Νέα ΚΑΠ: Κλειδώνουν 19,3 δισ. ευρώ για την ελληνική γεωργία – Στρατηγικές αλλαγές μετά το 2028

Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2028, με την Ελλάδα να διεκδικεί τη διατήρηση πόρων ύψους 19,3 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει τις βάσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, στοχεύοντας στη θωράκιση του αγροτικού εισοδήματος μέσω ενός προστατευμένου προϋπολογισμού που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα των παραγωγών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της δημοσίευσης των πρώτων προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Ιούλιο του 2025, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας περιόδου έντονων διεργασιών. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην εξισορρόπηση των δημοσιονομικών αναγκών της Ένωσης με την ανάγκη για έναν ισχυρό και ανθεκτικό πρωτογενή τομέα. Το παρασκήνιο της υπόθεσης δείχνει ότι η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει το κεκτημένο των 19,3 δισ. ευρώ, προκειμένου να αποφευχθούν κραδασμοί στην αγροτική οικονομία.

Η νέα αρχιτεκτονική και η κατάργηση των πυλώνων

Η επερχόμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική φέρνει ριζικές αλλαγές στη δομή της, καθώς η αρχιτεκτονική της προβλέπει την κατάργηση του διαχωρισμού σε δύο πυλώνες. Αυτή η ενοποίηση στοχεύει στην ευελιξία, αλλά απαιτεί από την ελληνική πλευρά μεθοδική διεκδίκηση για την κατοχύρωση των άμεσων ενισχύσεων. Η διαχείριση αυτών των πόρων θα απαιτήσει αυξημένη διαφάνεια, ειδικά καθώς η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον ΟΠΕΚΕΠΕ από το 2026.

Βασικός στόχος παραμένει η στήριξη των Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχεδίων, τα οποία αναμένεται να λάβουν πρόσθετο περιθώριο χρηματοδότησης ύψους 10%. Αυτό το ποσοστό θεωρείται κρίσιμο για την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και την ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας. Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα, το οποίο καθορίζει τις γενικότερες κατευθύνσεις της οικονομίας.

Οικονομικά μεγέθη και πρόσθετοι πόροι

Η αρχική πρόταση της Κομισιόν προβλέπει ένα δεσμευμένο ποσό (ringfenced) ύψους 293,7 δισ. ευρώ για το σύνολο της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι η αγροτική πολιτική δεν θα απορροφηθεί από άλλες δράσεις. Για την Ελλάδα, η αρχική κατανομή διαμορφώνεται στα 14,6 δισ. ευρώ, όμως οι συνολικές προσδοκίες είναι πολύ υψηλότερες. Η διαφορά αναμένεται να καλυφθεί από τη μεσοπρόθεσμη αναθεώρηση του προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η χώρα μπορεί να αντλήσει επιπλέον 2,8 δισ. ευρώ μέσω των βελτιωμένων προτάσεων. Η δυνατότητα αυτή, που έχει ήδη ανακοινωθεί από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιτρέπει την πρόωρη αξιοποίηση πόρων ακόμη και από το 2028. Η εξέλιξη αυτή είναι ζωτικής σημασίας, δεδομένου ότι οι παραγωγοί έχουν ήδη αντιμετωπίσει μειώσεις στις ενισχύσεις κατά το παρελθόν.

Προτεραιότητες για τη βιωσιμότητα και την καινοτομία

Στο επίκεντρο της ελληνικής στρατηγικής βρίσκεται ο Πυλώνας ΙΙ, ο οποίος, παρά τις δομικές αλλαγές, θα συνεχίσει να στηρίζει προγράμματα όπως το LEADER. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα συστήματα γνώσης και καινοτομίας (AKIS), τα οποία θεωρούνται ο καταλύτης για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών είναι απαραίτητη για να αντιμετωπιστούν προκλήσεις όπως η κλιματική κρίση και οι ασθένειες, όπως η πρόσφατη ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Εν αναμονή των τελικών αποφάσεων, εργατολόγοι και αναλυτές τονίζουν ότι η σταθερότητα του αγροτικού εισοδήματος αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Η συγκρότηση διυπουργικής επιτροπής για τον συντονισμό της ελληνικής θέσης υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Οι διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν με αμείωτη ένταση, καθώς η τελική συμφωνία δεν αναμένεται πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η επόμενη μέρα για τον πρωτογενή τομέα

Η διαπραγμάτευση για το νέο ΠΔΠ βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, αλλά τα πρώτα δείγματα είναι ενθαρρυντικά για την κατοχύρωση των εθνικών πόρων. Η συντεταγμένη διεκδίκηση φαίνεται να αποδίδει καρπούς, καθώς η φωνή της Ελλάδας στις Βρυξέλλες αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι αγρότες καλούνται να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι νέοι κανόνες θα καθορίσουν την πορεία τους για την επόμενη δεκαετία.