόγο για στήριξη από τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Αυτή η αλλαγή ερμηνεύεται από διπλωματικούς κύκλους ως αντικατοπτρισμός του νέου περιβάλλοντος στις σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ. Η επίθεση προσωπικά στον κ. Βαρθολομαίο θεωρείται μια κίνηση που αποσκοπεί στο να «τεστάρει» τα διπλωματικά αντανακλαστικά της Ουάσιγκτον και τη διάθεσή της να στηρίξει έμπρακτα το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η Μήτηρ Εκκλησία, απαντώντας επίσημα, έκανε λόγο για ευφάνταστα σενάρια και ψευδείς ειδήσεις που δεν πρόκειται να την αποθαρρύνουν από την αποστολή της. Η ρήξη με τη Μόσχα παραμένει αγεφύρωτη, ειδικά μετά την πρόσφατη προσπάθεια υπονόμευσης της επετείου της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας, όπου ο Πατριάρχης συναντήθηκε με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄.
Το μέτωπο των Βαλκανίων και το «ψέμα» για το Μαυροβούνιο
Μία από τις πιο σοβαρές κατηγορίες της SVR αφορά την υποτιθέμενη πρόθεση του Φαναρίου να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στην Εκκλησία του Μαυροβουνίου. Πηγές κοντά στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο χαρακτηρίζουν την αναφορά αυτή ως ένα κατασκευασμένο ψέμα, παραπέμποντας σε παλαιότερες δηλώσεις του ίδιου του Πατριάρχη.
Συγκεκριμένα, ο κ. Βαρθολομαίος έχει ξεκαθαρίσει από το 2019 ότι η μοναδική κανονική Εκκλησία στο Μαυροβούνιο είναι η Μητρόπολη της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ρωσική πλευρά, ωστόσο, επιμένει να αναδεικνύει το θέμα, πιθανώς ως προάγγελο κινήσεων που θα παρουσιαστούν ως «προάσπιση» των συμφερόντων της Μόσχας έναντι ενός γεωπολιτικού επεκτατισμού του Φαναρίου.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων διπλωματικών υπηρεσιών, επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η ρωσική ηγεσία χρησιμοποιεί την εκκλησιαστική διπλωματία ως εργαλείο υβριδικού πολέμου. Η ρωσική οικονομία και η πολιτική ηγεσία της χώρας φαίνεται να επενδύουν στην εσωτερική διχοτόμηση της Ορθοδοξίας για να ενισχύσουν το γεωπολιτικό τους αποτύπωμα στα Βαλκάνια και τη Βαλτική.
Η διπλωματική σκακιέρα στην Άγκυρα και η Θεολογική Σχολή της Χάλκης
Εν μέσω αυτής της έντασης, το Οικουμενικό Πατριαρχείο στρέφει την προσοχή του στην Άγκυρα. Υπάρχει έντονη κινητικότητα για μια επικείμενη συνάντηση του Βαρθολομαίου με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με κύριο αντικείμενο την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το κλίμα είναι θετικό και η συνάντηση ενδέχεται να πραγματοποιηθεί άμεσα. Η επαναλειτουργία της Σχολής αποτελεί πάγιο αίτημα της διεθνούς κοινότητας, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, να εκφράζει την ελπίδα ότι αυτό θα επιτευχθεί έως τον Σεπτέμβριο του 2026.
Η επόμενη μέρα για το Φανάρι απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη ρωσική επιθετικότητα και την ανάγκη για θρησκευτική ελευθερία στην Τουρκία. Οι εξελίξεις των επόμενων ωρών θα κρίνουν αν η ορθόδοξη διπλωματία μπορεί να υπερβεί τις μυστικές υπηρεσίες και τα γεωπολιτικά παιχνίδια ισχύος.